Điều gì sẽ xảy ra nếu em bé của bạn ở tư thế ngôi ngược (ngôi mông)?

Thông thường, vào những tuần cuối của thai kỳ, em bé sẽ quay đầu xuống dưới để chuẩn bị chào đời. Tuy nhiên, có khoảng 3-4% trường hợp bé không quay đầu mà giữ nguyên tư thế thai nhi ngôi ngược (hay còn gọi là ngôi mông) khi đến ngày dự sinh. Đây là tình trạng khiến nhiều mẹ bầu lo lắng về phương pháp sinh nở an toàn.

1. Giải đáp ngôi thai ngược là như thế nào?

Theo Cleveland Clinic (Mỹ), ngôi thai ngược là như thế nào được hiểu đơn giản là tình trạng mông hoặc chân của em bé nằm ở vị trí thấp nhất gần cổ tử cung, sẽ đi ra trước khi sinh thay vì đầu.

Có 3 dạng thai nhi ngôi mông phổ biến:

Ngôi mông đủ (hoàn toàn): Bé ngồi xếp bằng trong tử cung, mông ra trước.
Ngôi mông thiếu (không hoàn toàn): Mông hướng xuống nhưng chân giơ lên cao về phía đầu (kiểu mông) hoặc chân hướng xuống dưới (kiểu bàn chân).
Ngôi ngang: Bé nằm chắn ngang tử cung, vai hoặc lưng quay xuống dưới.

2. Thai bao nhiêu tuần thì được xác định là ngôi ngược?

Trong giai đoạn đầu và giữa thai kỳ, em bé còn nhỏ và buồng ối rộng nên bé di chuyển, xoay trở liên tục. Do đó, ngôi thai chưa cố định ở thời điểm này.

Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), đa số các bé sẽ tự quay đầu về ngôi thuận trước tuần thứ 36. Vì vậy, mốc thời gian quan trọng để xác định thai nhi ngôi ngược thường là từ tuần 36 đến 37 của thai kỳ. Lúc này, không gian trong tử cung chật hẹp hơn, khiến bé khó tự xoay chuyển vị trí.

3. Ngôi thai ngược có sao không và những nguy cơ

Nhiều mẹ bầu thắc mắc ngôi thai ngược có sao không hay thai ngôi ngược có nguy hiểm không? Thực tế, ngôi ngược thường không ảnh hưởng đến sức khỏe của bé trong suốt quá trình mang thai. Tuy nhiên, các rủi ro chủ yếu xuất hiện vào thời điểm chuyển dạ và sinh nở.

Nếu sinh thường đường âm đạo, ngôi ngược có thể dẫn đến các biến chứng như:

Sa dây rốn: Dây rốn tụt ra ngoài trước bé, bị chèn ép gây thiếu oxy não.
Kẹt đầu: Thân bé ra trước nhưng đầu bị kẹt lại trong khung chậu mẹ, gây ngạt thở hoặc chấn thương.
Chấn thương xương: Nguy cơ trật khớp hoặc gãy xương tay/chân của bé do tư thế khó.

Do đó, việc đánh giá ngôi thai ngược có ảnh hưởng gì không phụ thuộc rất lớn vào phương pháp sinh mà bác sĩ chỉ định.

thai nhi ngôi ngược — Siêu âm ở những tuần cuối thai kỳ giúp bác sĩ xác định chính xác ngôi thai ngược là như thế nào để có phương án sinh nở phù hợp.

4. Nếu em bé ở tư thế ngôi ngược (ngôi mông), điều gì sẽ xảy ra?

Khi được chẩn đoán ngôi ngược ở tuần 37 trở đi, bác sĩ sẽ thảo luận với bạn về các lựa chọn sinh nở an toàn nhất.

4.1. Sinh mổ

Đây là phương pháp được khuyến nghị phổ biến nhất hiện nay cho các ca thai nhi ngôi ngược. Theo các nghiên cứu, sinh mổ giúp giảm đáng kể tỷ lệ tử vong và biến chứng sơ sinh so với sinh thường trong trường hợp này.

4.2. Sinh thường

Vẫn có thể thực hiện được trong một số trường hợp chọn lọc kỹ càng, nhưng đòi hỏi bác sĩ có tay nghề cao và kèm theo nhiều rủi ro hơn.

5. Có cách nào giúp thai quay đầu không?

Nếu muốn thử cơ hội sinh thường, mẹ bầu thường băn khoăn ngôi thai ngược phải làm sao để bé quay đầu?

Xoay thai ngoài (ECV): Bác sĩ dùng tay tác động lực lên bụng mẹ để xoay bé về ngôi đầu. Thủ thuật này thường thực hiện ở tuần 36-38 với tỷ lệ thành công khoảng 50%. Tuy nhiên, phương pháp này cần được thực hiện tại bệnh viện có chuyên môn cao để đề phòng rủi ro.
Phương pháp tự nhiên: Một số bài tập như tư thế cây cầu, tư thế em bé (child’s pose) hoặc bơi lội thường được các mẹ truyền tai nhau. Mặc dù chưa có bằng chứng khoa học xác thực hiệu quả, nhưng chúng giúp mẹ thư giãn vùng chậu và có thể tạo không gian cho bé xoay trở.

Việc quản lý thai kỳ với ngôi thai bất thường đòi hỏi sự theo dõi sát sao. Mẹ bầu nên thăm khám định kỳ tại các cơ sở uy tín như Thu Cúc TCI để được siêu âm chẩn đoán chính xác vị trí thai nhi và tư vấn phương án sinh nở an toàn nhất.