Thuốc kháng sinh uống bao lâu thì ngấm?

Thuốc kháng sinh dùng để điều trị những bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn. Vậy thuốc kháng sinh uống bao lâu thì ngấm, uống thuốc kháng sinh bao lâu thì có tác dụng? Thời gian thuốc có hiệu quả còn phụ thuộc vào loại kháng sinh, mức độ nhiễm trùng của từng người.

1. Khái niệm “ngấm thuốc” trong y khoa là gì?

Ngấm thuốc” trong y khoa là thời điểm thuốc bắt đầu được hấp thu vào cơ thể và phát huy tác dụng điều trị. Khi thuốc đi vào máu với nồng độ đủ, người bệnh sẽ bắt đầu cảm nhận hiệu quả của thuốc. Thời gian ngấm thuốc nhanh hay chậm phụ thuộc vào loại thuốc, dạng bào chế và cách cơ thể hấp thu.

2. Uống thuốc kháng sinh bao lâu thì ngấm?

Uống thuốc kháng sinh sau bao lâu thì ngấm là thắc mắc của nhiều người khi bắt đầu điều trị. Theo thông tin của NHS, đa số người bệnh sẽ bắt đầu cảm thấy khỏe hơn sau vài ngày, triệu chứng cải thiện sau khoảng 24 – 72 giờ (tức 1 – 3 ngày) kể từ khi dùng thuốc.

Cụ thể:

Với các nhiễm trùng thông thường như viêm họng do liên cầu khuẩn hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu, người bệnh thường thấy đỡ hơn sau 2–3 ngày.
Trường hợp mụn trứng cá, hiệu quả có thể xuất hiện chậm hơn, cần vài tuần đến vài tháng.
Các nhiễm trùng nặng có thể phải điều trị nhiều tuần mới thấy rõ cải thiện.

Như vậy, thuốc kháng sinh uống bao lâu thì ngấm còn tùy thuộc vào từng loại thuốc và mức độ nặng nhẹ của bệnh. Thông thường, kháng sinh bắt đầu phát huy tác dụng khá sớm sau khi sử dụng. Ví dụ, amoxicillin chỉ mất khoảng 1 giờ để đạt nồng độ cao trong cơ thể và bắt đầu tiêu diệt vi khuẩn. Tuy nhiên, hệ miễn dịch vẫn cần thêm thời gian để phục hồi và giảm viêm, nên người bệnh không thể khỏe ngay lập tức. Với những người có sức đề kháng yếu, thời gian hồi phục có thể kéo dài hơn. Nhìn chung, uống kháng sinh bao lâu thì ngấm thường khoảng 1–3 ngày người bệnh mới cảm nhận rõ sự cải thiện, và vẫn cần dùng đủ liều theo chỉ định để đạt hiệu quả điều trị tốt nhất.

3. Thời gian “ngấm thuốc kháng sinh” phụ thuộc vào những yếu tố nào?

Thời gian ngấm thuốc kháng sinh nhanh hay chậm phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau:

Tác nhân gây bệnh và mức độ nhạy cảm với thuốc: Vi khuẩn nhạy kháng sinh sẽ đáp ứng sớm, trong khi vi khuẩn kháng thuốc khiến hiệu quả điều trị chậm hoặc kém.
Lựa chọn kháng sinh phù hợp: Dùng đúng loại thuốc, đúng phổ tác dụng giúp thuốc phát huy hiệu quả nhanh hơn.
Liều dùng và cách uống: Uống đúng liều, đúng giờ và đủ liệu trình giúp duy trì nồng độ thuốc ổn định trong cơ thể.
Tình trạng sức khỏe người bệnh: Người cao tuổi, trẻ nhỏ, người có bệnh nền, suy gan thận hoặc suy giảm miễn dịch thường đáp ứng thuốc chậm hơn.
Mức độ và vị trí nhiễm trùng: Nhiễm khuẩn nặng, sâu, lan rộng hoặc có ổ mủ sẽ lâu khỏi hơn so với nhiễm trùng nhẹ, khu trú.
Đặc tính của thuốc: Khả năng hấp thu, phân bố vào mô và thời gian bán thải của thuốc cũng ảnh hưởng đến tốc độ tác dụng.

