Trang chủ » Sống khỏe » Bệnh thần kinh » Những điều cần biết về sa sút trí tuệ ở người cao tuổi

Những điều cần biết về sa sút trí tuệ ở người cao tuổi

Già hóa dân số đồng nghĩa với việc mô hình bệnh tật cũng thay đổi, gia tăng nhanh chóng các bệnh mạn tính, các bệnh thoái hóa, trong đó có sa sút trí tuệ. Sa sút trí tuệ ở người cao tuổi là hội chứng rất thường gặp do nhiều nguyên nhân gây ra. Khoảng 6-10% người trên 60 tuổi mắc sa sút trí tuệ. Cùng tìm hiểu về sa sút trí tuệ ở người lớn tuổi để biết cách nhận biết, có biện pháp xử trí và phòng ngừa hiệu quả.

1. Sa sút trí tuệ là gì?

Sa sút trí tuệ là hội chứng lâm sàng gây ra bởi tổn thương não. Biểu hiện đặc trưng là suy giảm nhận thức, trí nhớ, chú ý, định hướng, ngôn ngữ, tri giác, suy luận, điều hành và khả năng thực hiện các nhiệm vụ liên tục.

Đây là một hội chứng lâm sàng thường gặp ở người lớn tuổi, do nhiều nguyên nhân gây ra. Sa sút trí tuệ được chia ra thành rất nhiều thể khác nhau: thể sa sút trí tuệ thường gặp (bệnh Alzheimer và Lewy chiếm 50-75%; sa sút trí tuệ do mạch máu chiếm 15-20%), thể sa sút trí tuệ ít gặp, sa sút trí tuệ tiến triển nhanh. Mỗi thể sa sút trí tuệ lại bao gồm nhiều bệnh lý khác nhau.

2. Nguyên nhân gây sa sút trí tuệ ở người lớn tuổi

Sa sút trí tuệ do nhiều nguyên nhân gây ra. Sau đây là một số trường hợp thường hay mắc phải:

– Do bệnh lý Alzheimer

– Do rối chấn thương như chấn thương sọ não hoặc rối loạn thần kinh

– Do bệnh lý viêm não, xuất huyết não hoặc nhồi máu cơ tim

– Do tình trạng rối loạn nội tiết như đái tháo đường, suy giáp…

– Do lạm dụng các chất kích thích, sử dụng thuốc không hợp lý

– Bệnh lý mạch máu não

– Chấn thương sọ não

– Trầm cảm

– Cường giáp,…

sa sút trí tuệ là gì

Sa sút trí tuệ không chỉ là gánh nặng kinh tế mà còn ảnh hưởng đến mọi người xung quanh

3. Biểu hiện sa sút trí tuệ ở người cao tuổi

Sa sút trí tuệ ở người trẻ thường khó nhận biết hơn so với người già do thể trạng sức khỏe còn tốt và vẫn minh mẫn, nhưng đối với người cao tuổi, triệu chứng của sa sút trí tuệ biểu hiện rõ ràng như:

– Trí nhớ bị suy giảm, ở những giai đoạn đầu thường là suy giảm trí nhớ ngắn hạn

– Giảm khả năng nhận thức về thời gian, không gian

– Có biểu hiện khó tìm từ khi nói, nói sai, viết sai

– Không nhận ra người thân quen, các đồ vật quen thuộc và có thể nhận nhầm

– Khó vệ sinh cá nhân, ăn uống

– Ngại tiếp xúc với mọi người, thu mình vào công việc và xã hội

– Giảm khả năng tính toán, sáng tạo, không có khả năng đưa ra quyết định hay lập kế hoạch

– Thay đổi nhân cách, tự cho mình là trung tâm, rất dễ kích động và bệnh tăng nặng thêm khi bị kích động bằng lời nói.

các triệu chứng của sa sút trí tuệ ở người cao tuổi

Người bệnh khi xuất hiện các triệu chứng này thì cần thăm khám ngay tại các chuyên khoa thần kinh để được điều trị kịp thời

4. Chẩn đoán sa sút trí tuệ ở người cao tuổi

4.1 Dựa vào các tiêu chuẩn chẩn đoán

Để chẩn đoán hội chứng sa sút trí tuệ ở người cao tuổi, các bác sĩ sẽ nhận diện thông qua 2 tiêu chuẩn đó là suy giảm nhận thức và rối loạn nhận thức:

– Suy giảm nhận thức: Người bệnh sẽ được thực hiện các bài kiểm tra đánh giá tình trạng sa sút trí tuệ bằng các trắc nghiệm đọc xuôi, đọc ngược dãy số. Bên cạnh đó, người bệnh có thể được nghe 3 từ, sau khoảng 5 phút sẽ yêu cầu nhắc lại. Hoặc có thể kiểm tra trí nhớ của người bệnh bằng cách cho xem 3 đồ vật, sau đó cất đi rồi yêu cầu bệnh nhân đọc lại. Một vài trường hợp còn áp dụng bài kiểm tra bằng cách cho bệnh nhân nghe một đoạn văn và sau đó yêu cầu kể lại.

Đối với trường hợp kiểm tra trí nhớ dài hạn, bác sĩ có thể hỏi người bệnh các câu hỏi về quá khứ của người bệnh và nhờ người thân kiểm chứng.

– Rối loạn nhận thức: Rối loạn nhận thức ở người bị sa sút trí tuệ thường được kiểm tra bằng cách yêu cầu người bệnh nói được càng nhiều tên con vật càng tốt. Những người bệnh Alzheimer sẽ không nói được quá 10 tên con vật và thường có sự trùng lặp trong câu trả lời.

4.2 Dựa vào tiền sử sa sút trí tuệ

Cần tìm hiểu kỹ tiền sử của bệnh về các thông tin như bệnh án, đơn thuốc, kết quả xét nghiệm, các bài test đánh giá sa sút trí tuệ…

Ngoài ra, cũng cần xác minh các triệu chứng của người bệnh là cấp, bán cấp hay từ từ. Nếu là triệu chứng khởi phát cấp thì thường người bệnh bị sảng hơn là sa sút trí tuệ. Nếu là khởi phát bán cấp thì thường gặp nhiều trong các nguyên nhân như nhiễm trùng hoặc ung thư. Còn nếu khởi phát từ từ thì thường gặp trong tình trạng sa sút trí tuệ.

Người cao tuổi khi có các dấu hiệu sa sút trí tuệ tuyệt đối không nên tự sử dụng các loại thuốc bổ não, thuốc tăng cường trí nhớ khi chưa qua thăm khám với bác sĩ. Người cao tuổi, sức khỏe dần suy giảm bởi quá trình lão hóa và cộng thêm một số bệnh tật mạn tính (nếu có) do đó việc dùng thuốc phải đặc biệt thận trọng không sẽ “lợi bất cập hại”, tiền mất mà tật vẫn mang. Nếu có những biểu hiện về sa sút trí tuệ, người bệnh nên đến các cơ sở y tế uy tín, thăm khám với bác sĩ chuyên khoa nội thần kinh để được kiểm tra, có phương pháp điều trị hiệu quả.

5. Phòng tránh sa sút trí tuệ bằng cách nào?

Để phòng ngừa hội chứng sa sút trí tuệ, người cao tuổi cần thực hiện các khuyến cáo sau đây của bác sĩ:

– Thường xuyên hoạt động trí não như đọc sách báo, tham gia các buổi sinh hoạt cộng đồng

– Tập luyện thể dục thể thao thường xuyên với mức độ phù hợp, nhẹ nhàng

– Giữ tình thần lạc quan, vui vẻ, tránh căng thẳng thần kinh quá mức

– Hạn chế tối đa các chất kích thích như rượu bia, thuốc lá, cà phê

– Khi sử dụng các loại thực phẩm chức năng cần có sự chỉ định và tư vấn của chuyên gia

– Kiểm tra sức khỏe định kỳ và thăm khám ngay khi có các triệu chứng ban đầu

cách phòng tránh sa sút trí tuệ

Người bị sa sút trí tuệ cần thư giãn, hạn chế căng thẳng và tập luyện trí nhớ mỗi ngày.

Sa sút trí tuệ ở người cao tuổi tạo ra gánh nặng không chỉ cho bản thân mà còn là cả gia đình. Do vậy, bệnh cần phải được thăm khám và điều trị càng sớm càng tốt. Người bệnh cần chủ động thăm khám tại các chuyện khoa để được chẩn đoán, tìm ra nguyên nhân và có hướng điều trị phù hợp.

Từ khóa:
Bài viết liên quan
Dịch vụ liên quan