Các tư thế nằm, ngồi tốt cho vết khâu tầng sinh môn sau sinh

Rạch tầng sinh môn là thủ thuật thường gặp khi sinh thường để hỗ trợ thai nhi chào đời dễ dàng hơn. Sau sinh, vết khâu này cần được chăm sóc kỹ lưỡng để tránh nhiễm trùng và giảm đau đớn. Bên cạnh việc vệ sinh, việc lựa chọn tư thế nằm, ngồi tốt cho vết khâu tầng sinh môn đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy quá trình hồi phục. Dưới đây là những hướng dẫn chi tiết từ các chuyên gia y tế về tư thế sinh hoạt phù hợp nhất cho sản phụ.

1. Vì sao cần chú ý đến tư thế nằm/ ngồi sau khi rạch tầng sinh môn?

Sau khi sinh, vùng đáy chậu và vết khâu tầng sinh môn thường rất nhạy cảm, sưng đau. Tư thế sinh hoạt sai cách không chỉ gây đau đớn mà còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ lành thương.

Giảm áp lực lên vết thương: Khi nằm ngửa hoặc ngồi sai tư thế, trọng lực cơ thể sẽ dồn xuống vùng đáy chậu, gây áp lực lớn lên vết khâu. Điều này khiến mẹ cảm thấy khó chịu, đau đớn và có thể làm vết thương lâu lành hơn.
Tăng cường lưu thông máu: Chọn đúng tư thế giúp máu lưu thông tốt hơn đến vùng tổn thương, từ đó giảm sưng và hỗ trợ quá trình liền sẹo.
Tránh bục chỉ, nhiễm trùng: Việc giảm áp lực và hạn chế cọ xát giúp ngăn ngừa nguy cơ bục chỉ hoặc kích ứng vết thương.

Do đó, việc tìm hiểu tư thế nằm, ngồi tốt cho vết khâu tầng sinh môn là bước chuẩn bị cần thiết để mẹ có một thai kỳ hậu sản nhẹ nhàng hơn.

2. Gợi ý tư thế nằm giúp hạn chế đau và khó chịu vùng tầng sinh môn

Giấc ngủ và sự nghỉ ngơi đóng vai trò then chốt trong việc hồi phục sức khỏe sau sinh. Vậy khâu tầng sinh môn nên nằm tư thế nào là tốt nhất?

2.1. Ưu tiên nằm nghiêng

Theo các khuyến cáo y khoa, trong thời gian đầu mới khâu tầng sinh môn, tư thế nằm nghiêng là lựa chọn tối ưu nhất.

Nằm nghiêng sang trái hoặc phải giúp giảm bớt áp lực trực tiếp lên vùng đáy chậu và vết khâu.
Tư thế này không chỉ giúp giảm đau mà còn hỗ trợ lưu thông máu tốt hơn.
Bạn có thể kê thêm một chiếc gối giữa hai đầu gối hoặc nằm co chân nhẹ để cảm thấy thoải mái hơn.

2.2. Hạn chế nằm ngửa liên tục

Nhiều mẹ thắc mắc mới khâu tầng sinh môn nên nằm tư thế nào và có được nằm ngửa không. Thực tế, bạn nên hạn chế nằm ngửa hoàn toàn trong thời gian dài vì tư thế này dồn trọng lực cơ thể xuống vùng hạ bộ, gây đau tức. Nếu muốn đổi tư thế sang nằm ngửa để đỡ mỏi, hãy thử nằm ngửa với hai đầu gối co lên (gập gối) thay vì duỗi thẳng chân.

2.3. Tư thế khi cho con bú sau khi khâu tầng sinh môn

Theo thông tin được đăng tải trên Women’s Health Sussex – trang web chính thống của NHS (Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh). Để đảm bảo tư thế nằm khi khâu tầng sinh môn không bị ảnh hưởng bởi việc chăm sóc bé, mẹ có thể tập cho bé bú ở tư thế nằm nghiêng. Mẹ nên nằm nghiêng và đặt bé nằm song song bên cạnh sẽ giúp mẹ được nghỉ ngơi và giảm áp lực lên vết thương.

