Quy trình tầm soát ung thư phổi

Quy trình tầm soát ung thư phổi là thông tin được nhiều người quan tâm, đặc biệt là những người hút thuốc lá, có tiền sử bệnh phổi hoặc có người thân mắc ung thư phổi. Việc thực hiện tầm soát đúng quy trình giúp phát hiện sớm các tổn thương nghi ngờ ngay từ khi chưa có triệu chứng, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị và cải thiện tiên lượng cho người bệnh.

1. Tầm soát ung thư phổi là gì?

Tầm soát ung thư phổi là quá trình thăm khám và thực hiện các kỹ thuật chẩn đoán nhằm phát hiện ung thư phổi ở giai đoạn sớm, khi người bệnh chưa có triệu chứng. Việc phát hiện sớm giúp nâng cao hiệu quả điều trị và cải thiện tiên lượng bệnh.

Hiện nay, chụp cắt lớp vi tính lồng ngực liều thấp (Low-dose CT – LDCT) là phương pháp được khuyến nghị cho nhóm có nguy cơ cao. Kỹ thuật này có khả năng phát hiện các tổn thương nhỏ trong phổi với liều tia X thấp hơn khoảng 90% so với chụp CT thông thường.

Tuy nhiên, tầm soát ung thư phổi không cần thiết đối với tất cả mọi người. Phương pháp này chủ yếu được chỉ định cho những người có nguy cơ cao như người lớn tuổi, người hút thuốc lá hoặc có tiền sử hút thuốc kéo dài. Trước khi thực hiện, mỗi người nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn phương pháp phù hợp với tình trạng sức khỏe và yếu tố nguy cơ.

2. Quy trình tầm soát ung thư phổi

Vậy tầm soát ung thư phổi như thế nào? Quy trình khám ung thư phổi thường được thực hiện theo các bước dưới đây nhằm đánh giá toàn diện nguy cơ và phát hiện sớm những bất thường tại phổi.

2.1. Thăm khám lâm sàng và đánh giá yếu tố nguy cơ

Bác sĩ sẽ khai thác tiền sử bệnh lý cá nhân, tiền sử gia đình, thói quen hút thuốc lá, môi trường sống và làm việc, đồng thời kiểm tra hệ hô hấp để đánh giá nguy cơ mắc ung thư phổi. Dựa trên kết quả thăm khám, bác sĩ sẽ chỉ định các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh phù hợp.

2.2. Thực hiện xét nghiệm tầm soát ung thư phổi

Xét nghiệm máu giúp đánh giá tình trạng sức khỏe tổng quát và có thể kết hợp một số dấu ấn ung thư như CEA, CYFRA 21-1, SCC nhằm hỗ trợ phát hiện sớm và theo dõi ung thư phổi. Tuy nhiên, các chỉ số này chỉ có giá trị hỗ trợ, không thể thay thế các phương pháp chẩn đoán hình ảnh hoặc sinh thiết.

2.3. Chẩn đoán hình ảnh

Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định một hoặc nhiều kỹ thuật như chụp X-quang phổi, CT lồng ngực liều thấp (LDCT), CT có tiêm thuốc cản quang, PET-CT hoặc MRI. Trong đó, LDCT là phương pháp được khuyến nghị để tầm soát ung thư phổi ở nhóm nguy cơ cao nhờ khả năng phát hiện các tổn thương rất nhỏ ngay từ giai đoạn sớm.

2.4. Đọc kết quả tầm soát ung thư phổi và tư vấn điều trị

Sau khi hoàn thành các xét nghiệm, bác sĩ sẽ tổng hợp và phân tích toàn bộ kết quả để đánh giá nguy cơ mắc ung thư phổi. Nếu phát hiện bất thường, người bệnh có thể được chỉ định theo dõi định kỳ hoặc thực hiện thêm các kỹ thuật chuyên sâu như nội soi phế quản hoặc sinh thiết để xác định chính xác bản chất tổn thương và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

3. Vì sao nên tầm soát ung thư phổi?

Tầm soát ung thư phổi giúp phát hiện bệnh ngay từ giai đoạn sớm, khi khối u còn nhỏ, chưa gây triệu chứng và khả năng điều trị thành công cao hơn. Đây là biện pháp đặc biệt quan trọng đối với những người có nguy cơ cao như người lớn tuổi hoặc hút thuốc lá trong thời gian dài.

