Có vắc xin phòng virus RSV không?

Mỗi khi bước vào mùa cao điểm các bệnh hô hấp, RSV lại trở thành mối lo ngại đối với nhiều gia đình, đặc biệt là những nhà có trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi. Loại virus này có thể lây lan nhanh và gây biến chứng nguy hiểm ở nhóm nguy cơ cao. Chính vì vậy, không ít người băn khoăn liệu đã có vắc xin phòng virus RSV hay chưa và ai nên tiêm để được bảo vệ hiệu quả?

1. RSV có vắc xin không?

Hiện nay, RSV đã có vắc xin phòng ngừa. Vắc xin phòng RSV hay còn gọi là vắc xin phòng virus hợp bào hô hấp RSV giúp cơ thể tạo ra kháng thể chống lại virus, từ đó giảm nguy cơ mắc các bệnh hô hấp nặng như viêm tiểu phế quản, viêm phổi và suy hô hấp.

Loại virus này rất dễ lây lan và là nguyên nhân khiến nhiều trẻ nhỏ phải nhập viện, đặc biệt ở trẻ sơ sinh, người cao tuổi hoặc người có bệnh nền. Việc tiêm vắc xin giúp hạn chế nguy cơ bệnh tiến triển nặng, giảm tỷ lệ nhập viện và bảo vệ hiệu quả cho các nhóm có nguy cơ cao.

Ngoài ra, phụ nữ mang thai trong giai đoạn từ tuần 24 – 36 có thể tiêm vắc xin để truyền kháng thể sang thai nhi. Giúp trẻ được bảo vệ ngay sau khi chào đời.

vắc xin phòng virus rsv — Hiện nay đã có vắc xin phòng virus RSV

2. Ở Việt Nam có vắc xin nào phòng ngừa RSV?

Hiện nay, tại Việt Nam đã có 2 loại vắc xin RSV, bao gồm:

Abrysvo do Pfizer sản xuất: Sử dụng cho phụ nữ mang thai và người cao tuổi
Vắc xin Arexvy: Dùng cho người trên 60 tuổi.

Các nghiên cứu cho thấy việc tiêm vắc xin RSV giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc RSV nặng ở trẻ trong những tháng đầu đời nhờ kháng thể truyền từ mẹ sang con, đồng thời duy trì hiệu quả bảo vệ trong 6 tháng đầu sau sinh.

Đối với người lớn tuổi, vắc xin cũng giúp hạn chế nguy cơ nhập viện và các hô hấp liên quan đến RSV, đặc biệt ở người có bệnh nền. Tính đến năm 2025, RSV vắc xin đã được nhiều quốc gia phê duyệt và đưa vào chương trình tiêm chủng cho các nhóm có nguy cơ cao.

3. Các hướng dẫn về vắc xin RSV cần nhớ

Abrysvo và Arexvy là 2 loại vắc xin phòng virus RSV đã có mặt tại Việt Nam và được triển khai rộng rãi ở các điểm tiêm chủng trên toàn quốc. Mỗi loại sẽ có những chỉ định và liều dùng khác nhau để phù hợp với từng đối tượng cụ thể.

3.1. Hướng dẫn sử dụng vắc xin RSV Abrysvo

Vắc xin phòng virus RSV Abrysvo được sản xuất tại Bỉ, là loại vắc xin giúp phòng ngừa các bệnh đường hô hấp dưới nguy hiểm do virus hợp bào hô hấp gây ra và hiện được sử dụng với 1 liều tiêm duy nhất.

Đối tượng được chỉ định tiêm phòng virus RSV gồm:

Phụ nữ mang thai (giai đoạn 24 – 36 tuần): Nhằm truyền kháng thể thụ động sang thai nhi, giúp bảo vệ trẻ khỏi bệnh RSV trong khoảng 6 tháng đầu đời.
Người từ 60 tuổi trở lên: Đặc biệt quan trọng với những người có bệnh nền, nhằm giảm nguy cơ viêm phổi, viêm tiểu phế quản và biến chứng hô hấp do RSV.

Liều lượng và đường tiêm:

Tiêm 1 mũi duy nhất theo đường bắp vào vùng cơ delta ở cánh tay. Không pha trộn vắc xin với các loại thuốc hoặc vắc xin khác trong cùng một mũi tiêm.

Cơ chế bảo vệ:

Vắc xin hoạt động bằng cách giúp cơ thể tạo kháng thể chống lại protein F của virus RSV – yếu tố giúp virus xâm nhập vào tế bào. Nhờ đó, virus bị vô hiệu hóa sớm, làm giảm nguy cơ mắc bệnh nặng và nhập viện.

Chống chỉ định:

Không thực hiện tiêm vắc xin phòng virus RSV đối với người từng có phản ứng quá mẫn cảm với hoạt chất hoặc bất kỳ thành phần nào của vắc xin.

3.2. Hướng dẫn sử dụng vắc xin phòng RSV Arexvy

Vắc xin phòng virus RSV Arexvy là vắc xin thế hệ mới được nghiên cứu và sản xuất bởi GlaxoSmithKline (GSK) – tập đoàn dược phẩm và chế phẩm sinh học hàng đầu thế giới, có trụ sở tại Bỉ. Sau khi tiêm sẽ giúp phòng ngừa các bệnh hô hấp dưới nghiêm trọng như viêm phổi, viêm phế quản và suy hô hấp do virus hợp bào hô hấp gây ra, đặc biệt ở người lớn tuổi và người có bệnh nền.

Đối tượng chỉ định:

Người từ 60 tuổi trở lên, nhất là người mắc bệnh tim, phổi mạn tính hoặc suy giảm sức đề kháng.

Liều lượng và lịch tiêm:

Tiêm 1 liều duy nhất từ bắp vào cơ delta vùng cánh tay, không tiêm tĩnh mạch hoặc tiêm trong da.

Chống chỉ định:

Không tiêm cho người từng dị ứng nghiêm trọng hoặc sốc phản vệ với bất kỳ thành phần nào của vắc xin.
Không khuyến cáo sử dụng cho phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú do chưa có đủ dữ liệu an toàn.

4. Lưu ý khi tiêm vắc xin phòng virus RSV

Vắc xin phòng virus RSV được đánh giá có độ an toàn cao và đã được kiểm chứng qua nhiều nghiên cứu lâm sàng. Tuy nhiên, để đảm bảo hiệu quả và hạn chế rủi ro sau tiêm, người tiêm cần lưu ý một số điểm quan trọng sau:

Sau tiêm có thể xuất hiện phản ứng nhẹ như đau hoặc sưng tại vị trí tiêm, sốt nhẹ, mệt mỏi. Đây là phản ứng bình thường cho thấy cơ thể đang tạo miễn dịch và thường tự hết sau vài ngày.
Nên theo dõi sức khỏe tại cơ sở tiêm chủng và tiếp tục quan sát tại nhà theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
Liên hệ bác sĩ hoặc đến cơ sở y tế nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường như sốt cao kéo dài, khó thở hoặc phản ứng dị ứng nghiêm trọng.
Người đang mắc bệnh cấp tính hoặc sốt cao nên trì hoãn tiêm cho đến khi sức khỏe ổn định.

Hiểu rõ vai trò của vắc xin phòng virus RSV giúp mỗi gia đình chủ động hơn trong việc phòng ngừa các bệnh lý hô hấp nguy hiểm. Với hiệu quả đã được chứng minh qua nghiên cứu lâm sàng, việc tiêm phòng không chỉ giảm nguy cơ mắc bệnh mà còn hạn chế biến chứng nặng và thời gian điều trị kéo dài. Đây là biện pháp bảo vệ cần thiết cho các nhóm có nguy cơ cao hiện nay.