Các dấu hiệu của nhiễm trùng máu
Chỉ cần nghe đến bệnh “nhiễm trùng huyết”, chắc chắn nhiều người sẽ nghĩ đó là một bệnh rất nặng, có thể tử vong nếu không được điều trị đúng và kịp thời. Sự thật đúng như vậy, dưới đây là dấu hiệu của nhiễm trùng máu ở người lớn và dấu hiệu nhiễm trùng máu ở trẻ em hay những dấu hiệu nhiễm trùng máu giai đoạn đầu để mọi người được biết và có thể đề phòng bệnh tiến triển nặng hơn.
1. Các dấu hiệu điển hình của nhiễm trùng máu
Nhiễm trùng huyết là tình trạng cấp cứu nguy hiểm, cần được phát hiện và điều trị ngay. Nếu chậm trễ, bệnh có thể diễn tiến nặng, gây tổn thương tim mạch và nhiều biến chứng nghiêm trọng khác. Vì vậy, việc nhận biết sớm dấu hiệu của nhiễm trùng máu và can thiệp kịp thời đóng vai trò rất quan trọng để bảo vệ tính mạng người bệnh.
1.1. Dấu hiệu nhiễm trùng máu ở trẻ em
- Ý thức: trẻ lơ mơ, tiếp xúc chậm:
Trẻ nhỏ chưa biết nói hoặc diễn đạt rõ ràng nên rất khó nhận biết triệu chứng. Đôi khi không có dấu hiệu cụ thể, nhưng trẻ có thể quấy khóc liên tục, lờ đờ, mệt mỏi hoặc ánh mắt trông khác thường. Nếu bạn cảm thấy con không giống mọi ngày và linh cảm có điều bất ổn, đừng chủ quan vì đó có thể là dấu hiệu sớm của nhiễm trùng nặng.
- Không đi tiểu trong thời gian dài (Dấu hiệu suy thận/Mất nước):
Với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, cần đặc biệt chú ý trong vòng 12 giờ. Dấu hiệu của nhiễm trùng máu ở trẻ là giảm tạo nước tiểu. Ngoài ra, trẻ nôn nhiều hoặc sốt cao cũng dễ mất nước nghiêm trọng. Nếu bạn thấy tã khô suốt 12 giờ, hoặc nước tiểu rất ít, có màu vàng sẫm hoặc cam, đó là dấu hiệu nguy hiểm và cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay.
- Nôn mửa liên tục và bỏ bú:
Trẻ sơ sinh rất dễ mất nước. Nếu trẻ nôn vọt, ăn gì nôn nấy, cơ thể sẽ không còn năng lượng để chống lại vi khuẩn. Nôn mửa kèm theo bụng chướng hoặc tiêu chảy là bộ ba khiến trẻ rơi vào trạng thái sốc rất nhanh.
- Vết thương sưng, nóng, đỏ, đau:
Trẻ con hay nghịch ngợm và dễ có vết thương nhỏ. Tuy nhiên, nếu vùng da quanh vết thương đỏ lan rộng, sưng mọng hoặc chảy mủ, đó là ổ vi khuẩn đang trực chờ tấn công vào máu. Dấu hiệu nặng là khi thấy có những đường chỉ màu đỏ chạy dọc từ vết thương hướng về phía tim.
- Rối loạn thân nhiệt (Quá nóng hoặc Quá lạnh) đây cũng là dấu hiệu nhiễm trùng máu giai đoạn đầu cần lưu ý
Sốt cao kèm rét run: Trẻ sốt trên 38°C (với trẻ dưới 3 tháng) hoặc trên 39°C (với trẻ lớn hơn) kèm theo lạnh run. Run rẩy là cách cơ thể cố gắng tăng nhiệt độ để diệt vi khuẩn, nhưng cũng là dấu hiệu của nhiễm trùng máu.
Hạ thân nhiệt (Rất nguy hiểm): Trẻ sờ vào thấy lạnh ngắt, nhiệt độ dưới 36°C. Ở trẻ sơ sinh, hạ thân nhiệt thường đáng sợ hơn cả sốt cao vì nó cho thấy hệ miễn dịch đã kiệt sức.
1.2. Dấu hiệu nhiễm trùng máu ở người lớn
- Cảm giác bất ổn nghiêm trọng
Không chỉ là sự mệt mỏi thông thường, dấu hiệu của nhiễm trùng máu ở người lớn là bệnh nhân thường có cảm giác sợ hãi, lo lắng cực độ. Khi huyết áp giảm và các chất độc từ vi khuẩn tấn công hệ thần kinh trung ương, não bộ sẽ phát đi tín hiệu cảnh báo nguy hiểm cấp độ cao nhất. Đây là dấu hiệu lâm sàng rất quan trọng trong cấp cứu, cho thấy tình trạng nhiễm trùng đã ảnh hưởng đến hệ thần kinh.
