Phù chân khi mang thai 3 tháng giữa có sao không?

Phù chân khi mang thai 3 tháng giữa là tình trạng khá nhiều mẹ bầu gặp phải khi cơ thể bắt đầu có những thay đổi rõ rệt về tuần hoàn và nội tiết. Tuy nhiên, phù chân khi mang thai 3 tháng giữa có sao không, đây là dấu hiệu sinh lý bình thường hay tiềm ẩn vấn đề sức khỏe cần lưu ý? Việc hiểu đúng nguyên nhân sẽ giúp mẹ bầu yên tâm hơn và biết cách chăm sóc thai kỳ phù hợp.

1. Vì sao bà bầu mang thai 3 tháng giữa bị phù chân?

Theo các chuyên gia y tế, phù chân có thể xuất hiện bất cứ lúc nào trong thai kỳ, nhưng thường bắt đầu phổ biến từ tháng thứ 5 hoặc thứ 6. Dưới đây là những nguyên nhân chính khiến mẹ bầu gặp tình trạng này trong tam cá nguyệt thứ hai:

1.1. Gia tăng thể tích máu cùng những biến đổi về nội tiết trong thai kỳ

Ngay từ khi chân bị phù khi mang thai tháng thứ 4, cơ thể mẹ đã có những biến đổi lớn bên trong. Thể tích máu của mẹ bầu có thể tăng khoảng 50% trong suốt quá trình mang thai để nuôi dưỡng bào thai. Điều này đồng nghĩa với việc cơ thể sẽ giữ nước nhiều hơn, dẫn đến tích tụ chất lỏng ở các mô. Bên cạnh đó, sự gia tăng hormone progesterone cũng gây ra các rối loạn tiêu hóa và tích nước nhẹ.

1.2. Sự chèn ép của tử cung lên hệ tĩnh mạch trong quá trình mang thai

Chân bị phù khi mang thai tháng thứ 5 do thai nhi lớn dần làm tăng áp lực trong ổ bụng. Tử cung to lên sẽ chèn ép vào tĩnh mạch chủ dưới (mạch máu lớn đưa máu từ chi dưới về tim). Sự chèn ép này làm giảm lưu lượng máu trở về tim, gây ứ trệ tuần hoàn và dẫn đến sưng phù ở bàn chân, mắt cá chân.

1.3. Thói quen ăn uống và sinh hoạt hằng ngày

Thói quen ăn uống thiếu cân bằng như ăn quá mặn (thừa Natri), thiếu Kali hoặc sử dụng nhiều caffeine cũng là nguyên nhân khiến cơ thể giữ nước. Ngoài ra, việc đứng hoặc ngồi quá lâu trong một tư thế khi làm việc cũng cản trở lưu thông máu, khiến tình trạng phù nề xuất hiện sớm.

2. Phù chân khi mang thai 3 tháng giữa có bất thường không?

Rất nhiều thai phụ lo lắng liệu mẹ bầu bị phù chân tháng thứ 5 có sao không? Điều này còn tùy thuộc vào mức độ sưng phù và những dấu hiệu xuất hiện kèm theo.

2.1. Trường hợp phù do thay đổi sinh lý

Trong đa số trường hợp, phù chân là hiện tượng sinh lý hết sức bình thường của thai kỳ, cho thấy cơ thể mẹ đang làm việc chăm chỉ để nuôi dưỡng thai nhi. Nếu chân bị phù khi mang thai tháng thứ 6 chỉ ở mức sưng nhẹ ở bàn chân, mắt cá chân, tăng lên vào cuối ngày và giảm đi sau khi nghỉ ngơi hoặc ngủ qua đêm, thì mẹ không cần quá lo lắng.

2.2. Những dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm mẹ bầu cần lưu ý

Tuy nhiên, phù chân khi mang thai 3 tháng giữa có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý nguy hiểm như tiền sản giật hoặc huyết khối tĩnh mạch sâu nếu đi kèm các biểu hiện sau:

• Tiền sản giật: Phù nề xuất hiện đột ngột ở tay, mặt hoặc quanh mắt; phù ngày một tăng kèm theo đau đầu dữ dội, chóng mặt, mờ mắt hoặc khó thở. Đây là biến chứng nguy hiểm đe dọa tính mạng cả mẹ và bé cần được cấp cứu kịp thời.
• Huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT): Nếu mẹ chỉ thấy phù một bên chân, kèm theo hiện tượng sưng, đau, đỏ hoặc nóng tại vùng bắp chân/đùi, cần lưu ý nguy cơ hình thành cục máu đông và nên đi khám sớm.

