Mẹ bầu cảm cúm có ảnh hưởng đến thai nhi?

Trong thai kỳ, hệ thống miễn dịch của người mẹ có những thay đổi tự nhiên khiến cơ thể trở nên nhạy cảm hơn trước các tác nhân gây bệnh, đặc biệt là virus cúm. Điều này dấy lên nỗi lo lắng thường trực: Liệu mẹ bầu cảm cúm có ảnh hưởng đến thai nhi không và mức độ nguy hiểm ra sao? Thực tế, tác động của bệnh sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chủng virus, độc lực và tuổi thai. Dưới đây là những thông tin y khoa chính thống được tổng hợp từ các chuyên gia giúp mẹ bầu hiểu rõ và an tâm hơn trong thai kỳ.

1. Mẹ bầu cảm cúm có ảnh hưởng đến thai nhi không?

Điều này là hoàn toàn có thể, tuy nhiên mức độ sẽ phụ thuộc vào từng trường hợp. Tuy nhiên, các mẹ không nên quá hoang mang vì mức độ ảnh hưởng sẽ khác biệt tùy thuộc vào tình trạng bệnh lý cụ thể.

1.1. Đối với tình trạng cảm cúm thể nhẹ

Nếu mẹ bầu chỉ nhiễm cúm nhẹ với các triệu chứng như hắt hơi, sổ mũi và không sốt quá cao, bệnh thường tự thuyên giảm sau 3-4 ngày. Tuy nhiên, thời gian hồi phục ở phụ nữ mang thai thường kéo dài hơn so với người bình thường (có thể lâu hơn vài ngày) do sức đề kháng suy giảm. Trong trường hợp này, nếu được chăm sóc và nghỉ ngơi hợp lý, thai nhi thường ít chịu tác động tiêu cực.

1.2. Trường hợp cảm cúm nặng và sốt cao

Khi bệnh diễn tiến nặng, mẹ bầu cảm cúm có ảnh hưởng đến thai nhi một cách rõ rệt qua các cơ chế phức tạp sau:

Tác động từ phản ứng miễn dịch: Theo nghiên cứu mới từ Respiratory Therapy, bệnh cúm nặng trong thai kỳ có thể làm tăng nguy cơ rối loạn phát triển thần kinh ở thai nhi. Đáng chú ý, nghiên cứu chỉ ra rằng chính phản ứng miễn dịch mạnh mẽ của người mẹ đối với tình trạng nhiễm trùng nặng, chứ không phải bản thân virus, là tác nhân chính gây ảnh hưởng đến các tế bào thần kinh đang phát triển của bé.
Nguy cơ kích thích tử cung: Các cơn hắt hơi liên tục do cúm có thể kích thích cơn gò tử cung, tần suất càng dày đặc càng làm tăng nguy cơ dọa sảy thai hoặc sinh non. Bên cạnh đó, độc tính của virus kết hợp với sốt cao cũng có thể kích thích co bóp tử cung, tiềm ẩn nguy cơ thai lưu.
Thiếu hụt oxy: Tình trạng viêm mũi, nghẹt mũi kéo dài có thể làm giảm lượng oxy cung cấp cho mẹ khi ngủ, gián tiếp ảnh hưởng đến lượng oxy nuôi dưỡng thai nhi và làm tăng nguy cơ thai chậm phát triển.

2. Ảnh hưởng của cảm cúm đến thai nhi theo từng giai đoạn

Mối lo ngại về việc cảm cúm có ảnh hưởng đến thai nhi không sẽ thay đổi tùy theo từng giai đoạn phát triển của thai kỳ (tam cá nguyệt).

2.1. Giai đoạn 3 tháng đầu (Tam cá nguyệt thứ nhất)

Đây là giai đoạn tối quan trọng vì các cơ quan của bé đang trong quá trình hình thành.

Virus cúm tấn công trong 13 tuần đầu có thể khiến thai nhi đối mặt với nguy cơ dị tật bẩm sinh như sứt môi, hở hàm ếch, tim bẩm sinh (hở van tim) hoặc các khiếm khuyết hình thái khác.
Đặc biệt, não bộ thai nhi rất dễ tổn thương do bệnh cúm của mẹ trong 5 tháng đầu, có khả năng dẫn đến các rối loạn tâm thần ở trẻ nhỏ sau này.

2.2. Giai đoạn 3 tháng giữa và 3 tháng cuối

Ở giai đoạn này, dù nguy cơ dị tật hình thái đã giảm, nhưng mẹ bầu cảm cúm có ảnh hưởng đến thai nhi theo hướng kìm hãm sự phát triển thể chất:

Phụ nữ mang thai bị cúm có tỷ lệ sinh non (trẻ chào đời trước 37 tuần) cao hơn và trẻ sinh ra thường nhẹ cân hơn so với các mẹ bầu khỏe mạnh.
Cúm nặng có thể biến chứng thành viêm phổi cho thai phụ. Tình trạng này đặc biệt nguy hiểm vì nhu cầu oxy của mẹ bầu vốn đã cao hơn bình thường, gây áp lực lớn lên hệ hô hấp.

3. Mẹ bầu bị cảm cúm nên làm gì để an toàn cho thai nhi?

Để bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé, thai phụ cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc chăm sóc và điều trị khoa học.

3.1. Thăm khám bác sĩ, tuyệt đối không tự ý dùng thuốc

– Mẹ bầu tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng thuốc điều trị khi chưa có chỉ định từ bác sĩ.

– Nhiều loại thuốc trị cúm thông thường có thể tác động tiêu cực đến hệ thần kinh trung ương của thai nhi, dẫn đến các dị tật nghiêm trọng hoặc nhiễm độc thai nghén.

3.2. Chế độ dinh dưỡng và nghỉ ngơi khoa học

Bổ sung thực phẩm tăng đề kháng: Mẹ bầu nên tăng cường thực phẩm giàu vitamin C (cam, bưởi, kiwi, bông cải xanh,…) và kẽm (thịt nạc đỏ, trứng, ngũ cốc) để củng cố hệ miễn dịch.
Món ăn giải cảm: Súp gà là món ăn nhẹ bụng, giàu dinh dưỡng được khuyên dùng để hỗ trợ phục hồi sức khỏe.
Duy trì đủ nước: Uống nhiều nước giúp làm loãng đờm và thải độc tố. Mẹ bầu có thể sử dụng thêm chanh đào mật ong ấm để làm dịu cổ họng.

3.3. Tiêm phòng vắc-xin cúm

Đây là “lá chắn” phòng ngừa chủ động và hiệu quả nhất. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), phụ nữ mang thai nên tiêm phòng vắc-xin cúm vào bất kỳ giai đoạn nào của thai kỳ. Việc này không chỉ bảo vệ mẹ mà còn truyền kháng thể qua nhau thai, giúp bảo vệ trẻ sơ sinh khỏi bệnh cúm trong những tháng đầu đời khi bé chưa đủ tuổi tiêm phòng.

Tóm lại, việc mẹ bầu cảm cúm có ảnh hưởng đến thai nhi là điều đã được y học khẳng định, đặc biệt nguy hiểm trong giai đoạn đầu thai kỳ hoặc khi bệnh chuyển biến nặng. Do đó, ngay khi xuất hiện các dấu hiệu như sốt cao, đau tức ngực hoặc thai máy giảm, mẹ bầu cần đến ngay cơ sở y tế để được can thiệp kịp thời.