Độ mờ da gáy có tăng theo tuổi thai không?

Độ mờ da gáy là chỉ số quan trọng trong sàng lọc dị tật thai nhi ở những tuần đầu thai kỳ. Tuy nhiên, không ít mẹ bầu vẫn băn khoăn độ mờ da gáy có tăng theo tuổi thai không? Mức tăng như thế nào là bình thường và khi nào cần đặc biệt lưu ý? Việc hiểu rõ mối liên hệ giữa độ mờ da gáy và tuổi thai sẽ giúp mẹ chủ động hơn trong việc theo dõi, thăm khám và bảo vệ sức khỏe cho thai nhi ngay từ sớm.

1. Độ mờ da gáy là gì? Được đo khi nào?

Độ mờ da gáy là lớp dịch mỏng tích tụ dưới da ở vùng sau gáy của thai nhi. Đây là hiện tượng sinh lý bình thường, hầu như thai nhi nào cũng có. Tuy nhiên, nếu lượng dịch này dày hơn mức bình thường, thai nhi có thể có nguy cơ cao mắc hội chứng Down hoặc một số bất thường nhiễm sắc thể và dị tật bẩm sinh khác.

Độ mờ da gáy được đo bằng kỹ thuật siêu âm trong 3 tháng đầu thai kỳ, thời điểm chính xác nhất là từ tuần thai thứ 11 đến hết tuần 13 tuần 6 ngày. Việc đo cần thực hiện đúng giai đoạn này vì sau mốc thời gian trên, lớp dịch có thể tự tiêu đi, khiến kết quả không còn giá trị đánh giá nguy cơ.

Thông qua kết quả đo độ mờ da gáy, bác sĩ có thể sàng lọc sớm nguy cơ thai nhi mắc hội chứng Down và các rối loạn nhiễm sắc thể. Chỉ số độ mờ da gáy càng tăng thì nguy cơ bất thường càng cao. Nếu phát hiện chỉ số bất thường, mẹ bầu sẽ được tư vấn thực hiện thêm các xét nghiệm chuyên sâu như double test, triple test, NIPT, chọc ối hoặc sinh thiết gai nhau để đưa ra chẩn đoán chính xác cuối cùng.

2. Độ mờ da gáy có tăng theo tuổi thai không? Vì sao?

Độ mờ da gáy có tăng theo tuổi thai không là băn khoăn của nhiều người. Câu trả lời là có thể tăng nhẹ rồi giảm, chứ không tăng liên tục theo tuổi thai. Độ mờ da gáy thường được đo chính xác nhất khi thai từ 11 tuần đến 13 tuần 6 ngày và cần do bác sĩ được đào tạo thực hiện. Trong giai đoạn này, chỉ số độ mờ da gáy có tăng theo tuổi thai ở mức sinh lý, sau đó thường giảm dần trước tuần thứ 14. Vì vậy, hiện tượng độ mờ da gáy tăng hay giảm theo tuổi thai là diễn biến khá phổ biến và đa số mang ý nghĩa lành tính.

Việc độ mờ da gáy giảm dần trước 14 tuần không hiếm gặp và thường được xem là dấu hiệu tiên lượng tốt, đặc biệt liên quan đến nhiễm sắc thể của thai nhi. Trên thực tế, không có sự khác biệt đáng kể về kết cục thai kỳ giữa thai nhi có nhiễm sắc thể bình thường với tình trạng độ mờ da gáy giảm dần hay kéo dài trong giới hạn cho phép.

Nếu chỉ số đo nằm trên phân vị 95 nhưng dưới 3,5 mm (ngưỡng phân vị 99 theo NHS), thai phụ không nên quá lo lắng. Lúc này, việc chờ đo lại sau 1-2 tuần, kết hợp xét nghiệm sàng lọc trước sinh như Double test hoặc NIPT, sẽ giúp đánh giá nguy cơ chính xác hơn. Nói cách khác, chỉ số này thay đổi theo từng giai đoạn phát triển của thai và phải được đặt trong bối cảnh tuổi thai cũng như các xét nghiệm sàng lọc đi kèm để có kết luận đúng đắn.

3. Độ mờ da gáy tăng có nguy hiểm không?

Khi độ mờ da gáy tăng, điều này không có nghĩa thai nhi chắc chắn gặp vấn đề, nhưng cho thấy nguy cơ cao hơn bình thường. NT tăng thường liên quan đến các bất thường nhiễm sắc thể như hội chứng Down (Trisomy 21), Edwards (Trisomy 18), Patau (Trisomy 13) hoặc có thể liên quan đến dị tật tim bẩm sinh và một số hội chứng di truyền hiếm gặp.

Mức độ nguy cơ thường tăng dần theo giá trị NT. NT càng dày thì khả năng gặp bất thường càng cao, đặc biệt khi NT từ khoảng 3,5 mm trở lên. Tuy nhiên, vẫn có nhiều trường hợp NT tăng nhưng kết quả các xét nghiệm chuyên sâu sau đó hoàn toàn bình thường và thai nhi phát triển khỏe mạnh.

Vì vậy, độ mờ da gáy tăng được xem là dấu hiệu cảnh báo sớm, giúp bác sĩ chỉ định thêm các bước đánh giá tiếp theo như xét nghiệm sàng lọc kết hợp, NIPT, chọc ối hoặc sinh thiết gai nhau, cũng như theo dõi siêu âm hình thái và tim thai kỹ hơn. Việc phát hiện sớm giúp gia đình có đủ thông tin để theo dõi và chăm sóc thai kỳ một cách phù hợp.

Tóm lại, việc theo dõi độ mờ da gáy trong thai kỳ cần được thực hiện đúng thời điểm và đánh giá bởi bác sĩ chuyên khoa để đảm bảo độ chính xác. Nhiều thai phụ băn khoăn độ mờ da gáy có tăng theo tuổi thai không, nhưng thực tế chỉ số này có giới hạn đo chuẩn trong giai đoạn nhất định và không phải càng lớn thai thì càng tăng. Vì vậy, thay vì tự so sánh hay lo lắng quá mức, mẹ bầu nên tuân thủ lịch siêu âm, kết hợp các xét nghiệm sàng lọc cần thiết để có cái nhìn toàn diện về sức khỏe thai nhi.