3. Làm gì khi bị phù chân khi mang thai 3 tháng giữa?

Để giảm bớt sự khó chịu và kiểm soát tình trạng phù chân khi mang thai 3 tháng giữa, mẹ bầu có thể áp dụng các biện pháp đơn giản tại nhà kết hợp với việc theo dõi y tế sát sao:

3.1. Xây dựng chế độ ăn uống phù hợp

• Giảm muối: Hạn chế lượng natri nạp vào (thường có trong đồ ăn nhanh, thực phẩm đóng hộp…) vì muối khiến cơ thể giữ nước, gây ra phù. Thay vào đó, mẹ nên dùng các loại thảo mộc để tăng hương vị cho món ăn.
• Bổ sung Kali: Kali có tác dụng cân bằng chất lỏng trong cơ thể. Mẹ nên tăng cường thực phẩm giàu kali như chuối, khoai lang, rau chân vịt, sữa chua hoặc nước cam, lựu.
• Uống đủ nước: Dù nhiều mẹ nghĩ uống ít nước sẽ bớt phù, nhưng thực tế uống đủ khoảng 1,5–2 lít nước mỗi ngày lại giúp cải thiện tình trạng này. Khi cơ thể được cung cấp đủ nước, thận hoạt động hiệu quả hơn và không còn giữ nước lại, nhờ đó giảm sưng phù ở chân.
• Hạn chế caffeine: Caffeine không chỉ khiến tình trạng phù chân tăng lên mà còn có tác dụng lợi tiểu, gây mất nước.

3.2. Thay đổi thói quen sinh hoạt

• Tư thế ngủ: Nằm nghiêng sang bên trái giúp giảm áp lực của tử cung lên tĩnh mạch chủ dưới (mạch máu lớn đưa máu về tim), từ đó cải thiện lưu lượng máu và giảm phù chân.
• Kê cao chân và nghỉ ngơi: Khi ngồi, mẹ không nên ngồi một chỗ quá lâu mà hãy gác chân lên cao hơn mức tim một chút để giúp chất lỏng tích tụ được lưu thông. Nên thay đổi tư thế và đi lại thư giãn sau mỗi 30 phút làm việc.
• Vận động nhẹ nhàng: Đi bộ mỗi ngày 30 phút hoặc bơi lội giúp tăng cường tuần hoàn máu, giảm phù nề hiệu quả. Massage chân hoặc ngâm chân nước ấm cũng giúp lưu thông máu tốt hơn.

3.3. Lựa chọn trang phục thoải mái

Mẹ bầu nên tránh mặc quần áo bó sát, đặc biệt là quanh cổ tay, bụng và mắt cá chân vì sẽ cản trở lưu lượng máu về tim. Hãy chọn trang phục rộng rãi, giày dép thấp gót và vừa vặn. Nếu phải đi lại nhiều, mẹ có thể sử dụng tất nén (loại tất bó sát nhưng đàn hồi cao) để hỗ trợ máu lưu thông.

3.4. Khám thai định kỳ 

Việc tuân thủ lịch khám thai định kỳ là vô cùng quan trọng để bác sĩ theo dõi huyết áp và các chỉ số sức khỏe, giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.

• Nếu mẹ bầu nhận thấy phù chân khi mang thai 3 tháng giữa xuất hiện đột ngột và có cả ở tay, mặt hoặc quanh mắt, phù ngày một tăng kèm theo đau đầu dữ dội, chóng mặt hoặc mờ mắt, cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa ngay.

Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo của bệnh lý nguy hiểm như tiền sản giật, cần được chẩn đoán và điều trị kịp thời để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé

Phù chân khi mang thai 3 tháng giữa thường liên quan đến những thay đổi sinh lý tự nhiên của cơ thể mẹ bầu và đa phần không đáng lo ngại. Tuy nhiên, việc theo dõi mức độ sưng phù, duy trì lối sống khoa học và thăm khám thai định kỳ sẽ giúp mẹ nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường, từ đó đảm bảo thai kỳ diễn ra an toàn và thoải mái hơn.