Vi khuẩn chlamydia gây bệnh gì? Sống được bao lâu?

Vi khuẩn chlamydia là tác nhân gây ra nhiều bệnh lý nguy hiểm, đặc biệt ở đường sinh dục và tiết niệu. Không ít người thắc mắc vi khuẩn chlamydia gây bệnh gì và mức độ ảnh hưởng ra sao nếu không được phát hiện sớm. Thực tế, loại vi khuẩn này có thể gây viêm nhiễm ở cả nam và nữ, làm tăng nguy cơ vô sinh, viêm vùng chậu và nhiều biến chứng sức khỏe nghiêm trọng khác.

1. Vi khuẩn Chlamydia gây bệnh gì?

Nhiều người thắc mắc vi khuẩn Chlamydia gây bệnh gì và mức độ nguy hiểm ra sao. Thực tế, đây là loại vi khuẩn có thể gây ra nhiều bệnh lý nhiễm trùng, đặc biệt là các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), Chlamydia trachomatis là nguyên nhân phổ biến gây viêm niệu đạo, viêm cổ tử cung, viêm vùng chậu và nhiều biến chứng sinh sản nghiêm trọng nếu không điều trị sớm.

Về mặt vi sinh, nhiều người cũng quan tâm chlamydia là vi khuẩn gram gì. Chlamydia được xếp vào nhóm vi khuẩn gram âm, tuy nhiên cấu trúc thành tế bào của chúng khá đặc biệt nên khó nhuộm Gram theo cách thông thường. Loại vi khuẩn này sống ký sinh bắt buộc bên trong tế bào cơ thể người.

Các bệnh thường gặp do Chlamydia gây ra gồm:

• Viêm niệu đạo, viêm cổ tử cung: Người bệnh có thể tiểu buốt, tiểu rát hoặc tiết dịch bất thường ở cơ quan sinh dục. Nhiều trường hợp gần như không có triệu chứng nên dễ bỏ sót.
• Viêm vùng chậu ở nữ giới: Vi khuẩn có thể lan lên tử cung và vòi trứng, làm tăng nguy cơ đau vùng chậu mãn tính, thai ngoài tử cung và vô sinh.
• Viêm mào tinh hoàn ở nam giới: Người bệnh có thể bị đau, sưng tinh hoàn, ảnh hưởng đến chất lượng tinh trùng nếu kéo dài.
• Nhiễm trùng hậu môn, trực tràng hoặc họng: Chlamydia có thể lây qua quan hệ bằng đường miệng hoặc hậu môn, gây đau rát, tiết dịch hoặc viêm họng kéo dài.
• Nhiễm bệnh ở trẻ sơ sinh: Phụ nữ mang thai mắc Chlamydia có thể lây sang con khi sinh thường, gây viêm kết mạc mắt hoặc viêm phổi ở trẻ nhỏ.

Do triệu chứng thường âm thầm, việc thăm khám và xét nghiệm sớm là rất cần thiết để hạn chế biến chứng lâu dài do vi khuẩn Chlamydia gây ra.

2. Vi khuẩn Chlamydia sống được bao lâu?

Nhiều người thắc mắc vi khuẩn chlamydia sống được bao lâu ngoài môi trường và liệu chúng có thể tồn tại ngoài cơ thể hay không. Thực tế, thời gian sống của Chlamydia phụ thuộc vào môi trường tồn tại của vi khuẩn, bao gồm bên trong tế bào người hoặc ngoài môi trường bên ngoài.

Bên trong cơ thể, Chlamydia có chu kỳ phát triển đặc biệt kéo dài khoảng 48 – 72 giờ. Sau khi xâm nhập vào tế bào chủ, vi khuẩn sẽ chuyển sang dạng sinh sản và nhân lên liên tục. Khi số lượng đủ lớn, chúng phá vỡ tế bào để giải phóng các thể nhiễm mới và tiếp tục lây lan sang những tế bào khác. Chính vì cơ chế này mà bệnh có thể âm thầm tiến triển trong thời gian dài nếu không được phát hiện và điều trị.

Trong một số điều kiện bất lợi như thiếu chất dinh dưỡng hoặc chịu tác động của thuốc, Chlamydia còn có thể chuyển sang trạng thái “ngủ yên”. Lúc này, vi khuẩn hoạt động yếu hơn nhưng chưa bị tiêu diệt hoàn toàn. Nhờ đó, chúng có thể tồn tại dai dẳng trong cơ thể nhiều năm mà không gây triệu chứng rõ ràng, sau đó bùng phát trở lại khi gặp điều kiện thuận lợi. Vì vậy, Chlamydia không thể tự biến mất nếu không được điều trị bằng kháng sinh phù hợp.

Do là vi khuẩn ký sinh nội bào bắt buộc nên Chlamydia không thể tồn tại quá lâu khi ra khỏi cơ thể người. Tuy nhiên, chúng vẫn có thể sống tạm thời trong dịch tiết bám trên khăn tắm, quần lót hoặc giấy lau bẩn. Nếu dùng chung các vật dụng này và tiếp xúc trực tiếp với vùng kín khi vi khuẩn còn khả năng lây nhiễm, nguy cơ mắc bệnh vẫn có thể xảy ra. Dù vậy, con đường lây truyền gián tiếp này ít phổ biến hơn nhiều so với quan hệ tình dục không an toàn.

3. Đặc tính của vi khuẩn Chlamydia

Vi khuẩn Chlamydia có nhiều đặc điểm đặc biệt, khác với các vi khuẩn thông thường nên trước đây từng bị nhầm là virus. Chlamydia là vi khuẩn Gram âm, có hình cầu, kích thước rất nhỏ và sống ký sinh bắt buộc bên trong tế bào chủ. Chúng không thể tự tạo năng lượng mà phải sử dụng ATP từ tế bào vật chủ để tồn tại và sinh sản.

Loại vi khuẩn này có chu kỳ phát triển đặc biệt gồm hai dạng:

• Thể cơ bản (EB): Có khả năng lây nhiễm, tồn tại tạm thời ngoài tế bào để xâm nhập vào vật chủ mới.
• Thể lưới (RB): Là dạng sinh sản bên trong tế bào nhưng không có khả năng lây nhiễm.

Chu kỳ phát triển của Chlamydia thường kéo dài khoảng 48-72 giờ. Ngoài môi trường, vi khuẩn sống không lâu do phụ thuộc nhiều vào tế bào sống. Ngoài ra, Chlamydia có thể tồn tại âm thầm trong cơ thể trong thời gian dài nếu gặp điều kiện bất lợi, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng mạn tính và biến chứng.

Ba loài Chlamydia thường gây bệnh ở người gồm:

• Chlamydia trachomatis;
• Chlamydia pneumoniae;
• Chlamydia psittaci.

Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, Chlamydia có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm vùng chậu hoặc vô sinh.

Hy vọng bạn đã hiểu rõ vi khuẩn chlamydia gây bệnh gì và mức độ ảnh hưởng của loại vi khuẩn này đối với sức khỏe sinh sản cũng như đời sống hằng ngày. Chlamydia có thể gây ra nhiều bệnh lý nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị sớm, đặc biệt là ở cơ quan sinh dục, tiết niệu và mắt. Vì vậy, việc chủ động thăm khám định kỳ, quan hệ tình dục an toàn và tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ là cách tốt nhất để phòng ngừa biến chứng do vi khuẩn Chlamydia gây ra.