Tỉ lệ tử vong khi nhiễm virus Nipah Ấn Độ

Tại Ấn Độ, virus Nipah được ghi nhận có tỉ lệ tử vong rất cao, dao động khoảng 40-75%, đặc biệt trong các đợt bùng phát tại bang Kerala. Không chỉ gây viêm não và suy hô hấp cấp, Nipah còn diễn tiến nhanh, khó điều trị và chưa có thuốc đặc hiệu. Tỉ lệ tử vong khi nhiễm virus Nipah Ấn Độ trở thành mối lo ngại hàng đầu của giới chuyên gia y tế và cộng đồng.

1. Tỉ lệ tử vong khi nhiễm virus Nipah là bao nhiêu?

Theo WHO, tỷ lệ tử vong khi nhiễm virus Nipah dao động khoảng 40-75%, thay đổi tùy từng đợt dịch, khả năng phát hiện sớm và điều kiện điều trị tại mỗi quốc gia. “Nhiễm virus Nipah có chết không?” thì câu trả lời là có thể và nguy cơ tử vong ở mức rất cao so với nhiều bệnh truyền nhiễm khác.

Bệnh Nipah là bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người, có thể lây qua thực phẩm bị nhiễm virus (như nước ép chà là tươi), qua tiếp xúc trực tiếp với động vật mắc bệnh (điển hình là lợn), hoặc lây từ người sang người. Ở người, nhiễm virus Nipah có thể không biểu hiện triệu chứng, nhưng cũng có thể tiến triển nhanh thành suy hô hấp cấp và viêm não nặng, dẫn đến tử vong.

Trong các đợt Nipah bùng phát tại Bangladesh, Ấn Độ hay trước đây là Malaysia, tỉ lệ tử vong cao thường liên quan đến việc chẩn đoán muộn và hạn chế trong chăm sóc hồi sức. Dù một số bệnh nhân hồi phục hoàn toàn, vẫn có người để lại di chứng thần kinh lâu dài, thậm chí tái phát bệnh.

2. Vì sao tỉ lệ tử vong khi nhiễm virus Nipah lại cao?

Một trong những nguyên nhân chính khiến tình hình nhiễm Nipah virus trở nên nghiêm trọng là hiện nay chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu. Việc điều trị chủ yếu là chăm sóc hỗ trợ và hồi sức tích cực, không thể tiêu diệt virus trực tiếp. Khi bệnh tiến triển nặng, các biện pháp này chỉ giúp duy trì chức năng sống, làm giảm cơ hội hồi phục hoàn toàn cho người bệnh.

Ngoài ra, virus Nipah có xu hướng tấn công trực tiếp hệ thần kinh trung ương và đường hô hấp, gây viêm não cấp, suy hô hấp và rối loạn tuần hoàn. Các biến chứng này thường diễn biến nhanh, khiến bệnh nhân rơi vào tình trạng nguy kịch chỉ sau vài ngày kể từ khi khởi phát triệu chứng, làm tăng nguy cơ tử vong khi nhiễm virus Nipah.

Một yếu tố khác góp phần làm tỷ lệ tử vong cao là khó phát hiện sớm. Giai đoạn đầu của bệnh Nipah thường có biểu hiện giống cúm thông thường như sốt, đau đầu, mệt mỏi, nên dễ bị bỏ sót hoặc chẩn đoán muộn. Khi được phát hiện, bệnh có thể đã tiến triển sang giai đoạn nặng, làm giảm hiệu quả điều trị.

Bên cạnh đó, virus Nipah còn có khả năng lây truyền từ người sang người, đặc biệt trong môi trường gia đình và cơ sở y tế nếu không tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn. Điều này khiến công tác phòng dịch Nipah trở nên khó khăn, nhất là khi dịch bùng phát tại cộng đồng.

Nhìn chung, tỷ lệ tử vong cao của bệnh Nipah là kết quả của nhiều yếu tố kết hợp: Độc lực mạnh của virus, chưa có điều trị đặc hiệu, bệnh tiến triển nhanh và khó chẩn đoán sớm. Do đó, việc theo dõi sát tình hình nhiễm Nipah virus, phát hiện sớm ca bệnh và thực hiện nghiêm các biện pháp phòng dịch Nipah là yếu tố then chốt để hạn chế hậu quả nghiêm trọng khi Nipah bùng phát.

