Nguyên nhân ngủ ngáy to

Tiếng ngáy to vang lên mỗi đêm không chỉ gây ảnh hưởng đến giấc ngủ của người bên cạnh mà còn khiến nhiều người thầm thắc mắc không biết tại sao ngủ ngáy to lại xảy ra với mình. Có vô số lý do dẫn đến tình trạng này, từ những thói quen sinh hoạt hàng ngày cho đến các đặc điểm giải phẫu cơ thể. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân gây ngủ ngáy, những trường hợp cần lưu ý và khi nào nên đi khám.

1. Ngủ ngáy khi nào chỉ là hiện tượng tạm thời?

Đôi khi, ngáy chỉ là một vấn đề thoáng qua trong thời gian ngắn. Nhiều người tự hỏi tại sao ngủ ngáy to dù trước đó họ ngủ rất êm ái. Câu trả lời nằm ở thói quen sinh hoạt và tình trạng sức khỏe tại thời điểm đó. Các chuyên gia chỉ ra rằng, việc tìm hiểu tại sao ngủ ngáy lớn trong ngắn hạn thường xoay quanh các yếu tố:

Tư thế ngủ: Nằm ngửa khiến gốc lưỡi tụt xuống phía sau cổ họng, làm hẹp đường thở. Đây là lý do giải thích tại sao ngủ hay ngáy ở những người thích nằm ngửa.
Uống rượu bia hoặc dùng thuốc an thần: Cồn và thuốc làm cơ cổ họng giãn ra quá mức. Nhiều người nhà thắc mắc tại sao ngủ lại ngáy to sau khi đi nhậu về, và đây chính là nguyên nhân trực tiếp.
Mệt mỏi kiệt sức: Cơ thể ngủ quá sâu làm cơ họng chùng xuống nhiều hơn bình thường. Điều này lý giải tại sao lại ngáy to khi ngủ ở người lao động nặng hoặc làm việc căng thẳng.
Nghẹt mũi tạm thời: Cảm lạnh hoặc dị ứng làm bít tắc đường thở bằng dịch nhầy. Đây là nguyên do tại sao ngủ ngáy to và nhiều trong mùa lạnh do bạn phải há miệng để thở.

2. Tại sao ngủ ngáy to? Ngủ ngáy có thể liên quan đến bệnh gì?

Nếu tình trạng ngáy diễn ra liên tục hàng đêm, bạn cần chú ý hơn. Để giải đáp triệt để tại sao ngủ ngáy to, chúng ta cần xem xét các bệnh lý tiềm ẩn sau:

Tắc nghẽn mũi và bệnh lý Tai Mũi Họng

Nhiều người bị viêm xoang, viêm mũi dị ứng kéo dài không hiểu tại sao ngủ ngáy lớn. Khi mũi tắc, bạn buộc phải há miệng thở, luồng khí đi vào không đều gây ra tiếng ngáy. Các vấn đề như lệch vách ngăn mũi, polyp mũi (khối u lành tính) hay amidan sưng to cũng cản trở không khí. Đây là cơ chế giải thích tại sao ngủ hay ngáy ở bệnh nhân có bệnh lý hô hấp trên.

tại sao ngủ ngáy to — Tắc nghẽn đường thở là nguyên nhân gây ngủ ngáy

Hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA)

Đây là bệnh lý phổ biến nhưng hay bị bỏ qua. Nếu bạn thắc mắc tại sao ngủ lại ngáy to kèm những tiếng khịt mũi, nghẹn thở rồi im lặng, đó có thể là dấu hiệu của OSA. Các cơ họng bị xẹp xuống, chặn đứng luồng khí, khiến não thiếu oxy và phải đánh thức bạn dậy. Nếu không đi khám, bạn mãi không biết tại sao lại ngáy to khi ngủ một cách bất thường như vậy.

Thừa cân, béo phì và bệnh lý nền

Người có vòng cổ lớn thường có mô mỡ thừa ép vào đường thở khi nằm. Đó là lý do tại sao ngủ ngáy nhiều đặc biệt phổ biến ở người thừa cân. Ngoài ra, bệnh suy giáp (tuyến giáp kém hoạt động) cũng làm sưng mô cổ. Người nhà chứng kiến có thể đặt câu hỏi tại sao ngủ lại hay ngáy và khuyên đi khám, đó là cách đúng đắn để tìm ra tại sao khi ngủ lại ngáy to do bệnh nền.

