Ngôi thai ngược có sinh thường được không?
thường, vào những tuần cuối của thai kỳ, thai nhi sẽ di chuyển để đầu quay xuống dưới, về phía xương mu người mẹ nhằm chuẩn bị cho quá trình sinh nở. Tuy nhiên, có khoảng 3 – 4% các ca sinh đủ tháng thai nhi không nằm ở vị trí thuận lợi này mà phần mông hoặc chân lại hướng xuống dưới, gọi là ngôi ngược. Điều này khiến nhiều mẹ bầu băn khoăn liệu ngôi thai ngược có sinh thường được không hay bắt buộc phải sinh mổ.
1. Ngôi ngược có sinh thường được không và lời giải đáp
Câu trả lời cho vấn đề ngôi ngược có sinh thường được không là CÓ, nhưng phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố và cần sự đánh giá kỹ lưỡng từ bác sĩ.
Thai phụ mang ngôi ngược vẫn có thể sinh thường nếu đảm bảo các yêu cầu khắt khe như: thai nhi nhỏ, mẹ sinh con rạ (con thứ) và tầng sinh môn có khả năng giãn nở tốt. Bác sĩ cũng có thể hỗ trợ sinh đường âm đạo bằng các thủ thuật can thiệp từng phần nhỏ để giảm sang chấn cho bé.
Tuy nhiên, cũng có nhận định rằng xử trí ngôi ngược rất thay đổi tùy theo kỹ năng thực hành của cơ sở y tế. Dù có thể sinh thường, nhưng phẫu thuật mổ lấy thai hiện nay vẫn là phương pháp được chọn lựa phổ biến và được xem là khá an toàn trong điều kiện hiện nay để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và bé.
2. Trường hợp ngôi ngược không nên sinh thường
Mặc dù về lý thuyết là có thể, nhưng không phải trường hợp nào cũng được phép thử thách sinh ngả âm đạo. Các trường hợp sau đây thường được chỉ định mổ lấy thai tuyệt đối hoặc ưu tiên mổ:
- Ngôi ngang: Thai nằm vắt ngang tử cung, không thể sinh thường, bắt buộc phải mổ.
- Mẹ có bất thường ở tử cung: Như tử cung đôi, tử cung hai sừng, u xơ tử cung hoặc nhau tiền đạo.
- Thai suy hoặc có vấn đề sức khỏe: Dây rốn ngắn, dây rốn quấn cổ hoặc thai dị tật.
- Con so (sinh con đầu lòng): Với thai đầu lòng ngôi ngược, bác sĩ thường chỉ định sinh mổ để an toàn cao nhất.
3. Bác sĩ quyết định sinh thường hay sinh mổ khi ngôi ngược dựa vào yếu tố nào?
Tại các cơ sở y tế uy tín như Thu Cúc TCI, để trả lời chính xác cho sản phụ biết ngôi ngược đẻ thường được không, bác sĩ sẽ dựa trên việc thăm khám và siêu âm để đánh giá các yếu tố sau:
- Tiền sử sinh sản: Mẹ sinh con rạ thường dễ sinh thường ngôi ngược hơn so với con so.
- Kích thước thai nhi: Bác sĩ sẽ ước lượng cân nặng thai nhi. Nếu bé không quá to thì mới cân nhắc sinh ngả âm đạo.
- Khung chậu của mẹ: Kích thước khung chậu phải đủ rộng để thai nhi lọt qua được.
- Tiến triển của cuộc chuyển dạ: Bác sĩ sẽ theo dõi sát sao quá trình chuyển dạ, nếu có bất thường sẽ chuyển mổ ngay.
4. Các nguy cơ khi sinh thường ngôi ngược
Việc cố gắng sinh thường khi thai chưa thuận ngôi tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn so với ngôi đầu. Hai biến chứng nguy hiểm nhất có thể xảy ra là:
4.1. Kẹt đầu hậu
Đây là tình huống phần thân dưới của bé nhỏ hơn nên ra trước dễ dàng, nhưng phần đầu to và cứng lại bị mắc kẹt ở khung xương chậu của mẹ. Điều này cực kỳ nguy hiểm vì cổ tử cung có thể co thắt lại quanh cổ bé.
4.2. Sa dây rốn
Do mông hoặc chân bé không lấp đầy cổ tử cung như đầu, dây rốn có thể trượt xuống âm đạo trước khi bé sinh ra. Dây rốn bị chèn ép sẽ làm giảm hoặc cắt đứt lượng máu và oxy nuôi bé, gây suy thai cấp.
Ngoài ra, trước đây có phương pháp “ngoại xoay thai” để giúp bé quay đầu, nhưng hiện nay ít được áp dụng tại Việt Nam do tỷ lệ thành công chỉ khoảng 50% và tiềm ẩn nguy cơ nhau bong non, vỡ tử cung. Các bài tập thể dục cũng chưa được chứng minh là có hiệu quả giúp thai quay đầu.
Tóm lại, ngôi thai ngược có sinh thường được không phụ thuộc rất lớn vào tình trạng cụ thể của mẹ và bé. Mẹ bầu cần tuân thủ lịch khám thai định kỳ để bác sĩ tiên lượng và đưa ra phương án sinh nở an toàn nhất “mẹ tròn con vuông”.
