Bị lao phổi có dẫn đến ung thư phổi không?

Lao phổi là một loại bệnh lý nhiễm trùng mạn tính gây tổn thương lâu dài tại phổi. Sau khi đã được điều trị khỏi lao, nhiều người vẫn còn các di chứng như sẹo xơ, hang lao hoặc các biến đổi cấu trúc trong nhu mô phổi. Điều này khiến nhiều người bệnh lo lắng liệu lao phổi có dẫn đến ung thư phổi không?

1. Ảnh hưởng của lao phổi lên nhu mô phổi

Lao phổi gây ra tình trạng viêm mạn tính kéo dài tại nhu mô phổi, đặc biệt ở những trường hợp bệnh nặng hoặc tái phát nhiều lần. Trong quá trình tiến triển và lành của bệnh, phổi thường gặp các tổn thương không thể hồi phục như xơ hóa, sẹo phổi, vôi hóa hoặc hang lao.

Những di chứng này làm phá vỡ kiến trúc bình thường của nhu mô phổi trong cơ thể, từ đó gây rối loạn cho quá trình tái tạo tế bào. Mô phổi bị xơ sẹo thường có tuần hoàn kém hơn, từ đó làm giảm khả năng thanh thải các chất độc hại và dễ duy trì tình trạng viêm kéo dài. Đây được xem là nền tảng sinh học thuận lợi cho sự hình thành và phát triển của tế bào ác tính trong tương lai.

2. Lao phổi có dẫn đến ung thư phổi không? Vì sao?

Câu trả lời cho câu hỏi lao phổi có dẫn đến ung thư phổi không là: lao phổi không thể trực tiếp trở thành ung thư, tuy nhiên những di chứng để lại sau lao phổi có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư phổi so với người chưa từng bị lao.

Các nghiên cứu dịch tễ học cho thấy, người có tiền sử lao phổi có nguy cơ ung thư phổi cao hơn đáng kể, ngay cả sau khi đã điều trị khỏi lao nhiều năm. Nguyên nhân là vì lao phổi để lại tình trạng viêm mạn tính và sẹo phổi kéo dài, đây là hai yếu tố được biết đến là có liên quan đến sinh ung thư.

Do đó, cần hiểu đúng rằng lao phổi dẫn đến ung thư không phải theo nghĩa trực tiếp, mà thông qua một cơ chế gián tiếp làm thay đổi môi trường mô phổi và thúc đẩy cho quá trình sinh ung.

3. Vì sao người từng bị lao phổi có nguy cơ ung thư phổi cao hơn?

Mối liên quan giữa lao phổi và ung thư phổi được giải thích qua nhiều cơ chế:

Thứ nhất, tình trạng viêm mạn tính kéo dài sau lao phổi làm tăng sản sinh các chất trung gian gây viêm và các gốc oxy tự do. Những yếu tố này khi tồn tại trong cơ thể có thể gây những tổn thương lên DNA, từ đó thúc đẩy đột biến gen và làm tăng nguy cơ ác tính hóa tế bào.
Thứ hai, sẹo phổi và xơ hóa sau lao tạo nên các vùng mô bất thường, nơi các tế bào dễ tăng sinh không thể kiểm soát. Một số dạng ung thư phổi được ghi nhận phát triển ngay trên nền sẹo lao cũ, còn gọi là ung thư phổi liên quan sẹo.
Thứ ba, nhiều người từng mắc lao phổi đồng thời có các yếu tố nguy cơ khác liên quan đến lối sống như hút thuốc lá, tiếp xúc khói bụi hoặc môi trường ô nhiễm. Khi các yếu tố này kết hợp với tổn thương phổi do lao để lại, nguy cơ ung thư phổi càng tăng cao.

4. Dấu hiệu cảnh báo ung thư phổi ở người từng bị lao phổi

Ở người có tiền sử lao phổi, việc phát hiện sớm ung thư phổi gặp nhiều khó khăn vì triệu chứng dễ bị nhầm lẫn với di chứng sau lao. Tuy nhiên, cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu sau:

Ho kéo dài hoặc ho thay đổi tính chất so với trước đây, đặc biệt là ho ngày càng nhiều hoặc thậm chí ho ra máu.
Đau ngực dai dẳng, không cải thiện theo thời gian.
Khó thở tăng dần, nhất là khi trước đó người bệnh có tình trạng hô hấp ổn định.
Sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi kéo dài.
Hình ảnh tổn thương phổi trên X-quang hoặc CT thay đổi nhanh, xuất hiện khối u mới trên nền sẹo lao cũ.

Khi xuất hiện các dấu hiệu này, người bệnh cần được bác sĩ đánh giá chuyên sâu để loại trừ ung thư phổi, thay vì chỉ coi đó là các triệu chứng do di chứng lao.

Lao phổi có dẫn đến ung thư phổi không? Lao phổi không trực tiếp chuyển thành ung thư, nhưng rõ ràng có làm tăng nguy cơ ung thư phổi thông qua tình trạng viêm mạn tính và sẹo phổi kéo dài. Mối liên quan giữa lao phổi và ung thư phổi đã được nhiều nghiên cứu ghi nhận, đặc biệt ở những người có thêm yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá. Vì vậy, người từng mắc lao phổi cần được theo dõi hô hấp định kỳ và tầm soát ung thư phổi khi có dấu hiệu nghi ngờ để phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm.