Đẻ thường xong không đi đại tiện được: Nguyên nhân và cách khắc phục
Rất nhiều sản phụ gặp phải tình trạng đẻ thường xong không đi đại tiện được, gây ra cảm giác đau đớn và vô cùng khó chịu trong thời kỳ hậu sản. Dù đây là vấn đề khá phổ biến, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ nguyên nhân và biết cách xử lý đúng đắn. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp các thông tin hữu ích giúp mẹ bỉm vượt qua nỗi ám ảnh này.
1. Đâu là những nguyên nhân khó đi đại tiện sau sinh thường?
Việc xác định đúng các nguyên nhân khó đi đại tiện sau sinh thường sẽ giúp sản phụ có giải pháp can thiệp kịp thời. Cơ thể mẹ sau khi vượt cạn chịu nhiều tác động, trong đó các nguyên nhân phổ biến nhất bao gồm:
- Sự thay đổi nội tiết tố: Trong quá trình mang thai và sau sinh, nồng độ hormone progesterone có sự thay đổi lớn, làm giảm tần suất co thắt ruột và khiến hệ tiêu hóa hoạt động chậm lại.
- Tổn thương tầng sinh môn: Các cơn đau do rạch tầng sinh môn, thâm tím vùng đáy chậu hoặc bệnh trĩ khiến sản phụ có tâm lý sợ đau, từ đó cố gắng nhịn đi vệ sinh, làm tăng nguy cơ bị bón.
- Thiếu nước và sai lầm trong ăn uống: Cơ thể mẹ có thể mất nước do nôn hoặc mất máu khi sinh, cộng thêm chế độ ăn kiêng cữ nhiều đạm, ít chất xơ làm phân trở nên khô cứng.
- Tác dụng phụ của thuốc: Việc sử dụng thuốc giảm đau, thuốc gây tê, thuốc kháng sinh hoặc các viên uống bổ sung sắt sau sinh cũng là tác nhân làm chậm nhu động ruột.
- Căng thẳng và ít vận động: Cảm giác mệt mỏi, thiếu ngủ cùng thói quen hạn chế đi lại sau sinh gây ức chế hoạt động của đường ruột.
2. Sản phụ sau sinh thường mấy ngày thì đi vệ sinh nặng trở lại bình thường?
Nhiều mẹ bỉm thường thắc mắc sau sinh thường mấy ngày thì đi vệ sinh nặng. Theo các chuyên gia, thông thường sản phụ sẽ mất khoảng từ 2 đến 3 ngày sau khi sinh để có thể đi đại tiện trở lại.
Trong khoảng 2 đến 8 giờ đầu tiên sau khi vượt cạn, sản phụ cần đi tiểu ít nhất một lần để tránh ứ đọng, nhưng việc đào thải phân sẽ cần thêm thời gian để hệ tiêu hóa ổn định. Nhằm giúp quá trình sinh nở thuận lợi và hạn chế són tiểu, bác sĩ thường khuyên không ăn uống 4 tiếng trước khi sinh, do đó lượng chất thải trong ruột lúc này không nhiều. Hầu hết các trường hợp rối loạn bài tiết này sẽ tự thuyên giảm và trở về trạng thái bình thường trong khoảng 7 đến 10 ngày.
3. Tình trạng không đi đại tiện được sau sinh có nguy hiểm không?
Rất nhiều chị em lo lắng liệu không đi đại tiện được sau sinh có nguy hiểm không? Về cơ bản, chứng táo bón hậu sản hiếm khi đe dọa trực tiếp đến tính mạng, nhưng nếu kéo dài thành mạn tính thì sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe.
- Phát triển bệnh trĩ và nứt kẽ hậu môn: Việc rặn mạnh khi phân quá cứng gây ra các vết rách ở da hậu môn, dẫn đến chảy máu, sưng đau và làm trầm trọng thêm bệnh trĩ.
- Viêm nhiễm và tổn thương vùng kín: Khó đi ngoài tạo áp lực lên vết khâu tầng sinh môn, làm chậm quá trình phục hồi và tăng nguy cơ viêm nhiễm xung quanh khu vực đáy chậu.
- Sa cơ quan vùng chậu: Suy yếu cơ sàn chậu do áp lực rặn liên tục có thể dẫn đến nguy cơ sa tử cung, sa trực tràng.
