Cách điều trị tăng sinh nội mạc tử cung

Cách điều trị tăng sinh nội mạc tử cung phụ thuộc vào độ tuổi, mức độ tổn thương và nhu cầu sinh sản của người bệnh. Việc phối hợp đúng phác đồ thuốc, theo dõi sát và điều chỉnh lối sống đóng vai trò then chốt giúp kiểm soát bệnh, ngăn ngừa nguy cơ tiến triển thành ung thư.

1. Các cách điều trị tăng sinh nội mạc tử cung hiện nay

Điều trị tăng sinh niêm mạc tử cung là các biện pháp nhằm kiểm soát tình trạng nội mạc tử cung dày lên bất thường. Nguyên nhân chủ yếu liên quan đến rối loạn nội tiết, trong đó estrogen tăng cao nhưng progesterone lại thiếu hụt. Dựa vào mức độ và đặc điểm bệnh lý, phác đồ điều trị tăng sinh nội mạc tử cung thường được chia thành những nhóm chính sau:

Liệu pháp Progestin (Điều trị nội khoa)

Đây là cách điều trị tăng sinh nội mạc tử cung được ưu tiên ở phụ nữ còn nhu cầu sinh con hoặc các trường hợp chưa xuất hiện tế bào điển hình. Progestin giúp đối kháng estrogen, từ đó làm mỏng nội mạc tử cung và ức chế tình trạng tăng sinh quá mức.

Các hình thức sử dụng gồm:

Thuốc điều trị tăng sinh nội mạc tử cung đường uống: Thường dùng Medroxyprogesterone acetate hoặc Megestrol acetate.
Dạng tiêm hoặc kem bôi: Áp dụng cho người không phù hợp hoặc không dung nạp thuốc uống.
Dụng cụ tử cung chứa Levonorgestrel (vòng Mirena): Hiệu quả cao do hormone được giải phóng trực tiếp tại tử cung, ít gây tác dụng phụ toàn thân.

Đặt vòng tránh thai là một cách điều trị tăng sinh nội mạc tử cung

Điều trị bằng phẫu thuật

Phẫu thuật thường được xem là lựa chọn sau cùng hoặc bắt buộc trong những trường hợp nguy cơ cao:

Cắt bỏ tử cung: Áp dụng khi sinh thiết xác định tăng sinh nội mạc tử cung không điển hình (nguy cơ cao tiến triển thành ung thư) hoặc khi điều trị Progestin không hiệu quả sau 6 – 9 tháng.
Nong và nạo buồng tử cung (D&C): Vừa có giá trị chẩn đoán, vừa là biện pháp điều trị tạm thời nhằm loại bỏ lớp nội mạc dày, giúp cầm máu nhanh ở các trường hợp xuất huyết nặng.

2. Điều trị tăng sinh nội mạc tử cung ở phụ nữ trẻ khác gì người lớn tuổi?

Phác đồ điều trị cho phụ nữ trẻ (cần bảo tồn khả năng sinh sản):

Phương pháp: Ưu tiên điều trị bảo tồn bằng progestin (thuốc uống, tiêm hoặc đặt vòng tránh thai chứa LNG) nhằm làm thoái triển tình trạng tăng sinh.
Mong muốn có thai: Vẫn có thể dùng progestin, kể cả trong trường hợp tăng sinh không điển hình, dưới sự theo dõi chặt chẽ.
Theo dõi: Cần kiểm tra nội mạc tử cung định kỳ mỗi 3–6 tháng bằng siêu âm hoặc sinh thiết.
Kiểm soát yếu tố nguy cơ: Giảm cân, cải thiện tình trạng béo phì và kháng insulin là phần quan trọng của điều trị.

Cách điều trị tăng sinh nội mạc tử cung cho phụ nữ lớn tuổi hoặc sau mãn kinh (điều trị dứt điểm):

Phương pháp chính: Cắt bỏ toàn bộ tử cung, đặc biệt khi có tăng sinh không điển hình do nguy cơ ung thư cao.
Phẫu thuật: Thường khuyến nghị cắt tử cung kèm hai buồng trứng và vòi trứng.
Trường hợp không có tế bào bất thường: Có thể điều trị thử bằng progestin, nhưng nếu bệnh kéo dài thì vẫn cần phẫu thuật.

Với những trường hợp tăng sinh niêm mạc tử cung có tế bào bất thường hoặc tổn thương tiền ung thư, cắt bỏ tử cung thường được chỉ định để loại bỏ nguy cơ tiến triển thành ung thư, đồng thời đồng nghĩa với việc không còn khả năng mang thai.

3. Theo dõi sau điều trị tăng sinh nội mạc tử cung

Theo dõi và tái khám định kỳ là bước bắt buộc để phát hiện sớm nguy cơ tái phát hoặc diễn tiến nặng hơn. Người bệnh thường cần sinh thiết nội mạc tử cung mỗi 3–6 tháng trong suốt quá trình điều trị. Đây là phương pháp chính xác nhất để đánh giá tế bào đã trở về bình thường hay còn bất thường, siêu âm đơn thuần không thể thay thế.

Đánh giá kết quả điều trị:

Kết quả tốt (thoái triển): Nội mạc tử cung trở lại bình thường. Bác sĩ sẽ giãn khoảng cách tái khám và khuyến khích sớm mang thai nếu còn nhu cầu để hạn chế tái phát.
Kết quả xấu (tồn tại dai dẳng hoặc nặng hơn): Tế bào bất thường không cải thiện hoặc tiến triển. Khi đó, phẫu thuật cắt tử cung được ưu tiên nhằm ngăn ngừa ung thư nội mạc tử cung.

4. Những yếu tố nào hỗ trợ điều trị hiệu quả

Dù không thể thay thế thuốc điều trị, lối sống lành mạnh đóng vai trò quan trọng trong việc giảm nguồn estrogen dư thừa – yếu tố thúc đẩy bệnh tiến triển:

Kiểm soát cân nặng: Mô mỡ là nơi chuyển đổi androgen thành estrogen. Giảm cân giúp hạ lượng estrogen tự do trong máu, từ đó hỗ trợ điều trị hiệu quả hơn.
Ổn định đường huyết: Kháng insulin và đái tháo đường type 2 có liên quan mật thiết đến tăng sinh nội mạc tử cung. Chế độ ăn ít đường, hạn chế tinh bột tinh chế giúp cân bằng nội tiết.
Cân nhắc liệu pháp hormone (HRT): Với phụ nữ mãn kinh dùng estrogen, cần bắt buộc phối hợp thêm progestin để bảo vệ nội mạc tử cung.
Tăng cường vận động: Duy trì tập thể dục tối thiểu 150 phút mỗi tuần giúp điều hòa hormone và nâng cao miễn dịch.
Ngừng hút thuốc: Thuốc lá làm rối loạn chuyển hóa hormone tại gan, khiến tình trạng mất cân bằng nội tiết trở nên nặng hơn.

Cách điều trị tăng sinh nội mạc tử cung được lựa chọn dựa trên độ tuổi và tình trạng cụ thể của từng bệnh nhân, trong khi thuốc điều trị thường tuân theo các phác đồ tương đối thống nhất. Bên cạnh dùng thuốc, việc điều chỉnh lối sống kết hợp theo dõi và tái khám định kỳ đóng vai trò quan trọng, giúp nâng cao hiệu quả điều trị và hạn chế nguy cơ tái phát.