Bị zona có lây không?

Không ít người lo lắng khi tiếp xúc với người mắc zona và tự hỏi bị zona có lây không. Thực tế, bệnh không lây theo cách nhiều người vẫn nghĩ, nhưng virus gây bệnh lại có thể âm thầm truyền sang người khác trong những điều kiện nhất định. Hiểu đúng bản chất lây nhiễm sẽ giúp bạn chủ động phòng tránh mà không quá hoang mang.

1. Bị zona có lây không? Vì sao? Nếu có thì lây qua đường nào?

Bị zona có lây không? Theo WHO, bệnh zona không lây trực tiếp từ người sang người, nhưng virus Varicella-zoster gây bệnh vẫn có thể truyền sang những người chưa từng bị thủy đậu. Khi nhiễm virus này, họ sẽ mắc thủy đậu chứ không phải zona. Vì vậy, nếu thắc mắc bị zona có lây không thì câu trả lời là CÓ, nhưng là lây virus chứ không lây biểu hiện bệnh.

Vậy bị zona lây qua đường nào? Con đường lây chủ yếu là tiếp xúc trực tiếp với dịch từ các mụn nước trên vùng da bị tổn thương. Khi các mụn nước còn vỡ hoặc rỉ dịch, nguy cơ lây lan cao nhất. Ngược lại, khi vết thương đã khô và đóng vảy, khả năng lây gần như không còn. Virus này hầu như không lây qua ho, hắt hơi hay giao tiếp thông thường.

Do đó, bị zona có lây không còn phụ thuộc vào việc có tiếp xúc với dịch mụn nước hay không. Để hạn chế lây lan, người bệnh nên che phủ vùng da bị tổn thương, tránh chạm vào vết thương và giữ vệ sinh tay sạch sẽ, đặc biệt khi tiếp xúc với phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh hoặc người có hệ miễn dịch yếu

2. Khi nào zona dễ lây nhất?

Không ít người băn khoăn zona thần kinh có bị lây không hay khi bị zona có lây cho người khác không, đặc biệt khi trong gia đình có người mắc bệnh. Thực tế, nguy cơ lây nhiễm phụ thuộc rất nhiều vào từng giai đoạn phát triển của bệnh.

Thời điểm zona dễ lây nhất:

• Zona dễ lây nhất từ lúc các mụn nước bắt đầu xuất hiện cho đến khi chúng khô lại và đóng vảy hoàn toàn. Đây là giai đoạn các bọng nước chứa nhiều dịch, cũng là nơi virus Varicella-Zoster tồn tại với mật độ cao. Khi mụn nước bị vỡ hoặc rỉ dịch, virus có thể lan sang người khác nếu có tiếp xúc trực tiếp.
• Những người chưa từng bị thủy đậu hoặc chưa tiêm vắc xin nếu chạm vào dịch từ mụn nước rất dễ bị nhiễm virus, và khi đó họ sẽ mắc thủy đậu chứ không phải zona.

Yếu tố làm tăng nguy cơ lây lan:

• Nguy cơ lây sẽ cao hơn nếu vùng da bị zona nằm ở vị trí hở như mặt, cổ hoặc tay, vì khó che chắn.
• Ngoài ra, việc gãi hoặc chà xát khiến mụn nước vỡ nhanh, làm dịch chứa virus dính ra tay hoặc các đồ dùng chung như khăn, chăn… từ đó dễ lây sang người khác.
• Trong một số trường hợp nặng, đặc biệt ở người suy giảm miễn dịch, virus còn có thể lan qua đường hô hấp, dù tình huống này không phổ biến.

3. Những ai dễ bị lây từ người bị zona?

Những người chưa có kháng thể với virus Varicella-Zoster (VZV) là nhóm dễ bị lây nhất khi tiếp xúc với người bị zona. Cần lưu ý, họ sẽ mắc thủy đậu chứ không phải zona.

Các nhóm cần đặc biệt chú ý:

• Người chưa từng bị thủy đậu hoặc chưa tiêm vắc xin: Cơ thể chưa có miễn dịch nên virus dễ xâm nhập khi tiếp xúc với dịch từ mụn nước.
• Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ: Hệ miễn dịch còn yếu, dễ nhiễm bệnh và có nguy cơ biến chứng nặng nếu bị lây.
• Phụ nữ mang thai: Nếu chưa có miễn dịch, việc nhiễm virus có thể ảnh hưởng đến cả mẹ và thai nhi.
• Người suy giảm miễn dịch: Gồm người điều trị ung thư, nhiễm HIV hoặc dùng thuốc ức chế miễn dịch; khi nhiễm virus, bệnh thường nặng và khó kiểm soát hơn

Tóm lại, bị zona có lây không còn phụ thuộc vào việc có tiếp xúc trực tiếp với dịch từ mụn nước hay không. Zona không lây trực tiếp như cảm cúm, nhưng vẫn có khả năng truyền virus cho người chưa có miễn dịch. Vì vậy, giữ vệ sinh, che chắn vùng da tổn thương và hạn chế tiếp xúc gần trong giai đoạn mụn nước sẽ giảm nguy cơ lây lan hiệu quả.