Trên thực tế, khoảng 70% trường hợp ung thư phổi được phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn. Lúc này, khối u thường đã lan rộng, làm giảm cơ hội phẫu thuật và ảnh hưởng đến hiệu quả của các phương pháp điều trị như hóa trị hoặc xạ trị.

Hiện nay, chụp CT lồng ngực liều thấp (LDCT) là phương pháp được khuyến nghị trong tầm soát ung thư phổi nhờ khả năng phát hiện các tổn thương rất nhỏ trước khi xuất hiện triệu chứng. Nghiên cứu của Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI) trên hơn 53.000 người có nguy cơ cao cho thấy tầm soát bằng LDCT giúp giảm nguy cơ tử vong do ung thư phổi so với nhóm không được tầm soát. Vì vậy, chủ động tầm soát định kỳ là giải pháp quan trọng giúp nâng cao cơ hội điều trị và cải thiện tiên lượng sống.

4. Ai nên tầm soát ung thư phổi?

Tầm soát ung thư phổi không được khuyến cáo cho tất cả mọi người mà chủ yếu dành cho những người có nguy cơ cao mắc bệnh. Các đối tượng nên cân nhắc tầm soát gồm:

4.1. Người đang hút thuốc hoặc đã từng hút thuốc lá

Đây là nhóm có nguy cơ mắc ung thư phổi cao nhất. Khói thuốc lá chứa hàng chục chất gây ung thư có thể làm tổn thương tế bào phổi và tích lũy theo thời gian. Nguy cơ càng tăng nếu thời gian hút thuốc càng dài hoặc số lượng thuốc lá sử dụng càng nhiều.

4.2. Người từng mắc ung thư phổi

Sau điều trị, người bệnh vẫn có nguy cơ xuất hiện tổn thương mới hoặc tái phát. Vì vậy, cần tái khám và tầm soát theo lịch hẹn của bác sĩ hoặc ngay khi xuất hiện các triệu chứng bất thường.

4.3. Người có các yếu tố nguy cơ khác

Người từ 55 tuổi trở lên.
Người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD).
Người có tiền sử gia đình mắc ung thư phổi.
Người thường xuyên tiếp xúc với các chất gây ung thư trong môi trường làm việc như amiăng, asen, niken, crom, cadimi hoặc uranium.

4.4. Trường hợp nào không cần tầm soát?

Tầm soát ung thư phổi có thể không được khuyến cáo đối với những người có tình trạng sức khỏe quá kém hoặc không đủ điều kiện điều trị nếu phát hiện ung thư, chẳng hạn như người phải thở oxy liên tục, ho ra máu chưa rõ nguyên nhân, sụt cân nhiều hoặc đã chụp CT ngực trong thời gian gần đây. Trong những trường hợp này, người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được chỉ định phương pháp theo dõi phù hợp.

Hiểu rõ quy trình tầm soát ung thư phổi giúp mỗi người chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe hô hấp và phát hiện bệnh từ giai đoạn sớm. Tùy thuộc vào độ tuổi, yếu tố nguy cơ và tình trạng sức khỏe, bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp phù hợp như khám chuyên khoa, chụp CT liều thấp, xét nghiệm và các kỹ thuật chẩn đoán cần thiết khác để đánh giá toàn diện nguy cơ ung thư phổi.

Tại Thu Cúc TCI, gói khám và tầm soát ung thư được thiết kế khoa học với đầy đủ các danh mục từ thăm khám chuyên khoa, xét nghiệm đến chẩn đoán hình ảnh hiện đại như CT liều thấp, MRI và các kỹ thuật chuyên sâu theo chỉ định. Quy trình khép kín cùng đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm giúp phát hiện sớm các tổn thương nhỏ, hỗ trợ chẩn đoán chính xác và tư vấn hướng theo dõi, điều trị phù hợp.

Chủ động tầm soát ung thư phổi định kỳ, đặc biệt ở người có nguy cơ cao, là giải pháp hiệu quả giúp tăng cơ hội phát hiện bệnh sớm, nâng cao hiệu quả điều trị và bảo vệ sức khỏe lâu dài.