Vì vậy, thuốc kháng sinh uống bao lâu thì ngấm còn tùy từng trường hợp cụ thể. Thông thường, nếu dùng đúng thuốc và đúng cách, người bệnh sẽ thấy cải thiện sau 24 – 72 giờ. Nếu quá thời gian này mà bệnh không đỡ, cần đi khám để đánh giá lại.

4. Dấu hiệu cho thấy thuốc kháng sinh đang có tác dụng

Sau khoảng 24 – 72 giờ dùng thuốc, người bệnh thường có những biểu hiện cải thiện rõ rệt như:

Hết hoặc giảm sốt, các triệu chứng tại ổ nhiễm trùng như đau, sưng, nóng, đỏ giảm dần.
Nếu bị nhiễm trùng hô hấp, người bệnh sẽ thấy giảm ho, đờm ít hơn, loãng và dễ khạc, đỡ đau họng, bớt nghẹt mũi, giảm chảy dịch mũi mủ.
Cơ thể khỏe hơn, bớt mệt mỏi, tỉnh táo hơn, ăn ngon miệng và ngủ tốt hơn.
Nếu có làm xét nghiệm, các chỉ số viêm như bạch cầu, CRP, Procalcitonin sẽ giảm dần về mức bình thường, điều này cho thấy thuốc đang phát huy hiệu quả.

Lưu ý: Dù triệu chứng đã đỡ, người bệnh vẫn phải uống đủ liều, đủ ngày theo chỉ định của bác sĩ để tránh tái phát và kháng thuốc.

5. Uống kháng sinh bao lâu không đỡ thì cần đi khám lại?

Thông thường, sau khi dùng thuốc khoảng 72 giờ, nếu triệu chứng không cải thiện hoặc có xu hướng nặng hơn, người bệnh nên nghĩ đến khả năng kháng sinh chưa phù hợp, vi khuẩn kháng thuốc hoặc ổ nhiễm trùng chưa được xử lý triệt để. Lúc này, cần tái khám để bác sĩ đánh giá lại và điều chỉnh phác đồ. Đây cũng là thời điểm nhiều người băn khoăn thuốc kháng sinh uống bao lâu thì ngấm và vì sao bệnh chưa thuyên giảm.

Đối với trường hợp nhiễm khuẩn nặng, người có bệnh nền, người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai hoặc người suy giảm miễn dịch, nếu sau 24 – 48 giờ dùng kháng sinh mà chưa thấy cải thiện, nên đi khám sớm, không cần chờ đủ 3 ngày.

Ngoài ra, cần đi khám ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu nguy hiểm như:

Sốt cao liên tục không hạ
Khó thở, đau ngực
Rối loạn ý thức
Đau tăng nhanh
Vùng nhiễm trùng lan rộng
Có biểu hiện tác dụng phụ nghiêm trọng như dị ứng thuốc, tiêu chảy nặng, phát ban toàn thân.

Sau 3 ngày dùng thuốc mà bệnh không đỡ hoặc đỡ rất ít, người bệnh không nên tự ý ngưng hay đổi thuốc mà cần tái khám để bác sĩ kiểm tra, làm xét nghiệm cần thiết và điều chỉnh điều trị phù hợp. Khi đó, bác sĩ sẽ giải thích rõ hơn thuốc kháng sinh uống bao lâu thì ngấm và hướng xử trí an toàn cho từng trường hợp.

Tóm lại, thuốc kháng sinh uống bao lâu thì ngấm còn tùy từng trường hợp. Thông thường, thuốc bắt đầu phát huy tác dụng trong vài giờ sau khi dùng, nhưng người bệnh chỉ cảm nhận cải thiện rõ sau khoảng 24 – 72 giờ. Thời gian ngấm thuốc phụ thuộc vào loại vi khuẩn, mức độ nhạy cảm với thuốc, liều dùng, vị trí và mức độ nhiễm khuẩn, cũng như tình trạng sức khỏe của người bệnh. Nếu sau 72 giờ bệnh không đỡ hoặc nặng hơn, cần tái khám để điều chỉnh điều trị, tuyệt đối không tự ý ngưng hay đổi thuốc.