Sinh non là gì? Dấu hiệu, nguyên nhân & cách xử trí

Trải qua quá trình mang thai, việc em bé chào đời sớm hơn dự kiến luôn là nỗi lo lắng của nhiều gia đình. Sự theo dõi và chăm sóc y tế chuyên sâu tại các cơ sở uy tín như Thu Cúc TCI sẽ giúp bảo vệ an toàn tối đa cho thai kỳ. Bài viết dưới đây cung cấp thông tin y khoa chi tiết về các dấu hiệu rủi ro và phương pháp phòng ngừa khi trẻ có nguy cơ chào đời quá sớm.

1. Sinh non thai kỳ là gì và được phân loại ra sao?

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tình trạng sinh non thai kỳ được xác định là khi em bé sinh ra trước 37 tuần hoàn thành (tương đương ít hơn 259 ngày tính từ ngày đầu của kỳ kinh cuối). Các thống kê y tế cho thấy có khoảng 8 đến 10 trẻ trên 100 em bé sinh ra gặp phải tình trạng này.

Việc phân loại được chia theo các mốc tuổi thai bao gồm: cực non (dưới 28 tuần), rất non (28 đến dưới 32 tuần) và non muộn (32 đến dưới 37 tuần). Trẻ sinh non (đặc biệt là nhóm sinh trước 32 tuần) có nguy cơ cao đối mặt với các vấn đề về hô hấp, thị giác, thính giác, bại não và chậm phát triển.

Sinh non là tình trạng em bé chào đời trước 37 tuần, được phân loại thành cực non, rất non và non muộn theo tuổi thai.

2. Dấu hiệu sinh non nào cần nhận biết sớm để kịp thời đến viện?

Việc lắng nghe và theo dõi cơ thể là cực kỳ quan trọng. Các dấu hiệu sinh non mà mẹ bầu tuyệt đối không được chủ quan bao gồm:

Đau lưng liên tục hoặc đau lan tỏa từng cơn.
Đau bụng co thắt mạnh giống như đau bụng kinh, cường độ mạnh hơn nhiều so với các cơn gò sinh lý thông thường.
Cảm giác áp lực đè nặng vùng xương chậu.
Mẹ bầu cảm thấy buồn tiểu và phải đi tiểu thường xuyên hơn.
Buồn nôn, nôn mửa hoặc gặp tình trạng tiêu chảy.
Bong nút nhầy cổ tử cung hoặc có chất nhầy thoát ra từ âm đạo.
Vỡ ối với biểu hiện rỉ ối chậm hoặc dịch nước trong/hồng ộc ra từ âm đạo.

3. Nguyên nhân sinh non thường gặp ở thai phụ là do đâu?

3.1. Các nguyên nhân sinh non từ mẹ và thai kỳ gồm những gì?

Các yếu tố y khoa trực tiếp gây ra hiện tượng này bao gồm:

Chảy máu trước sinh, bong nhau thai hoặc hở eo cổ tử cung.
Nhiễm khuẩn, thay đổi nội tiết tố hoặc xuất hiện phản ứng viêm.
Mẹ bầu mắc bệnh nhiễm trùng (bao gồm cả COVID-19) hoặc tình trạng cao huyết áp.
Tiền sử từng sảy thai muộn trong khoảng 16 đến 23 tuần.
Từng thực hiện phẫu thuật cắt chóp cổ tử cung hoặc trong tử cung có sẹo mô.

Một số nguyên nhân sinh non gồm bong nhau thai, hở eo cổ tử cung, nhiễm khuẩn, tăng huyết áp và tiền sử sảy thai muộn.

