Nổi hạch lâu năm không đau cần làm gì? Giải đáp chi tiết

Tình trạng nổi hạch lâu năm không đau có thể khiến nhiều người lo lắng, đặc biệt khi hạch không biến mất sau thời gian dài. Hạch có thể còn tồn tại sau nhiễm trùng hoặc liên quan đến những nguyên nhân khác nhau. Vậy nổi hạch lâu năm có nguy hiểm không, khi nào cần thăm khám và kiểm tra chuyên sâu? Bài viết dưới đây giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu cần lưu ý và hướng xử trí phù hợp.

1. Nổi hạch không đau là gì?

Hạch bạch huyết là các cấu trúc thuộc hệ thống miễn dịch, nằm dọc theo mạng lưới mạch lympho và tập trung thành từng nhóm tại nhiều vùng cơ thể. Nổi hạch không đau là tình trạng hạch tăng kích thước nhưng không gây đau khi chạm hoặc ấn. Khi cơ thể bị viêm nhiễm, hạch sẽ sưng to lên để sản sinh tế bào bảo vệ. Khi tình trạng viêm kết thúc, đa phần các hạch này sẽ tự bé lại.

Trong một số trường hợp, hạch phản ứng sau nhiễm trùng có thể vẫn sờ thấy sau khi bệnh lý ban đầu đã được kiểm soát. Tuy nhiên, tình trạng hạch lâu năm không đau cũng có thể liên quan đến các bệnh lý khác cần được đánh giá.

2. Các vị trí thường nổi hạch lâu năm không đau

2.1. Hạch vùng cổ và sau tai

Hạch cổ, dưới hàm hoặc sau tai thường liên quan đến các bệnh lý tại tai, mũi, họng, răng, khoang miệng và vùng da đầu. Các tình trạng viêm nhiễm tại những khu vực này có thể kích hoạt phản ứng của hệ thống lympho vùng đầu cổ. Sau khi nhiễm trùng được kiểm soát, hạch có thể giảm kích thước nhưng vẫn còn sờ thấy trong một khoảng thời gian.

Sau tai và cổ là những vị trí rất dễ bắt gặp tình trạng nổi hạch lâu năm không đau

2.2. Hạch vùng nách

Hạch nách lành tính xuất hiện khi cơ thể phản ứng với các tổn thương quanh vùng ngực. Hạch thường nhỏ, mềm và có thể di động nhẹ. Khi hạch nách tồn tại kéo dài, đặc biệt nếu tăng kích thước hoặc có bất thường tại tuyến vú, người bệnh nên được kiểm tra

2.3. Hạch vùng bẹn

Hạch bẹn tiếp nhận dẫn lưu lympho từ chi dưới, vùng da và một phần cơ quan sinh dục. Các tình trạng nhiễm trùng hoặc tổn thương tại những vùng này có thể gây phản ứng hạch. Ngoài ra, một số bệnh lý về máu nghiêm trọng cũng có thể gây nổi hạch vùng này.

3. Đặc điểm hạch lâu năm không đau cần được đánh giá

Để đánh giá hạch lâu năm không đau, bác sĩ không chỉ dựa vào triệu chứng đau mà cần xem xét nhiều đặc điểm lâm sàng khác, bao gồm:

Kích thước hạch: Theo dõi kích thước và sự thay đổi của hạch theo thời gian.
Mật độ hạch: Hạch phản ứng thường có thể mềm hoặc hơi chắc.
Khả năng di động: Hạch phản ứng thường còn tương đối di động so với mô xung quanh.
Hạch ít di động hoặc có cảm giác cố định cần được kiểm tra chuyên sâu hơn.
Hình dạng và ranh giới: Bác sĩ có thể đánh giá hình dạng, bờ và ranh giới của hạch qua thăm khám hoặc chẩn đoán hình ảnh.
Số lượng và vị trí hạch: Cần xác định hạch xuất hiện đơn độc hay ở nhiều nhóm hạch.
Hạch xuất hiện đồng thời tại nhiều vùng có thể liên quan đến bệnh lý toàn thân.
Diễn biến theo thời gian: Hạch phản ứng sau nhiễm trùng có thể giảm dần kích thước khi nguyên nhân được kiểm soát.
Triệu chứng toàn thân: Sốt kéo dài, đổ mồ hôi ban đêm, sụt cân không chủ ý hoặc mệt mỏi kéo dài là những biểu hiện cần được khai thác khi đánh giá nổi hạch lâu ngày.

4. Nổi hạch lâu năm có nguy hiểm không?

Mức độ đáng lo ngại phụ thuộc vào nguyên nhân, đặc điểm hạch và những biểu hiện đi kèm. Một số hạch phản ứng có thể tồn tại kéo dài sau nhiễm trùng và không liên quan đến bệnh lý nghiêm trọng. Trong trường hợp này, hạch thường ổn định hoặc có xu hướng giảm kích thước theo thời gian. Tuy nhiên, hạch kéo dài không rõ nguyên nhân cũng có thể là biểu hiện của bệnh lý nhiễm trùng mạn tính, bệnh lý miễn dịch hoặc một số bệnh lý ác tính. Vì vậy, những trường hợp có đặc điểm bất thường cần được đánh giá nguyên nhân.

Nếu khối hạch bắt đầu tăng nhanh về kích thước, người bệnh cần đến thăm khám và kiểm tra với bác sĩ chuyên khoa

5. Nổi hạch lâu năm không đau cần làm gì?

5.1. Khi nổi hạch lâu năm không đau, người bệnh cần làm gì?

Khi thấy hạch lâu năm không đau, người bệnh nên ưu tiên thăm khám để xác định nguyên nhân thay vì tự điều trị. Việc hạch tồn tại lâu không đồng nghĩa chắc chắn cần dùng thuốc hoặc can thiệp. Trước khi đi khám, người bệnh nên ghi nhận thời điểm xuất hiện, vị trí và sự thay đổi kích thước của hạch.

Người bệnh không nên tự ý sử dụng kháng sinh, thuốc chống viêm hoặc các bài thuốc dân gian khi chưa có chẩn đoán. Những phương pháp này có thể không phù hợp với nguyên nhân thực sự gây hạch.

5.2. Dấu hiệu cần thăm khám kiểm tra sớm

Hạch tiếp tục tăng kích thước hoặc tồn tại kéo dài không rõ nguyên nhân
Hạch cứng, ít di động hoặc xuất hiện tại nhiều vùng
Hạch đi kèm sốt kéo dài, đổ mồ hôi ban đêm hoặc sụt cân không chủ ý
Hạch sưng nhanh và gây khó nuốt hoặc khó thở

6. Chẩn đoán hạch lâu năm không đau bằng phương pháp nào?

6.1. Khám lâm sàng

“Hạch không đau có phải ung thư không” là câu hỏi thường gặp khi người bệnh phát hiện một khối hạch tồn tại lâu ngày. Câu trả lời là không thể xác định bản chất hạch chỉ dựa trên triệu chứng không đau. Để tìm nguyên nhân nổi hạch lâu ngày, bác sĩ thường bắt đầu bằng khai thác bệnh sử và khám lâm sàng. Hạch được đánh giá về vị trí, kích thước, mật độ, hình dạng, ranh giới và mức độ di động.

Một số hạch liên quan bệnh lý ác tính có thể không gây đau, nhưng hạch không đau cũng thường gặp trong nhiều tình trạng lành tính. Vì vậy, đặc điểm này chỉ có giá trị khi được đánh giá cùng những dấu hiệu khác.

6.2. Xét nghiệm máu

Hỗ trợ đánh giá tình trạng viêm, nhiễm trùng hoặc một số bất thường toàn thân. Một số chỉ số huyết học cũng có thể giúp bác sĩ định hướng thêm nguyên nhân khi có biểu hiện nghi ngờ.

6.3. Siêu âm hạch

Đánh giá những hạch nằm nông và khảo sát kích thước, hình dạng, cấu trúc bên trong và một số đặc điểm hình ảnh của hạch. Kết quả siêu âm có thể giúp bác sĩ xác định hạch có đặc điểm phản ứng hay cần khảo sát thêm.

Siêu âm giúp đánh giá chi tiết kích thước, cấu trúc, ranh giới của hạch

6.4. Chụp cắt lớp vi tính (CT) hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI)

Chụp CT và MRI có thể được chỉ định khi cần khảo sát hạch ở vị trí sâu hoặc đánh giá mối liên quan giữa hạch với các cấu trúc lân cận. Việc lựa chọn kỹ thuật phụ thuộc vào vị trí tổn thương và mục tiêu chẩn đoán. Các phương pháp này có thể cung cấp hình ảnh chi tiết hơn về vùng tổn thương và hỗ trợ bác sĩ định hướng nguyên nhân.

6.5. Sinh thiết hạch

Sinh thiết được cân nhắc khi đặc điểm lâm sàng hoặc hình ảnh học đặt ra nghi ngờ cần xác định bản chất tổn thương. Mẫu mô hoặc tế bào từ hạch sẽ được phân tích bằng phương pháp giải phẫu bệnh.

Nổi hạch lâu năm không đau có thể xuất phát từ phản ứng sau nhiễm trùng hoặc nhiều nguyên nhân khác nhau. Không đau không phải dấu hiệu đủ để khẳng định hạch lành tính hoặc loại trừ bệnh lý ác tính. Khi hạch tồn tại kéo dài, tăng kích thước hoặc có những thay đổi bất thường, người bệnh nên chủ động thăm khám tại khoa Ung bướu ở cơ sở y tế.

Tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI, khách hàng có thể lựa chọn khám ung bướu với chuyên gia, cùng hệ thống chẩn đoán hình ảnh CT, MRI hiện đại. Người bệnh có thể đặt lịch qua ứng dụng TCI Hospital tại app.thucuc.vn để được thăm khám và tư vấn.