3. Tư thế ngồi nào tốt cho vết khâu tầng sinh môn sau sinh?

Sau sinh, việc ngồi dậy thường khiến nhiều mẹ cảm thấy đau và khó chịu do áp lực dồn trực tiếp lên vùng tầng sinh môn. Để giảm đau, hạn chế ảnh hưởng đến vết khâu và giúp quá trình hồi phục diễn ra thuận lợi hơn, mẹ có thể áp dụng các tư thế và mẹo ngồi dưới đây.

3.1. Sử dụng đệm hỗ trợ khi ngồi

Khi ngồi, mẹ nên lót một chiếc khăn cuộn tròn dưới đùi hoặc sử dụng gối chuyên dụng hình bánh rán (loại gối có khoét lỗ ở giữa). Việc này giúp tạo khoảng trống cho vùng tầng sinh môn, hạn chế tiếp xúc trực tiếp với mặt ghế, từ đó giảm ma sát và cảm giác đau rát tại vết khâu. Ngoài ra, mẹ nên ưu tiên ngồi trên các bề mặt mềm, tránh ngồi lâu trên ghế cứng để bảo vệ vết thương tốt hơn.

3.2. Tư thế “ép má mông” khi ngồi xuống

Một mẹo đơn giản nhưng hiệu quả là trước khi ngồi, mẹ có thể chủ động ép nhẹ hai má mông lại với nhau. Tư thế này giúp giảm căng kéo bề mặt da vùng tầng sinh môn, từ đó hạn chế cảm giác đau nhói và khó chịu ở vết khâu khi ngồi xuống.

3.3. Tư thế đúng khi đi vệ sinh

Ngay cả khi đi vệ sinh, mẹ cũng cần chú ý tư thế để tránh gây buốt xót hoặc làm tổn thương vết khâu:

Khi đi tiểu: Mẹ nên cúi người nhẹ về phía trước, hướng ngực về đầu gối. Tư thế này giúp dòng nước tiểu chảy thẳng xuống, hạn chế tiếp xúc với vết khâu, giảm cảm giác xót và rát.
Khi đi đại tiện: Ngồi trên bồn cầu, đặt chân lên một chiếc ghế kê chân thấp, hơi nghiêng người về phía trước và tựa khuỷu tay lên đầu gối. Việc nâng cao đầu gối hơn hông giúp giảm áp lực rặn, bảo vệ vết khâu tầng sinh môn và hạn chế đau.

4. Các lưu ý quan trọng khác để vết thương mau lành

Bên cạnh việc áp dụng tư thế nằm, ngồi tốt cho vết khâu tầng sinh môn, mẹ cần kết hợp với chế độ chăm sóc khoa học:

Vận động nhẹ nhàng: Nhiều mẹ sợ đau nên nằm bất động, nhưng thực tế việc đi bộ nhẹ nhàng giúp lưu thông máu đến tầng sinh môn, giảm sưng và giúp vết thương mau lành hơn. Hãy bắt đầu đi lại quanh phòng ngay khi cảm thấy đủ sức.
Vệ sinh đúng cách: Luôn giữ vết khâu sạch sẽ. Sau khi đi vệ sinh, dùng vòi sen hoặc nước ấm rửa nhẹ nhàng, sau đó thấm khô bằng khăn mềm hoặc giấy vệ sinh. Lưu ý thấm nhẹ chứ không chà xát và thao tác từ trước ra sau để tránh nhiễm khuẩn từ hậu môn.
Chườm lạnh giảm đau: Đặt túi chườm lạnh (được bọc trong khăn sạch) lên vùng tầng sinh môn khoảng 10-20 phút có thể giúp giảm sưng và đau đáng kể trong những ngày đầu.
Bài tập sàn chậu: Thực hiện các bài tập Kegel (sàn chậu) ngay khi có thể đi tiểu bình thường giúp tăng cường sức mạnh cơ bắp, cải thiện lưu thông máu và hỗ trợ vết thương mau lành

Việc tuân thủ đúng các tư thế sinh hoạt và vệ sinh sẽ giúp mẹ rút ngắn thời gian hồi phục, thường là vết thương sẽ bớt đau sau vài ngày và lành hẳn sau vài tuần. Nếu vết khâu có dấu hiệu sưng đỏ bất thường, chảy mủ hoặc đau dữ dội, mẹ nên đến các cơ sở y tế để được thăm khám và xử lý kịp thời.