Thoái hóa khớp gối: Nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách điều trị
Thoái hóa khớp gối là bệnh lý thường gặp, gây đau nhức, cứng khớp và hạn chế vận động. Nhận biết sớm nguyên nhân, dấu hiệu thoái hóa khớp gối và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp giúp kiểm soát triệu chứng, cải thiện khả năng vận động và chất lượng cuộc sống.
1.Nguyên nhân thoái hóa khớp gối là gì?
Thoái hóa khớp gối có thể xuất phát từ quá trình lão hóa tự nhiên hoặc chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như cân nặng, di truyền, chấn thương và thói quen vận động.
1.1. Tuổi tác
Tuổi càng cao, sụn khớp càng dễ bị bào mòn, giảm khả năng đàn hồi và phục hồi. Nguy cơ thoái hóa khớp gối tăng ở người lớn tuổi, đặc biệt là những người thường xuyên lao động nặng hoặc đứng lâu.
1.2. Cân nặng
Thừa cân, béo phì làm gia tăng áp lực lên khớp gối, đẩy nhanh quá trình tổn thương và thoái hóa sụn khớp. Cân nặng càng lớn, khớp gối càng phải chịu tải trọng cao khi vận động.
1.3. Giới tính
Phụ nữ, đặc biệt sau tuổi mãn kinh, có nguy cơ thoái hóa khớp gối cao hơn nam giới. Điều này có thể liên quan đến sự thay đổi nội tiết tố, cấu trúc khớp và sức mạnh cơ quanh gối.
1.4. Di truyền
Yếu tố di truyền có thể ảnh hưởng đến cấu trúc xương, sụn và khả năng chịu lực của khớp. Những người có tiền sử gia đình mắc thoái hóa khớp hoặc bất thường cấu trúc khớp gối có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
15. Chấn thương khớp
Các tổn thương như đứt dây chằng, rách sụn chêm, gãy xương quanh khớp gối hoặc chấn thương tái diễn có thể làm thay đổi cấu trúc và chức năng khớp, thúc đẩy quá trình thoái hóa.
1.6. Hoạt động thể thao
Những người thường xuyên tham gia các môn thể thao có cường độ cao như bóng đá, quần vợt hoặc chạy đường dài có thể tăng nguy cơ thoái hóa khớp gối nếu gặp chấn thương hoặc vận động quá sức kéo dài.

- Chơi thể thao quá sức hoặc chấn thương làm tăng nguy cơ thoái hóa khớp gối
1.7. Các bệnh lý cơ xương khớp khác
Một số bệnh lý như viêm khớp dạng thấp, rối loạn chuyển hóa sắt hoặc tình trạng dư thừa hormone tăng trưởng có thể gây tổn thương khớp, làm tăng nguy cơ thoái hóa khớp gối.
2. Dấu hiệu thoái hóa khớp gối là gì?
Các dấu hiệu thoái hóa khớp thường xuất hiện âm thầm và tiến triển theo thời gian. Người bệnh có thể nhận biết thông qua những biểu hiện sau:
2.1. Đau nhức tại khớp
Đau là triệu chứng thường gặp nhất của thoái hóa khớp. Cơn đau thường tăng khi vận động, leo cầu thang, đứng lâu hoặc mang vác vật nặng. Ban đầu, cảm giác đau có thể thuyên giảm khi nghỉ ngơi. Tuy nhiên, khi bệnh tiến triển, đau có thể kéo dài và xuất hiện ngay cả lúc không vận động.
2.2. Cứng khớp, hạn chế vận động
Người bệnh thường cảm thấy cứng khớp sau khi ngủ dậy hoặc ngồi lâu, tình trạng này thường kéo dài dưới 30 phút và giảm khi vận động nhẹ. Ngoài ra, khớp có thể phát ra tiếng lạo xạo khi cử động, gây khó khăn trong sinh hoạt như đi lại, đứng lên hoặc ngồi xuống.
2.3. Sưng khớp, biến dạng khớp
Khớp bị thoái hóa có thể xuất hiện tình trạng sưng nhẹ, đau khi ấn do phản ứng viêm tại chỗ. Ở giai đoạn nặng, người bệnh có nguy cơ teo cơ quanh khớp, lệch trục hoặc biến dạng khớp, đặc biệt tại khớp gối. Những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến dáng đi và khả năng vận động hằng ngày.

