Gây mê nội soi dạ dày bao lâu thì tỉnh?

Nội soi dạ dày là kỹ thuật phổ biến giúp bác sĩ phát hiện viêm loét, trào ngược, polyp, tổn thương bất thường hoặc ung thư dạ dày ở giai đoạn sớm. Nhằm giúp người bệnh thoải mái hơn trong quá trình nội soi, kỹ thuật nội soi gây mê (an thần) được sử dụng rất rộng rãi. Chính vì vậy, câu hỏi “gây mê nội soi dạ dày bao lâu thì tỉnh?” hay “gây mê nội soi dạ dày bao lâu tỉnh?” cũng trở thành mối quan tâm hàng đầu của nhiều bệnh nhân.

Bài viết này tổng hợp thông tin từ nhiều nguồn y khoa trong nước và tài liệu hướng dẫn quốc tế, giúp bạn hiểu rõ thời gian tỉnh sau khi gây mê nội soi và những lưu ý quan trọng để đảm bảo an toàn.

1. Nội soi dạ dày gây mê là gì? Có khác gì gây tê hay nội soi truyền thống?

Nội soi dạ dày gây mê là phương pháp sử dụng thuốc an thần hoặc thuốc ngủ liều thấp qua đường tĩnh mạch, giúp người bệnh:

Buồn ngủ, thư giãn, không lo lắng
Không cảm nhận rõ ống nội soi
Không nhớ hoặc chỉ nhớ rất mơ hồ về thủ thuật
Giảm khó chịu, buồn nôn, nghẹn khi đưa ống soi

Khác với gây mê toàn thân trong phẫu thuật, gây mê nội soi dạ dày thường chỉ là gây mê nhẹ hoặc trung bình. Người bệnh không cần đặt nội khí quản, vẫn tự thở, nhịp tim – huyết áp được theo dõi liên tục.

Chính vì mức độ gây mê “nhẹ hơn” nên thời gian hồi tỉnh cũng rất nhanh, thường chỉ tính bằng phút.

Câu hỏi “gây mê nội soi dạ dày bao lâu thì tỉnh?” hay “gây mê nội soi dạ dày bao lâu tỉnh?” cũng trở thành mối quan tâm hàng đầu của nhiều bệnh nhân

2. Những yếu tố ảnh hưởng đến thời gian tỉnh sau gây mê nội soi dạ dày

Không có một con số cố định cho tất cả mọi người. Thời gian tỉnh phụ thuộc vào nhiều yếu tố liên quan đến thuốc mê, kỹ thuật, cơ địa và sức khỏe tổng thể của bệnh nhân.

2.1. Loại thuốc gây mê sử dụng

Các thuốc thường dùng gồm:

Propofol: tác dụng nhanh, thời gian bán thải ngắn, bệnh nhân tỉnh trong vài phút.
Midazolam: an thần tốt, kéo dài hơn propofol, người bệnh có thể mất 20–40 phút để tỉnh hoàn toàn.
Fentanyl hoặc thuốc giảm đau khác được phối hợp tùy trường hợp.

Với mỗi loại thuốc khác nhau sẽ có thời gian tỉnh sau nội soi khác nhau. Đa số cơ sở y tế hiện đại ưu tiên propofol vì người bệnh tỉnh nhanh, ít tác dụng phụ sau khi dậy.

2.2. Liều lượng thuốc và thời gian thực hiện nội soi

Liều thuốc được tính theo: Cân nặng, tuổi, mức độ lo lắng, ngưỡng chịu đau, bệnh nền (gan, thận, tim mạch).

Thời gian nội soi càng dài, lượng thuốc sử dụng có thể càng nhiều, khi đó bệnh nhân tỉnh lâu hơn.

2.3. Phương pháp gây mê

Gây mê nhẹ (minimal sedation): Người bệnh tỉnh rất nhanh, chỉ sau 5–10 phút.
Gây mê trung bình (moderate sedation): Người bệnh tỉnh sau 15–30 phút.
Gây mê sâu (ít dùng trong nội soi dạ dày thông thường): Người bệnh tỉnh lâu hơn, cần theo dõi kỹ.

2.4. Cơ địa và tình trạng sức khỏe của người bệnh

Một số nhóm người tỉnh chậm hơn bao gồm:

Người cao tuổi
Người có bệnh gan, thận (chuyển hóa thuốc kém)
Người có bệnh tim mạch hoặc rối loạn thần kinh
Người từng sử dụng thuốc an thần, thuốc ngủ
Người có cơ địa nhạy cảm hoặc khả năng đáp ứng thuốc kém

2.5. Tâm lý và mức độ căng thẳng

Người bệnh quá lo lắng có thể cần liều thuốc cao hơn → tỉnh chậm hơn. Ngược lại, người bình tĩnh, sức khỏe tốt thường tỉnh nhanh.

