Rối loạn tiêu hóa khi mang thai 3 tháng cuối, phải làm sao?
Giai đoạn cuối thai kỳ, cơ thể người mẹ trải qua nhiều sự thay đổi lớn để chuẩn bị cho quá trình sinh nở, kéo theo không ít rắc rối về mặt sức khỏe. Trong đó, rối loạn tiêu hóa khi mang thai 3 tháng cuối là tình trạng rất phổ biến, gây ra các triệu chứng như táo bón, tiêu chảy, đầy hơi hoặc trào ngược. Vậy nguyên nhân do đâu và mẹ bầu cần xử trí như thế nào để đảm bảo an toàn?
1. Vì sao 3 tháng cuối dễ bị rối loạn tiêu hóa?
Tình trạng rối loạn tiêu hóa trong giai đoạn này chịu sự chi phối của nhiều yếu tố sinh lý và thói quen sinh hoạt, cụ thể:
- Chèn ép dạ dày – ruột: Sự tăng trưởng kích thước của tử cung làm tăng áp lực lên các cơ quan xung quanh, gây biến đổi cấu trúc cơ học và chức năng của ruột.
- Hormone progesterone làm giãn cơ trơn: Trong thai kỳ, sự gia tăng của hormone progesterone và estrogen làm giãn các cơ trơn, dẫn đến việc tăng thời gian vận chuyển thức ăn trong ruột.
- Giảm nhu động ruột: Sự thay đổi nội tiết tố làm chậm trễ quá trình tiêu hóa và hấp thụ chất dinh dưỡng. Bên cạnh đó, việc mẹ bầu ít vận động thể chất cũng khiến nhu động ruột hoạt động kém hiệu quả hơn.
- Thay đổi thói quen ăn uống: Chế độ ăn uống thiếu chất xơ, không uống đủ nước, hoặc tiêu thụ các thực phẩm cay nóng, chứa caffeine sẽ làm tăng nguy cơ tiêu chảy hoặc táo bón. Việc bổ sung sắt định kỳ cũng là một nguyên nhân phổ biến gây táo bón.
2. Rối loạn tiêu hóa khi mang thai 3 tháng cuối phải làm sao?
Khi mẹ bầu bị rối loạn tiêu hóa, các biện pháp thay đổi lối sống tại nhà thường được ưu tiên hàng đầu để cải thiện triệu chứng một cách an toàn:
2.1. Bổ sung chất hỗ trợ hệ tiêu hóa
Theo Brown Health University, mẹ bầu nên tăng cường ăn rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt để bổ sung chất xơ và giúp hệ tiêu hóa làm việc dễ dàng hơn. Đồng thời, mẹ cần tránh các thực phẩm chiên rán, đồ ăn nhiều đường hoặc chứa chất kích thích.
2.2. Uống đủ nước
Mẹ nên uống nhiều chất lỏng như nước lọc, nước ép trái cây hoặc nước canh để hỗ trợ tiêu hóa và bù đắp lượng nước thiếu hụt nếu bị tiêu chảy.
2.3. Vận động nhẹ nhàng
Tập thể dục thường xuyên giúp tăng cường lưu thông máu và đưa nhiều oxy hơn đến đường ruột, hỗ trợ ruột di chuyển trơn tru. Mẹ có thể đặt mục tiêu tập khoảng 30 phút mỗi ngày.
2.4. Dùng thuốc nếu cần
Nếu những phương pháp tự nhiên không đem lại kết quả, bác sĩ có thể chỉ định một số loại thuốc điều trị rối loạn tiêu hóa cho bà bầu, chẳng hạn như thuốc trung hòa axit dạ dày, men tiêu hóa hoặc thuốc cầm tiêu chảy.
3. Phân biệt rối loạn tiêu hóa và dấu hiệu chuyển dạ
Việc nhận biết rõ đâu là rối loạn tiêu hóa thông thường và đâu là dấu hiệu sắp sinh rất quan trọng. Ở giai đoạn đầu của cuộc chuyển dạ, sản phụ có thể bị tiêu chảy hoặc buồn nôn không rõ nguyên nhân.
Tuy nhiên, nếu là chuyển dạ thực sự, tình trạng này sẽ đi kèm với các cơn co thắt tử cung xuất hiện đều đặn (khoảng 2 cơn trong 10 phút), đau lan từ lưng xuống bụng dưới, và có thể xuất hiện dịch âm đạo lẫn máu hoặc vỡ ối. Nếu chỉ là rối loạn tiêu hóa, cơn đau bụng thường thuyên giảm sau khi đi đại tiện và không có tính chu kỳ đều đặn.
4. Các dấu hiệu bất thường cần được kiểm tra sớm
Mặc dù rối loạn tiêu hóa khi mang thai 3 tháng cuối phần lớn không gây nguy hiểm nghiêm trọng, nhưng mẹ bầu cần lập tức liên hệ với bác sĩ hoặc đến bệnh viện (như Bệnh viện Thu Cúc TCI) nếu xuất hiện các triệu chứng cảnh báo sau:
- Ói ra máu hoặc đi ngoài phân đen, trong phân có máu.
- Cơn đau bụng dữ dội, cản trở các hoạt động sinh hoạt hàng ngày.
- Cơ thể sụt cân nhanh chóng, mệt mỏi kiệt sức.
- Tiêu chảy kéo dài hơn 24 giờ kèm theo sốt cao hoặc có dấu hiệu mất nước.
Kiểm soát tốt chế độ sinh hoạt và theo dõi chặt chẽ các dấu hiệu cơ thể sẽ giúp mẹ bầu vượt qua tình trạng này một cách an toàn, tạo đà cho một cuộc vượt cạn thuận lợi và khỏe mạnh.
