Đặc điểm đau đầu do u não

Đau đầu do u não là triệu chứng khiến nhiều người lo lắng, tuy nhiên không phải mọi cơn đau đầu đều liên quan đến khối u trong não. Hiểu rõ cơ chế hình thành, đặc điểm nhận diện và các dấu hiệu cảnh báo sẽ giúp phát hiện bệnh sớm, tránh bỏ sót những tổn thương thần kinh nguy hiểm.

1. Cơ chế sinh lý hình thành cơn đau đầu do khối u trong não

Không ít người thắc mắc u não đau đầu như thế nào và vì sao một khối u nằm trong não lại có thể gây nên những cơn đau kéo dài. Trên thực tế, bản thân nhu mô não không có thụ thể cảm nhận đau. Cơn đau xuất hiện chủ yếu do khối u làm tăng áp lực nội sọ hoặc chèn ép vào các cấu trúc nhạy cảm như màng não, mạch máu và dây thần kinh sọ.

1.1. Tăng áp lực nội sọ là nguyên nhân quan trọng nhất gây đau đầu do u não

Khi khối u phát triển, thể tích trong hộp sọ tăng lên trong khi hộp sọ là một khoang kín, không thể giãn nở. Điều này làm áp lực nội sọ tăng dần, kéo căng màng não và các mạch máu, từ đó gây ra cơn đau đầu.

Ở một số trường hợp, khối u còn cản trở sự lưu thông của dịch não tủy, gây não úng thủy và làm áp lực nội sọ tăng cao hơn. Đây là cơ chế phổ biến giải thích vì sao đau đầu do u não thường kéo dài và tiến triển nặng dần theo thời gian.

1.2. Chèn ép mô não và gây phù não

Ngoài tăng áp lực nội sọ, khối u còn có thể gây phản ứng viêm tại chỗ, phù não hoặc chèn ép trực tiếp lên các dây thần kinh và mạch máu.

Đó cũng là lý do u não gây đau đầu với mức độ khác nhau ở từng người. Có bệnh nhân chỉ đau âm ỉ trong nhiều tháng, nhưng cũng có người xuất hiện những cơn đau dữ dội ngay từ giai đoạn đầu nếu khối u nằm ở vị trí nhạy cảm.

Mức độ đau không phụ thuộc hoàn toàn vào kích thước khối u mà còn liên quan đến tốc độ phát triển, vị trí tổn thương và tình trạng phù não đi kèm.

2. Đặc điểm nhận diện đau đầu do u não khác biệt với đau đầu thông thường

Đau đầu là triệu chứng rất phổ biến do nhiều nguyên nhân như căng thẳng, mất ngủ, viêm xoang hoặc đau nửa đầu. Tuy nhiên, đau đầu do u não thường có một số đặc điểm riêng mà người bệnh cần lưu ý.

2.1. Đau đầu kéo dài và tăng dần theo thời gian

Khác với đau đầu thông thường thường cải thiện sau nghỉ ngơi hoặc dùng thuốc, đau đầu liên quan đến khối u thường kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng.

Ban đầu cơn đau có thể nhẹ, âm ỉ và xuất hiện không thường xuyên. Sau đó, tần suất tăng lên, cường độ đau rõ hơn và khoảng cách giữa các cơn ngày càng ngắn.

Đây là một trong những dấu hiệu quan trọng giúp bác sĩ định hướng nguyên nhân bệnh lý trong não.

2.2. Đau nhiều vào buổi sáng

Một đặc điểm khá điển hình là người bệnh thức dậy với cảm giác đau đầu nhiều hơn so với các thời điểm khác trong ngày.

Nguyên nhân là khi nằm ngủ, lưu thông máu và dịch não tủy thay đổi khiến áp lực nội sọ tăng lên. Sau khi ngồi dậy hoặc vận động nhẹ, cơn đau có thể giảm phần nào nhưng vẫn tái diễn vào những ngày tiếp theo.

2.3. Đau tăng khi ho, hắt hơi hoặc cúi người

Nếu cơn đau rõ hơn khi ho mạnh, hắt hơi, rặn hoặc cúi đầu, người bệnh không nên chủ quan.

Những hoạt động này làm áp lực nội sọ tăng tạm thời, khiến cơn đau trở nên dữ dội hơn. Đây là biểu hiện khá đặc trưng ở các trường hợp có tăng áp lực trong sọ, bao gồm cả khối u não.

2.4. Đau đầu do u não thường Ít đáp ứng với thuốc giảm đau thông thường

Người bị đau đầu do u não thường chỉ giảm đau trong thời gian ngắn hoặc hầu như không đáp ứng với thuốc giảm đau thông thường.

3. Các triệu chứng đi kèm làm tăng khả năng đau đầu do khối u ác tính

Chỉ riêng đau đầu chưa đủ để khẳng định có khối u não. Tuy nhiên, nếu đau đầu xuất hiện cùng nhiều triệu chứng thần kinh khác thì bạn cần thăm khám sớm.