- Không đi tiểu cả ngày (Dấu hiệu suy thận)
Nếu người lớn không đi tiểu trong vòng 24 giờ, đây là tình trạng vô niệu. Trong nhiễm trùng huyết, cơ thể ưu tiên dồn máu về tim và não. Thận là cơ quan đầu tiên không được bơm máu dẫn đến thiếu máu nuôi dưỡng. Ngoài ra, tình trạng viêm gây tổn thương trực tiếp các ống thận.
- Nôn mửa liên tục
Ở người lớn, dấu hiệu của nhiễm trùng máu là nôn mửa kéo dài gây mất nước và mất cân bằng điện giải nhanh chóng. Nhiễm độc máu làm liệt ruột cơ năng hoặc gây kích ứng hệ tiêu hóa dữ dội. Cơ thể không còn khả năng tự phục hồi bằng đường ăn uống, dẫn đến suy kiệt nhanh và làm trầm trọng thêm tình trạng sốc do thiếu dịch.
- Vết thương sưng, đau lan rộng
Vết thương không chỉ đau tại chỗ mà bắt đầu sưng nề, nóng ran, đỏ rực và lan rộng ra vùng da xung quanh. Đây được coi là “ngòi nổ” gây ra nhiễm trùng huyết nếu không được ngăn chặn bằng kháng sinh mạnh hoặc can thiệp ngoại khoa.
- Rối loạn thân nhiệt ) đây cũng là dấu hiệu nhiễm trùng máu giai đoạn đầu cần lưu ý ở người lớn
- Sốt cao và rét run: Những cơn run cầm cập (lạnh run) thường xuất hiện ngay khi vi khuẩn tràn vào máu. Cơ thể rung cơ để tạo nhiệt, cố gắng tiêu diệt vi khuẩn.
- Hạ thân nhiệt (Dưới 36°C): Ở người lớn (đặc biệt là người già), hạ thân nhiệt thường tiên lượng nặng hơn sốt. Nó cho thấy cơ thể đã mất khả năng phản ứng và đang rơi vào trạng thái sốc nặng.
2. Khi nào cần đi khám hoặc cấp cứu ngay?
2.2. Những dấu hiệu nhiễm khuẩn huyết NẶNG ở trẻ em cần đi viện ngay
Những dấu hiệu dưới đây rất nguy hiểm, đặc biệt ở trẻ em, thường xuất hiện khi bệnh đã tiến triển sang giai đoạn sốc nhiễm trùng. Khi gặp các biểu hiện này, cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay:
- Thay đổi màu da: Da, môi hoặc lưỡi tái nhợt, xanh xám. Với trẻ da sẫm màu, nên quan sát lòng bàn tay, bàn chân.
- Phát ban không mờ đi: Các nốt đỏ hoặc tím không biến mất khi ấn cốc thủy tinh lên da, cho thấy có xuất huyết dưới da do tổn thương mạch máu.
- Suy hô hấp nặng: Trẻ thở nhanh, khó thở, co lõm ngực khi hít vào, có tiếng rên.
- Tiếng khóc bất thường: Trẻ khóc yếu, the thé hoặc khác hẳn bình thường.
- Thay đổi ý thức: Trẻ lờ đờ, ít phản ứng, không muốn ăn chơi, khó đánh thức hoặc ngủ li bì do não thiếu máu hoặc nhiễm độc
2.2. Những dấu hiệu nhiễm khuẩn huyết NẶNG ở người lớn cần đi viện ngay
Đây là các triệu chứng nhiễm trùng máu ở người lớn nguy kịch cần cấp cứu ngay:
- Lú lẫn, nói không rõ: Đột nhiên nói lắp, lẫn lộn, phản ứng chậm.
- Da, môi tím tái: Da nhợt, môi tím, có mảng da lốm đốm.
- Phát ban không mờ khi ấn cốc: Dấu hiệu xuất huyết dưới da rất nguy hiểm.
- Khó thở, thở nhanh: Thở gấp, hụt hơi, nhịp thở tăng cao.
Các dấu hiệu của nhiễm trùng máu thường xuất hiện nhanh và diễn tiến rất nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời. Việc nhận biết sớm các biểu hiện bất thường sẽ giúp người bệnh được cấp cứu đúng lúc, giảm nguy cơ biến chứng nặng và tử vong. Vì vậy, tuyệt đối không chủ quan, cần đến cơ sở y tế ngay khi nghi ngờ nhiễm trùng máu.
Nguồn tài liệu tham khảo: Mayoclinic, NHS, Webmd, Relainstitute