3. Sau gây mê nội soi dạ dày bao lâu thì tỉnh?

Đây là mối quan tâm lớn của bệnh nhân trước khi nội soi. Cụ thể thời gian tỉnh sau nội soi của người được nội soi dạ dày chia thành các trạng thái như sau:

3.1. Thời gian tỉnh sau gây mê: 15–30 phút

Hầu hết người bệnh tỉnh dần chỉ sau 5–10 phút và hoàn toàn tỉnh táo sau 15–30 phút. Sau đó nghỉ ngơi tại phòng hồi sức thêm 20–40 phút trước khi ra về. Do vậy, tổng thời gian nằm theo dõi sau nội soi khoảng 30–60 phút.

3.2. Thời gian tỉnh hoàn toàn: 1–2 giờ

Mặc dù đã tỉnh táo, nhưng để cảm thấy hoàn toàn bình thường, một số trường hợp có thể cần 1–2 giờ nếu dùng propofol, 2–3 giờ nếu dùng midazolam hoặc phối hợp thuốc.

3.3. Tác dụng thuốc còn tồn dư đến 24 giờ

Theo thông tin từ Quỹ ủy thác chăm sóc sức khỏe Đại học Hoàng gia Devon NHS (Anh Quốc): “Một lượng nhỏ thuốc an thần sẽ còn trong cơ thể đến 24 giờ sau nội soi.

Dù người bệnh cảm thấy tỉnh táo, các phản xạ và sự phán đoán có thể vẫn bị ảnh hưởng.”

Điều này giải thích tại sao người bệnh không được lái xe, uống rượu, làm việc nặng, hoặc đưa ra quyết định quan trọng trong vòng 24 giờ sau nội soi gây mê.

4. Những lưu ý quan trọng khi tỉnh dậy sau gây mê nội soi dạ dày

Để an toàn tuyệt đối và tránh tình huống nguy hiểm sau khi tỉnh, bạn cần ghi nhớ những điều sau.

4.1. Không tự ý ra về ngay sau khi tỉnh

Sau khi mở mắt, người bệnh vẫn cần được theo dõi huyết áp, nhịp tim, nhịp thở; theo dõi mức độ tỉnh táo và được đánh giá tình trạng sức khỏe bởi bác sĩ gây mê hoặc điều dưỡng. Chỉ khi đáp ứng đủ tiêu chuẩn tỉnh táo, bạn mới nên xuất viện.

4.2. Không lái xe, không đi một mình

Do ảnh hưởng của thuốc còn tồn tại trong cơ thể 24 giờ, người bệnh nên có người thân đi cùng, không tự lái xe, không vận hành máy móc.

4.3. Không uống rượu bia trong 24 giờ sau tỉnh mê

ĐIều này cần thiết bởi chất cồn có thể làm tăng tác dụng của thuốc an thần, làm kéo dài thời gian buồn ngủ, tăng nguy cơ ngất, tụt huyết áp, mệt mỏi.

4.4. Không nên ký giấy tờ quan trọng, không làm việc cần tập trung

Ngay cả khi bạn đã tỉnh, khả năng xử lý thông tin có thể còn chậm. Vì vậy, bạn nên tránh ký hợp đồng, giấy tờ pháp lý, không làm việc trí óc cường độ cao, không đưa ra quyết định hệ trọng.

4.5. Chế độ ăn uống phù hợp sau khi tỉnh

Thông thường, bạn có thể uống nước sau 30–60 phút, ăn nhẹ sau 1–2 giờ khi không còn buồn nôn, tránh đồ cay nóng, dầu mỡ trong ngày đầu sau nội soi gây mê.

4.6. Theo dõi các dấu hiệu bất thường nếu có

Ngay khi về nhà, hãy chú ý nếu có biểu hiện đau bụng dữ dội, sốt, nôn ra máu, đi ngoài phân đen, khó thở, mệt mỏi kéo dài bất thường. Nếu có bất kỳ dấu hiệu nào, bạn cần liên hệ ngay với bác sĩ.

5. Ưu điểm của nội soi dạ dày gây mê – Vì sao ngày càng phổ biến?

Không chỉ giúp bệnh nhân dễ chịu hơn, nội soi gây mê còn mang đến nhiều lợi ích như:

Giảm phản xạ nôn, nghẹn
Giúp bác sĩ thao tác chính xác hơn
Kiểm tra niêm mạc kỹ hơn → phát hiện tổn thương nhỏ
Rút ngắn thời gian nội soi
Giảm căng thẳng cho cả người bệnh và bác sĩ

Nhờ trải nghiệm dễ chịu hơn, nhiều người sẵn sàng thực hiện nội soi định kỳ, đặc biệt với nhóm nguy cơ ung thư dạ dày. Qua đó, việc tầm soát sớm các bệnh lý được thực hiện đầy đủ và hiệu quả hơn, giảm các nguy cơ bệnh lý nghiêm trọng.

Như vậy, nội soi gây mê là phương pháp an toàn, hiệu quả, mang lại sự thoải mái tối đa. Nếu bạn còn băn khoăn về quy trình, thuốc mê hay thời gian hồi phục, hãy hỏi trực tiếp bác sĩ để được tư vấn cá nhân hóa theo tình trạng sức khỏe của bạn.