3.1. Buồn nôn và nôn không rõ nguyên nhân

Buồn nôn hoặc nôn, đặc biệt vào buổi sáng, là triệu chứng thường gặp khi áp lực nội sọ tăng.

Khác với bệnh lý tiêu hóa, người bệnh thường không đau bụng hay tiêu chảy mà vẫn xuất hiện cảm giác buồn nôn kéo dài.

3.2. Co giật lần đầu ở người trưởng thành

Một người chưa từng mắc động kinh nhưng đột ngột xuất hiện cơn co giật cần được đánh giá kỹ nguyên nhân.

Khối u não có thể kích thích nhu mô não, làm rối loạn hoạt động điện của các tế bào thần kinh và gây co giật.

3.3. Rối loạn thị giác và thính giác

Tùy vị trí khối u, người bệnh có thể gặp các biểu hiện như:

• Nhìn mờ.
• Nhìn đôi.
• Thu hẹp tầm nhìn.
• Ù tai hoặc giảm thính lực.

Các triệu chứng này thường tiến triển từ từ nhưng ngày càng rõ rệt nếu khối u tiếp tục phát triển.

3.4. Rối loạn vận động, ngôn ngữ và nhận thức

Khi khối u chèn ép vào các vùng chức năng của não, người bệnh có thể xuất hiện:

• Tê hoặc yếu một bên tay chân.
• Đi lại mất thăng bằng.
• Nói khó, nói ngọng.
• Giảm trí nhớ.
• Thay đổi tính cách.
• Khó tập trung hoặc giảm khả năng tư duy.

Đây đều là những dấu hiệu cảnh báo cần được khám chuyên khoa Nội thần kinh càng sớm càng tốt.

4. Thời điểm và quy luật xuất hiện cơn đau đầu cảnh báo nguy cơ u não

Theo dõi thời điểm xuất hiện và diễn biến của cơn đau giúp bác sĩ phân biệt đau đầu nguyên phát với đau đầu do tổn thương trong não.

4.1. Đau xuất hiện thường xuyên hơn theo thời gian

Sự tiến triển liên tục là đặc điểm khá điển hình của đau đầu liên quan đến khối u. Nếu trước đây chỉ đau vài lần mỗi tháng nhưng dần chuyển thành đau hằng tuần hoặc hằng ngày, người bệnh nên đi khám để tìm nguyên nhân.

4.2. Đau làm người bệnh thức giấc vào ban đêm

Một số người bị đánh thức bởi cơn đau đầu lúc gần sáng hoặc giữa đêm. Đây là biểu hiện đáng lưu ý, nhất là khi lặp lại nhiều lần và đi kèm buồn nôn hoặc nôn.

4.3. Cường độ đau ngày càng nghiêm trọng

Thay vì xuất hiện theo chu kỳ ổn định như đau nửa đầu, cơn đau do khối u thường tăng dần cả về cường độ lẫn thời gian kéo dài. Điều này phản ánh sự gia tăng áp lực nội sọ hoặc sự phát triển của tổn thương trong não.

5. Khi nào triệu chứng đau đầu cần được thăm khám chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu

Không phải mọi trường hợp đau đầu đều cần thăm khám. Tuy nhiên, người bệnh nên đến cơ sở y tế nếu xuất hiện các biểu hiện sau:

• Đau đầu kéo dài nhiều tuần và ngày càng nặng.
• Đau nhiều vào buổi sáng.
• Đau tăng khi ho, hắt hơi hoặc cúi đầu.
• Đau kèm nôn hoặc buồn nôn không rõ nguyên nhân.
• Co giật lần đầu.
• Tê yếu tay chân.
• Nói khó hoặc rối loạn ngôn ngữ.
• Rối loạn thị giác.
• Thay đổi trí nhớ hoặc tính cách.
• Đau đầu mới xuất hiện ở người trên 50 tuổi hoặc người có tiền sử ung thư.

Trong những trường hợp này, bác sĩ Nội thần kinh có thể chỉ định các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như MRI não, MRI mạch máu não hoặc CT sọ não để xác định đau đầu do u não hay nguyên nhân khác.

Việc phát hiện sớm không chỉ giúp chẩn đoán u não mà còn hỗ trợ phát hiện nhiều bệnh lý nguy hiểm khác như đột quỵ, dị dạng mạch máu não, xuất huyết não hay các tổn thương thần kinh khác.

Tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI, chuyên khoa Nội thần kinh quy tụ đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm cùng hệ thống chẩn đoán hình ảnh hiện đại như MRI não, MRI mạch máu não và CT đa dãy. Bên cạnh khám chuyên khoa, gói khám chức năng và bệnh lý não, thần kinh được xây dựng với nhiều danh mục chuyên sâu, giúp đánh giá toàn diện sức khỏe não bộ, phát hiện sớm các bất thường ngay cả khi triệu chứng còn mơ hồ, góp phần bảo vệ chức năng thần kinh và phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm. 

Liên hệ với chúng tôi để được tư vấn gói khám phù hợp và đặt lịch khám sớm.