- Suy nhược tâm lý: Đau đớn và khó chịu kéo dài khiến mẹ mệt mỏi, suy yếu tinh thần, dễ sinh cáu gắt và làm tăng nguy cơ trầm cảm.
4. Đâu là cách chăm sóc tiêu hóa cho mẹ sau sinh hiệu quả?
Để cơ thể mau chóng phục hồi, mẹ cần áp dụng các cách chăm sóc tiêu hóa cho mẹ sau sinh một cách khoa học.
4.1. Chế độ dinh dưỡng và thói quen sinh hoạt
- Thay đổi thực đơn: Ưu tiên thức ăn mềm, lỏng và bổ sung nhiều thực phẩm giàu chất xơ như ngũ cốc nguyên hạt, rau quả tươi để tăng nhu động ruột. Một số món ăn dân gian như cháo vừng đen, cháo khoai lang hay chè chuối tiêu cũng giúp nhuận tràng rất tốt.
- Uống đủ nước: Mẹ nên uống từ 2 – 2,5 lít nước mỗi ngày (bao gồm nước lọc, nước trái cây, sữa) để giúp phân mềm, phình to và dễ dàng tống ra ngoài.
- Vận động nhẹ nhàng: Thay vì nằm một chỗ, mẹ nên cố gắng đứng dậy đi lại chậm rãi xung quanh phòng để kích thích đường ruột hoạt động.
- Tập thói quen đi vệ sinh: Đừng phớt lờ cảm giác muốn đi đại tiện để phân không bị cứng lại. Khi ngồi bồn cầu, mẹ có thể kê một chiếc ghế nhỏ dưới chân để đầu gối cao hơn hông, tạo tư thế rặn dễ dàng hơn.
4.2. Nên dùng thuốc làm mềm phân an toàn cho mẹ sau sinh khi nào?
Nếu các biện pháp thay đổi ăn uống không mang lại kết quả, bác sĩ có thể sẽ cân nhắc kê đơn thuốc làm mềm phân an toàn cho mẹ sau sinh. Đặc biệt, trong những trường hợp sản phụ bị rách tầng sinh môn nghiêm trọng (độ 3, độ 4) hoặc mắc bệnh trĩ nặng, việc sử dụng các loại thuốc này là chỉ định cần thiết để giảm bớt đau đớn. Mẹ lưu ý tuyệt đối không tự ý mua thuốc nhuận tràng, lạm dụng thuốc thụt tháo chưa qua kiểm tra y tế vì một số thành phần của thuốc có thể bài tiết qua sữa mẹ và gây ảnh hưởng không tốt đến em bé. Việc dùng thuốc phải có sự thăm khám và hướng dẫn từ bác sĩ chuyên khoa.
5. Tình trạng đẻ thường xong không đi đại tiện được kèm triệu chứng nào cần thăm khám bác sĩ?
Phần lớn các trường hợp đẻ thường xong không đi đại tiện được có thể tự khắc phục qua chế độ dinh dưỡng. Tuy nhiên, sản phụ cần nhanh chóng đến các bệnh viện, cơ sở y tế uy tín như Thu Cúc TCI để bác sĩ thăm khám ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm sau:
- Tình trạng táo bón xen kẽ với những đợt tiêu chảy bất thường.
- Có lẫn máu hoặc chất nhầy rõ rệt trong phân, hoặc chảy máu trực tràng lượng nhiều.
- Bị đau bụng và đau trực tràng dữ dội, không thuyên giảm.
- Vùng âm đạo, âm hộ hoặc đáy chậu sưng phù nề nghiêm trọng và cực kỳ đau đớn.
- Đã bước sang ngày thứ 3 hoặc thứ 4 sau khi sinh nhưng ruột vẫn không có dấu hiệu hoạt động trở lại.
Kết luận: Hiện tượng đẻ thường xong không đi đại tiện được tuy mang lại nhiều rắc rối, đau đớn và mệt mỏi cho sản phụ trong hành trình làm mẹ, nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát được. Chỉ cần hiểu rõ nguyên nhân, điều chỉnh thực đơn khoa học kết hợp sinh hoạt hợp lý, hệ tiêu hóa của mẹ sẽ sớm hoạt động trơn tru. Đừng quên lắng nghe cơ thể và nhờ đến sự can thiệp y tế đúng lúc để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho cả mẹ lẫn bé.