- Thoái hóa khớp nặng có thể gây sưng, teo cơ và biến dạng khớp, ảnh hưởng đến vận động
3. Biến chứng thoái hóa khớp gối là gì?
Thoái hóa khớp có thể tiến triển theo thời gian, gây đau nhức mạn tính, suy giảm khả năng vận động và tiềm ẩn nhiều biến chứng như:
– Tăng nguy cơ té ngã và chấn thương: Đau nhức, cứng khớp và suy giảm khả năng giữ thăng bằng khiến người bệnh gặp khó khăn khi di chuyển, làm tăng nguy cơ té ngã và gãy xương, đặc biệt ở người cao tuổi.
– Tổn thương xương dưới sụn: Khi lớp sụn bị bào mòn nghiêm trọng, các đầu xương chịu áp lực lớn hơn, dẫn đến tổn thương và biến đổi cấu trúc xương dưới sụn.
– Mất ổn định khớp: Sự suy yếu của hệ thống cơ, gân và dây chằng quanh khớp có thể khiến khớp trở nên lỏng lẻo, hạn chế khả năng vận động.
– Chèn ép dây thần kinh: Những biến đổi cấu trúc khớp, đặc biệt là sự hình thành gai xương ở một số vị trí, có thể chèn ép dây thần kinh, gây đau, tê bì hoặc yếu cơ.
– Gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lý khác: Đau khớp kéo dài khiến người bệnh có xu hướng ít vận động, dễ tăng cân và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý chuyển hóa, đái tháo đường, tim mạch.
– Hình thành nang Baker: Dịch khớp tích tụ phía sau đầu gối có thể tạo thành nang Baker, gây sưng đau, căng tức và hạn chế khả năng co duỗi khớp.
– Gia tăng nguy cơ mắc gout: Thoái hóa khớp và bệnh gout có thể cùng tồn tại, đặc biệt ở những người có nồng độ axit uric trong máu cao.
4. Điều trị thoái hóa khớp gối như thế nào?
4.1. Kiểm soát cân nặng
Duy trì cân nặng hợp lý giúp giảm áp lực lên khớp gối, hạn chế tình trạng quá tải và cải thiện các triệu chứng đau nhức khi vận động.
4.2. Tập luyện thể dục thường xuyên
Thực hiện các bài tập phù hợp giúp tăng cường sức mạnh cơ bắp quanh khớp gối, cải thiện độ linh hoạt và tăng khả năng ổn định khớp. Người bệnh nên ưu tiên những hoạt động ít gây áp lực lên đầu gối như đi bộ nhẹ nhàng, bơi lội hoặc đạp xe.
4.3. Điều trị bằng thuốc
Bác sĩ có thể chỉ định thuốc giảm đau, thuốc chống viêm đường uống hoặc dạng bôi ngoài da nhằm kiểm soát triệu chứng. Người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn sử dụng, tránh tự ý tăng liều hoặc dùng thuốc kéo dài để hạn chế tác dụng phụ.
4.4. Tiêm nội khớp
Tiêm corticosteroid có thể được chỉ định nhằm giảm đau và kiểm soát tình trạng viêm trong thời gian ngắn. Đối với axit hyaluronic, hiệu quả điều trị còn chưa đồng nhất nên không được khuyến cáo sử dụng thường quy. Bác sĩ sẽ cân nhắc phương án phù hợp với từng người bệnh.
4.5. Các phương pháp điều trị hỗ trợ
Người bệnh có thể được tư vấn sử dụng thuốc bôi chứa capsaicin hoặc một số biện pháp hỗ trợ giảm đau khác. Riêng glucosamine và chondroitin chưa có đủ bằng chứng thuyết phục về hiệu quả điều trị thoái hóa khớp gối.
4.6. Vật lý trị liệu – Phục hồi chức năng
Đây là phương pháp điều trị bảo tồn giúp giảm đau, cải thiện tầm vận động và tăng cường sức mạnh nhóm cơ quanh khớp gối. Tùy tình trạng của người bệnh, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ trị liệu kết hợp các kỹ thuật và bài tập phù hợp. Người bệnh cũng được hướng dẫn điều chỉnh tư thế, thói quen sinh hoạt để hạn chế áp lực lên khớp gối.

- Vật lý trị liệu tại Thu Cúc TCI
4.7. Phẫu thuật
Khi điều trị bảo tồn không hiệu quả, tình trạng đau kéo dài và khả năng vận động suy giảm nghiêm trọng, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật. Tùy mức độ tổn thương, các phương pháp có thể bao gồm nội soi khớp trong một số trường hợp có chỉ định phù hợp, đục xương chỉnh trục hoặc thay khớp gối một phần hay toàn bộ, nhằm giảm đau và cải thiện chức năng vận động.
Tại Khoa Vật lý trị liệu – Phục hồi chức năng Thu Cúc TCI, người bệnh được bác sĩ thăm khám, đánh giá tình trạng vận động, mức độ đau, tê bì và khả năng phục hồi trước khi xây dựng phác đồ phù hợp. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định các phương pháp vật lý trị liệu, bài tập phục hồi chức năng, kết hợp cùng châm cứu, xoa bóp bấm huyệt hoặc các kỹ thuật Y học cổ truyền nhằm hỗ trợ giảm khó chịu, cải thiện vận động và nâng cao thể trạng.
Để đặt lịch thăm khám tại Thu Cúc TCI, bạn có thể sử dụng ứng dụng TCI Hospital tại app.thucuc.vn.














