Cách đọc chỉ số xét nghiệm nước tiểu bà bầu

Xét nghiệm nước tiểu là bước kiểm tra quan trọng giúp bác sĩ và mẹ bầu theo dõi sức khỏe thai kỳ, phát hiện sớm các nguy cơ tiềm ẩn. Tuy nhiên, các ký hiệu viết tắt trên phiếu kết quả thường gây khó hiểu. Việc nắm vững cách đọc chỉ số xét nghiệm nước tiểu bà bầu sẽ giúp các mẹ chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe của mình và thai nhi.

1. Các chỉ số xét nghiệm nước tiểu bà bầu quan trọng cần nhớ

Để hiểu rõ tình trạng sức khỏe, mẹ bầu cần quan tâm đến các thông số kỹ thuật dưới đây khi cầm trên tay phiếu kết quả:

1.1. Protein niệu (PRO)

Đây là chỉ số quan trọng để đánh giá chức năng thận và nguy cơ tiền sản giật.

Chỉ số bình thường: <0,1g/L hoặc không có.
Ý nghĩa: Nếu các chỉ số xét nghiệm nước tiểu bà bầu cho thấy Protein tăng cao (<0,1g/L), đây có thể là dấu hiệu của tiền sản giật, nhiễm trùng đường tiểu, hoặc các vấn đề về thận.Đặc biệt trong giai đoạn cuối thai kỳ, protein niệu cao kèm phù nề và tăng huyết áp là những dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm

1.2. Glucose niệu (GLU)

Chỉ số này dùng để tầm soát đái tháo đường thai kỳ.

Mức nằm trong giới hạn cho phép: 50–100 mg/dL (≈ 2,5–5 mmol/L).
Ý nghĩa: Glucose thường không có hoặc có rất ít trong nước tiểu. Nếu chỉ số này tăng cao (>100 mg/dL), mẹ bầu có nguy cơ mắc tiểu đường thai kỳ hoặc tổn thương thận. Nếu lần xét nghiệm thứ hai vẫn cao, kèm theo thường xuyên khát nước, sụt cân, mẹ cần kiểm tra chuyên sâu ngay.

1.3. Chỉ số bạch cầu (LEU) và Nitrit (NIT) trong xét nghiệm nước tiểu

Hai chỉ số này thường đi đôi với nhau để phát hiện nhiễm khuẩn.

Bạch cầu (LEU): Bình thường ở mức 10 – 25 tế bào/µl. Khi chỉ số này tăng, thai phụ có thể đang bị nhiễm khuẩn hoặc nấm.
Nitrit (NIT): Bình thường ở mức 0.05 – 0.1 mg/dL. Sự xuất hiện của Nitrit (thường do vi khuẩn E.Coli chuyển hóa từ Nitrate) là dấu hiệu khẳng định nguy cơ nhiễm trùng đường niệu.

1.4. Tỷ trọng (SG) và độ pH nước tiểu

Tỷ trọng (SG): Chỉ số bình thường từ 1.005 – 1.030. Chỉ số này giúp đánh giá nước tiểu đang loãng hay cô đặc, phản ánh tình trạng uống nước của mẹ bầu.
Độ pH: Bình thường từ 4.8 – 8.0 . pH dùng để kiểm tra tính axit hoặc bazơ của nước tiểu; nếu thay đổi bất thường có thể liên quan đến nguy cơ tiểu đường hoặc suy thận.

2. Những vấn đề cần đặc biệt lưu ý khi đọc kết quả xét nghiệm nước tiểu bà bầu

Sau khi áp dụng cách đọc chỉ số xét nghiệm nước tiểu bà bầu cơ bản, mẹ cần đặc biệt lưu ý đến các nhóm bệnh lý nguy hiểm sau đây:

2.1. Dấu hiệu nghi ngờ tiền sản giật qua xét nghiệm

Khi đọc kết quả xét nghiệm nước tiểu bà bầu, nếu thấy xuất hiện Protein (PRO), mẹ cần cảnh giác cao độ với tiền sản giật. Đây là biến chứng nguy hiểm thường xảy ra ở nửa sau thai kỳ, có thể gây phù não, suy thận cho mẹ và chậm phát triển cho thai nhi. Nguy cơ này cao hơn ở phụ nữ mang đa thai, trên 35 tuổi hoặc có tiền sử huyết áp cao.

2.2. Nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu

Nếu kết quả xét nghiệm nước tiểu bà bầu cho thấy sự hiện diện của Bạch cầu (LEU), Nitrit (NIT) và độ pH cao, khả năng lớn mẹ đang bị nhiễm trùng đường tiết niệu. Bệnh này thường không có triệu chứng rõ ràng nhưng nếu không điều trị có thể dẫn đến viêm bể thận, sinh non hoặc nhiễm khuẩn sơ sinh.

2.3. Bất thường liên quan tiểu đường thai kỳ

Tiểu đường thai kỳ thường xuất hiện vào tuần 24-28. Ngoài Glucose, sự xuất hiện của Ketone trong nước tiểu cũng là một dấu hiệu cảnh báo thai phụ đang thiếu dinh dưỡng hoặc mắc chứng tiểu đường cần kiểm soát.

3. Mẹ bầu cần làm gì khi chỉ số nước tiểu không bình thường?

Hiểu được cách đọc chỉ số xét nghiệm nước tiểu bà bầu chỉ là bước đầu. Nếu phát hiện bất kỳ chỉ số xét nghiệm nước tiểu bà bầu nào nằm ngoài ngưỡng an toàn, mẹ nên:

Thông báo ngay cho bác sĩ: Để được tư vấn và chỉ định các xét nghiệm chuyên sâu hơn như nuôi cấy nước tiểu (nếu nghi ngờ nhiễm trùng) hoặc nghiệm pháp dung nạp đường (nếu nghi ngờ tiểu đường).
Điều chỉnh chế độ ăn uống: Giảm đồ ngọt nếu đường huyết cao, uống đủ nước và ăn nhiều chất xơ để cải thiện chức năng thận và tiêu hóa.
Thực hiện vệ sinh đúng cách: Lau từ trước ra sau để tránh vi khuẩn lây lan từ hậu môn sang niệu đạo, giảm nguy cơ nhiễm trùng.
Thăm khám định kỳ: Việc đi thăm khám định kỳ sẽ giúp phát hiện sớm các biến chứng và có phương án can thiệp kịp thời, đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.

Xét nghiệm nước tiểu giúp theo dõi sát sức khỏe mẹ bầu và phát hiện sớm nhiều nguy cơ trong thai kỳ. Việc hiểu đúng các chỉ số xét nghiệm sẽ giúp mẹ chủ động chăm sóc bản thân, đồng thời hỗ trợ bác sĩ đánh giá chính xác tình trạng sức khỏe của mẹ và bé. Khi có chỉ số bất thường, mẹ bầu nên thăm khám và tư vấn y tế kịp thời để đảm bảo thai kỳ an toàn, khỏe mạnh.