Bị zona rồi có bị lại không?

Bị zona rồi có bị lại không là thắc mắc của rất nhiều người sau khi trải qua những cơn đau rát khó chịu do bệnh gây ra. Thực tế, virus zona vẫn có thể tái hoạt động trong cơ thể khi hệ miễn dịch suy yếu, khiến bệnh quay trở lại. Hiểu rõ nguy cơ tái phát và cách phòng ngừa là điều cần thiết để bảo vệ sức khỏe lâu dài.

1. Bị zona rồi có bị lại không? Vì sao?

Nhiều người thắc mắc zona bị mấy lần trong đời hay bị zona thần kinh rồi có bị lại không? Thực tế thì có khoảng 1,2-9,6% người từng mắc có thể bị zona tái phát, tỷ lệ này cao hơn ở những người có hệ miễn dịch suy yếu. Nguyên nhân chính là do virus gây bệnh không bị loại bỏ khỏi cơ thể sau lần nhiễm đầu tiên.

Sau khi khỏi, virus Varicella-zoster vẫn “ẩn mình” trong các hạch thần kinh và tồn tại suốt đời. Khi hệ miễn dịch còn khỏe, virus bị kiểm soát nên không gây triệu chứng. Tuy nhiên, khi cơ thể suy yếu, virus có thể hoạt động trở lại và gây ra các đợt zona mới.

Những yếu tố như căng thẳng kéo dài, tuổi cao, bệnh lý mạn tính hoặc sử dụng thuốc ức chế miễn dịch đều có thể làm tăng nguy cơ bùng phát lại. Đây là lý do vì sao một số người có thể bị zona tái phát nhiều lần, dù không phải là tình trạng phổ biến.

Trong vài năm đầu sau khi khỏi bệnh, nguy cơ tái phát thường khá thấp. Tuy nhiên, theo thời gian, khả năng này có thể tăng dần. Khoảng gần 5% người bệnh có thể bị lại trong vòng 7 năm.

Zona khi tái phát có thể xuất hiện ở vị trí khác trên cơ thể, thường gặp ở vùng thân hoặc mặt. Vì vậy, dù đã từng mắc bệnh, bạn vẫn không nên chủ quan mà cần giữ gìn sức khỏe và tăng cường miễn dịch để hạn chế nguy cơ tái phát.

2. Những ai có nguy cơ bị zona tái phát?

Một số nhóm đối tượng có nguy cơ tái phát zona cao hơn gồm:

• Những người từng bị đau kéo dài sau zona (đau thần kinh sau zona – PHN), đặc biệt nếu cơn đau kéo dài trên 30 ngày. Đây là dấu hiệu cho thấy tổn thương thần kinh nặng hơn, dễ tái phát hơn.
• Phụ nữ có xu hướng bị tái phát nhiều hơn nam giới, dù nguyên nhân chưa hoàn toàn rõ ràng.
• Người lần đầu mắc zona khi đã từ 50 tuổi trở lên cũng có nguy cơ cao hơn do hệ miễn dịch suy giảm theo tuổi.
• Những người có hệ miễn dịch yếu là nhóm dễ bị tái phát nhất. Điều này thường gặp ở người mắc các bệnh như bạch cầu, u lympho, HIV hoặc đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch.
• Ngoài ra, một số yếu tố khác cũng làm tăng nguy cơ bị zona nhiều lần như: Có người thân từng mắc zona, mắc các bệnh mạn tính như tiểu đường hoặc tim mạch, từng bị zona ở mắt, hoặc vẫn còn đau kéo dài sau lần mắc trước.
• Hệ miễn dịch có thể suy yếu trong nhiều trường hợp như đang hóa trị, xạ trị, đã ghép tạng, mắc bệnh tự miễn, dùng corticosteroid liều cao (như prednisone) hoặc mắc các bệnh ảnh hưởng đến miễn dịch.

Nếu bạn thuộc các nhóm trên, khả năng tái phát zona sẽ cao hơn bình thường và cần chú ý theo dõi sức khỏe cũng như tăng cường miễn dịch để phòng ngừa.

3. Dấu hiệu nhận biết zona tái phát

Dấu hiệu nhận biết zona tái phát thường khá giống lần đầu, nhưng dễ nhận ra nếu bạn chú ý các biểu hiện sau:

• Trước khi nổi phát ban vài ngày, người bệnh thường cảm thấy đau, tê, ngứa ran hoặc nóng rát tại một vùng da nhất định. Đây là dấu hiệu sớm rất điển hình.
• Sau đó, xuất hiện các mụn nước nhỏ chứa dịch, mọc thành từng cụm hoặc thành dải trên nền da đỏ. Các mụn này có thể vỡ ra rồi đóng vảy sau vài ngày. Đáng chú ý, zona tái phát thường bùng lên đúng vị trí cũ.
• Ngoài tổn thương trên da, người bệnh có thể gặp thêm các triệu chứng toàn thân như mệt mỏi, sốt nhẹ, ớn lạnh, đau đầu, nhạy cảm với ánh sáng hoặc đau bụng.
• Trong một số trường hợp, đặc biệt khi hệ miễn dịch suy yếu, phát ban có thể lan rộng ra nhiều vùng trên cơ thể thay vì chỉ khu trú một chỗ.

Nếu thấy các dấu hiệu trên, đặc biệt là cảm giác đau rát kèm phát ban dạng mụn nước, nên đi khám sớm để được điều trị kịp thời, giúp giảm đau và hạn chế biến chứng

4.  Zona tái phát có nguy hiểm hơn không?

Zona có thể tái phát nhưng không phải lúc nào cũng nguy hiểm hơn so với lần đầu. Ở nhiều người, triệu chứng khi tái phát vẫn tương tự như trước gồm đau rát, nổi mụn nước theo dải thần kinh và có thể hồi phục nếu được điều trị đúng cách.

Tuy nhiên, việc zona quay lại thường liên quan đến tình trạng suy giảm miễn dịch. Khi cơ thể yếu đi, virus dễ tái kích hoạt hơn và lúc này bệnh có thể kéo dài lâu hơn hoặc gây khó chịu nhiều hơn so với lần trước.

Zona tái phát sẽ trở nên nguy hiểm hơn nếu xuất hiện ở những vị trí nhạy cảm như mắt, tai hoặc ở người lớn tuổi, người có bệnh nền. Trong các trường hợp này, nguy cơ biến chứng như đau thần kinh kéo dài, giảm thị lực hoặc ảnh hưởng thần kinh có thể tăng lên.

Ngoài ra, nếu bị zona tái phát nhiều lần, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo hệ miễn dịch đang gặp vấn đề. Khi đó, người bệnh nên đi khám để kiểm tra sức khỏe tổng thể thay vì chỉ điều trị triệu chứng ngoài da.

Tóm lại, bị zona rồi có bị lại không thì câu trả lời là hoàn toàn có thể, dù không quá phổ biến. Vì vậy, sau khi khỏi bệnh, bạn vẫn nên chủ động chăm sóc sức khỏe, tăng cường miễn dịch và theo dõi cơ thể để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường. Việc hiểu rõ nguy cơ tái phát sẽ giúp bạn không chủ quan, đồng thời có hướng phòng ngừa hiệu quả hơn về lâu dài.