3.2. Yếu tố nào làm tăng rủi ro em bé chào đời sớm ở phụ nữ mang thai?

Độ tuổi của mẹ khi mang thai quá trẻ (dưới 17 tuổi) hoặc lớn tuổi (trên 35 tuổi).
Mẹ bầu quá nhẹ cân, thừa cân hoặc có tầm vóc thấp.
Trường hợp đa thai (sinh đôi, sinh ba), rủi ro này đặc biệt phổ biến khi thực hiện thụ tinh ống nghiệm (IVF).
Thu nhập thấp, thường xuyên chịu áp lực, căng thẳng về thể chất hoặc tâm lý.
Thai phụ có thói quen hút thuốc lá hoặc sử dụng các chất kích thích.

4. Chẩn đoán sinh non được thực hiện như thế nào để đảm bảo chính xác?

4.1. Khám lâm sàng và đánh giá cơn co tử cung mang lại kết quả gì cho chẩn đoán sinh non?

Bác sĩ sẽ kiểm tra bệnh sử, theo dõi các triệu chứng cơ năng và đo bề cao tử cung của thai phụ.
Khám mỏ vịt được thực hiện để kiểm tra chính xác tình trạng vỡ ối.
Thông qua thăm khám, bác sĩ cũng đánh giá xem cổ tử cung đã bắt đầu mở (giãn) hay chưa.

4.2. Siêu âm và các xét nghiệm hỗ trợ chẩn đoán có vai trò gì?

Siêu âm qua ngả âm đạo giúp đo chiều dài cổ tử cung nhằm định lượng nguy cơ một cách chính xác.
Siêu âm trong 3 tháng đầu thai kỳ (dưới 13 tuần 6 ngày) cung cấp dữ liệu đáng tin cậy nhất để tính toán tuổi thai.
Lấy dịch âm đạo để thực hiện xét nghiệm chuyên sâu Fetal Fibronectin.
Xét nghiệm nước tiểu và dịch âm đạo giúp bác sĩ loại trừ các bệnh lý nhiễm trùng đường tiết niệu.

5. Xử trí sinh non và theo dõi thai kỳ như thế nào để an toàn cho mẹ và bé?

Tùy thuộc vào kết quả chẩn đoán, các phương pháp xử trí sinh non từ bác sĩ chuyên khoa có thể bao gồm:

Khâu vòng cổ tử cung vào tuần 12-14 nếu phát hiện cổ tử cung ngắn, chỉ khâu thường được tháo vào tuần thứ 36-37.
Sử dụng thuốc đặt Progesterone mỗi ngày, bắt đầu từ tuần 16-24 và kéo dài đến ít nhất tuần 34 của thai kỳ.
Khi xuất hiện chuyển dạ sớm, thai phụ sẽ được tiêm Steroid để hỗ trợ trưởng thành phổi cho thai nhi.
Bác sĩ sẽ chỉ định các loại thuốc giảm gò tử cung và tiêm Magnesium sulphate nhằm bảo vệ não bộ, giảm rủi ro bại não cho em bé.
Thuốc kháng sinh được đưa vào phác đồ để phòng ngừa nhiễm trùng cho trẻ.
Đối với trường hợp vỡ ối non, thai phụ bắt buộc phải nằm viện theo dõi liên tục trong 48 giờ để đánh giá tình hình.

Các phương pháp xử trí sinh non được bác sĩ chỉ định tùy tình trạng mẹ và thai, nhằm giảm nguy cơ biến chứng và hỗ trợ thai nhi.

Lời kết

Việc mang thai an toàn đòi hỏi sự chú ý và chăm sóc y khoa cẩn thận. Mẹ bầu nên thiết lập lối sống lành mạnh, kiêng các chất kích thích và cố gắng giữ khoảng cách mang thai ít nhất 18 tháng giữa các lần sinh. Bất cứ khi nào cơ thể có dấu hiệu bất thường, mẹ hãy đến ngay Thu Cúc TCI để bác sĩ thăm khám kịp thời, giúp ngăn chặn nguy cơ sinh non và chuẩn bị hành trang tốt nhất để đón con yêu chào đời bình an khỏe mạnh.