3. Dấu hiệu nào cho thấy ngủ ngáy nguy hiểm?

Không phải ai ngáy cũng mắc bệnh nặng, nhưng việc quan sát triệu chứng sẽ giúp nhận diện sớm. Để xác định tại sao ngủ ngáy to ở mức độ cần y khoa can thiệp cấp thiết, hãy chú ý các biểu hiện:

Ngừng thở giữa chừng: Bạn ngáy rất to rồi đột nhiên im bặt (ngừng thở), sau đó thở hắt ra hoặc sặc sụa. Đây là điểm mấu chốt để phân biệt tại sao ngủ ngáy lớn sinh lý và bệnh lý.
Buồn ngủ rũ rượi ban ngày: Dù ngủ đủ giấc nhưng ban ngày vẫn ngủ gật, lờ đờ. Bạn sẽ thắc mắc tại sao ngủ hay ngáy lại làm mình kiệt sức đến thế, nguyên nhân chính là do giấc ngủ bị gián đoạn liên tục khiến não bộ không được nghỉ ngơi.
Đau đầu vào buổi sáng: Do não bộ bị thiếu hụt oxy trong lúc ngủ. Điều này giải thích tại sao ngủ lại ngáy to thường đi kèm với những cơn đau đầu âm ỉ ngay khi thức dậy.
Tăng huyết áp khó kiểm soát: Tình trạng thiếu oxy ban đêm kích thích cơ thể tiết ra hormone làm tăng huyết áp.

Nếu có các dấu hiệu này, bạn không nên chỉ thắc mắc tại sao lại ngáy to khi ngủ. Đừng lờ đi nguyên nhân tại sao ngủ ngáy nhiều khi nó làm giảm chất lượng sống. Đã đến lúc ngừng đặt câu hỏi tại sao ngủ lại hay ngáy và nên đi khám bác sĩ ngay, bởi việc tại sao khi ngủ lại ngáy to giờ đây đã là hồi chuông cảnh báo về sức khỏe.

4. Ngủ ngáy kéo dài ảnh hưởng sức khỏe ra sao?

Nhiều người lầm tưởng ngáy chỉ gây phiền toái cho người nằm cạnh, nhưng người chịu tổn thương lớn nhất chính là người bệnh. Ngáy to kéo dài kéo theo các hệ lụy nguy hiểm:

Tổn thương hệ tim mạch: Khi đường thở bị tắc nghẽn và thiếu oxy, tim phải đập nhanh và mạnh hơn để bơm máu. Tình trạng này kéo dài hàng đêm gây cao huyết áp, tăng đáng kể nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
Tăng nguy cơ tiểu đường: Giấc ngủ gián đoạn liên tục làm tăng tình trạng kháng insulin (chất giúp điều hòa đường huyết), khiến nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2 tăng cao hơn so với người bình thường.
Suy giảm chức năng não bộ: Não không có đủ thời gian ngủ sâu để phục hồi, dẫn đến tình trạng hay quên, sương mù não, tính tình cáu gắt và suy giảm nghiêm trọng hiệu suất làm việc.
Ảnh hưởng quan hệ tình cảm: Tiếng ồn lớn ban đêm khiến người bạn đời mất ngủ mạn tính, dễ dẫn đến căng thẳng, xung đột và rạn nứt tình cảm.

5. Khi nào cần khám và đo đa ký giấc ngủ?

Bạn nên chủ động đi khám chuyên khoa Tai Mũi Họng hoặc chuyên khoa Giấc ngủ ngay khi nhận thấy tình trạng ngáy làm giảm sút chất lượng sống.

Dấu hiệu cần đi khám gấp:

Thường xuyên thức giấc giữa đêm vì cảm giác ngạt thở, hoảng hốt.
Ngáy to đến mức đâm xuyên qua cửa phòng hoặc làm người khác tỉnh giấc.
Buồn ngủ rũ rượi ban ngày, có thể ngủ gật khi đang lái xe hoặc làm việc.
Có các bệnh nền đi kèm như huyết áp cao, béo phì.

Đo đa ký giấc ngủ (Polysomnography) là gì? Đây là xét nghiệm tiêu chuẩn vàng trong y khoa, hoàn toàn không gây đau đớn. Bạn sẽ ngủ qua đêm tại phòng lab của cơ sở y tế với các cảm biến nhỏ được gắn trên người để theo dõi:

Sóng não nhằm xác định độ nông, sâu của giấc ngủ.
Nhịp tim và nồng độ oxy (SpO2) trong máu để xem mức độ thiếu oxy.
Luồng khí qua mũi/miệng và cử động cơ ngực nhằm đếm số lần ngưng thở.

Từ kết quả đa ký giấc ngủ, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị cá nhân hóa phù hợp nhất: từ việc dùng máy trợ thở áp lực dương (CPAP), đeo khí cụ chống ngáy, cho đến phẫu thuật mở rộng đường thở nếu cần thiết.

Hy vọng qua bài viết, bạn đã hiểu rõ hơn tại sao ngủ ngáy to và những yếu tố có thể gây ra tình trạng này. Ngủ ngáy đôi khi chỉ liên quan đến thói quen sinh hoạt, nhưng cũng có thể là dấu hiệu của các vấn đề sức khỏe cần được quan tâm. Nếu ngủ ngáy xảy ra thường xuyên, ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ hoặc kèm theo các biểu hiện bất thường như ngưng thở khi ngủ, bạn nên thăm khám sớm để được xác định nguyên nhân và có hướng điều trị phù hợp.