3. Hiện trạng và dữ liệu mới nhất về tình hình mắc bệnh Nipah/ tử vong tại Ấn ĐỘ và trên toàn cầu

Theo thông tin cập nhật từ Bộ Y tế Ấn Độ, tình hình nhiễm Nipah virus hiện nay được đánh giá là đã nằm trong tầm kiểm soát. Từ tháng 12 đến nay, nước này ghi nhận 2 trường hợp nhiễm virus Nipah tại bang Tây Bengal (miền đông Ấn Độ). Ngay sau khi phát hiện ca bệnh, cơ quan y tế đã truy vết 196 người tiếp xúc gần, tiến hành cách ly và xét nghiệm. Kết quả cho thấy 100% trường hợp tiếp xúc đều âm tính, không ghi nhận thêm ca mắc mới hay ca tử vong liên quan.

Trên thế giới, virus này từng gây ra nhiều đợt Nipah bùng phát lẻ tẻ tại Nam Á và Đông Nam Á, với tỷ lệ tử vong cao, có thể dao động từ 40 – 75% tùy theo từng đợt dịch và khả năng đáp ứng y tế của từng quốc gia.

Trước nguy cơ phòng dịch Nipah xuyên biên giới, nhiều quốc gia châu Á đã nâng mức cảnh giác. Thái Lan tăng cường sàng lọc y tế tại các sân bay lớn đối với hành khách đến từ Ấn Độ; Nepal siết chặt kiểm tra tại sân bay và các cửa khẩu đường bộ; Đài Loan đang xem xét xếp Nipah vào nhóm bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất theo luật định. Tuy nhiên, chưa có ca nhiễm hoặc tử vong do Nipah được ghi nhận ngoài Ấn Độ trong đợt này.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tiếp tục xếp virus Nipah vào nhóm tác nhân gây bệnh ưu tiên do khả năng lây lan và tỷ lệ tử vong cao. Dù vậy, với dữ liệu hiện tại, tình hình nhiễm Nipah virus trên toàn cầu chưa ghi nhận bùng phát trên diện rộng, và các ca bệnh vẫn mang tính đơn lẻ, được kiểm soát chặt chẽ bằng các biện pháp giám sát và phòng chống dịch.

4. Phòng dịch Nipah như thế nào? Có cần đeo khẩu trang không?

Trước nguy cơ Nipah bùng phát, việc chủ động phòng bệnh là rất quan trọng, nhất là khi tình hình nhiễm Nipah virus vẫn còn diễn biến phức tạp ở một số quốc gia.

Trước hết, người dân nên hạn chế đến hoặc trở về từ vùng đang có dịch nếu không thật sự cần thiết. Sau khi rời khu vực nguy cơ, cần tự theo dõi sức khỏe ít nhất 14 ngày. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như sốt, đau đầu, đau cơ, nôn ói, đau họng, chóng mặt, buồn ngủ hoặc rối loạn ý thức, cần đến cơ sở y tế ngay để được kiểm tra, đồng thời hạn chế tiếp xúc với người khác và khai báo rõ yếu tố dịch tễ.

Trong trường hợp chưa đi từ vùng dịch về nhưng có triệu chứng nghi ngờ, người bệnh vẫn cần được theo dõi và giám sát y tế chặt chẽ để tránh lây lan trong cộng đồng.

Về sinh hoạt hằng ngày, cần duy trì các biện pháp phòng bệnh cơ bản: Ăn chín, uống sôi; Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng; Trái cây phải được rửa sạch, gọt vỏ trước khi ăn; Tuyệt đối không sử dụng thực phẩm có dấu hiệu bị dơi, chim hoặc động vật gặm nhấm cắn phá; Hạn chế tiếp xúc với động vật có nguy cơ cao và bảo đảm vệ sinh trong chăn nuôi, giết mổ.

Vậy phòng dịch Nipah có cần đeo khẩu trang không? Câu trả lời là Có. Đeo khẩu trang giúp giảm nguy cơ lây truyền khi tiếp xúc gần với người nghi nhiễm hoặc trong môi trường y tế, đặc biệt khi có triệu chứng hô hấp. Tuy nhiên, khẩu trang chỉ là một phần trong tổng thể các biện pháp phòng bệnh, không thể thay thế việc theo dõi sức khỏe và vệ sinh cá nhân.

Hiện nay, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và vaccine phòng bệnh Nipah, vì vậy tuân thủ đầy đủ các biện pháp trên chính là cách hiệu quả nhất để bảo vệ bản thân và cộng đồng.

Tóm lại, việc chủ động theo dõi thông tin dịch tễ, nhận biết sớm triệu chứng và tuân thủ các khuyến cáo y tế là yếu tố then chốt để giảm nguy cơ nhiễm virus Nipah. Trong bối cảnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu hay vắc xin phòng bệnh, mỗi cá nhân và cộng đồng cần nâng cao ý thức phòng ngừa, hạn chế tiếp xúc với nguồn lây tiềm ẩn và kịp thời đến cơ sở y tế khi có dấu hiệu nghi ngờ, từ đó góp phần kiểm soát và ngăn chặn nguy cơ bùng phát dịch.