Bà bầu có ăn được ngải cứu không? Ăn thế nào để an toàn?

Bà bầu có ăn được ngải cứu không là thắc mắc của nhiều mẹ trong thai kỳ, đặc biệt khi ngải cứu thường xuất hiện trong các món ăn quen thuộc như trứng chiên ngải cứu hay canh ngải cứu. Loại rau này có một số giá trị dinh dưỡng nhưng việc sử dụng khi mang thai cần chú ý đến lượng ăn và cách chế biến. Vậy mẹ bầu có nên ăn ngải cứu, ăn bao nhiêu là phù hợp và cần lưu ý gì để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé?

1. Công dụng của ngải cứu với sức khỏe

Ngải cứu (Artemisia vulgaris) là loại rau thơm quen thuộc trong ẩm thực và cũng được sử dụng từ lâu trong y học cổ truyền ở một số quốc gia. Thành phần của ngải cứu chứa nhiều hợp chất thực vật có hoạt tính sinh học, trong đó có flavonoid, hợp chất phenolic, tinh dầu và một số nhóm chất khác.

Một số công dụng của ngải cứu thường được nhắc đến gồm:

• Hỗ trợ hoạt động tiêu hóa: Ngải cứu từng được sử dụng trong y học cổ truyền với mục đích hỗ trợ các vấn đề liên quan đến đường tiêu hóa. Một số nghiên cứu tiền lâm sàng cũng ghi nhận khả năng tác động lên hoạt động co thắt của cơ trơn, nhưng chưa đủ dữ liệu để xem ngải cứu là phương pháp điều trị bệnh tiêu hóa.

• Cung cấp các hợp chất chống oxy hóa: Một số thành phần trong ngải cứu có hoạt tính chống oxy hóa được ghi nhận qua nghiên cứu thực nghiệm. Đây có thể là một trong những yếu tố góp phần tạo nên giá trị dinh dưỡng của loại rau này, nhưng không nên đồng nhất với tác dụng phòng hoặc chữa bệnh ở người.

• Tiềm năng chống viêm và kháng khuẩn: Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm đã phát hiện một số hoạt tính sinh học của Artemisia vulgaris, bao gồm chống viêm và kháng khuẩn. Dù vậy, những kết quả này chưa đủ để khẳng định ngải cứu có thể thay thế thuốc hoặc phương pháp điều trị được bác sĩ chỉ định.

• Được sử dụng trong một số bài thuốc dân gian: Trong y học truyền thống, ngải cứu từng được dùng với nhiều mục đích khác nhau, chẳng hạn hỗ trợ các triệu chứng liên quan đến tiêu hóa và phụ khoa. Tuy nhiên, NCCIH cho biết bằng chứng khoa học trên người hiện còn hạn chế, vì vậy cần thận trọng với những lời quảng cáo về công dụng của ngải cứu.

2. Bà bầu có ăn được ngải cứu không?

Bà bầu có ăn được ngải cứu không là vấn đề được nhiều mẹ quan tâm bởi ngải cứu thường xuất hiện trong một số món ăn quen thuộc và từ lâu được sử dụng trong y học cổ truyền. Tuy nhiên, việc là một loại rau hoặc thảo dược quen thuộc không đồng nghĩa với việc ngải cứu đã được chứng minh an toàn đối với phụ nữ mang thai.

Theo Trung tâm Quốc gia về Sức khỏe Bổ sung và Tích hợp (NCCIH), ngải cứu (Artemisia vulgaris) chưa có đủ nghiên cứu trên người để xác định rõ mức độ an toàn khi sử dụng đường uống. Cơ quan này khuyến cáo không sử dụng ngải cứu trong thời kỳ mang thai.

Do đó, nếu thắc mắc bầu có ăn được ngải cứu không thì câu trả lời là nên tránh tự ý ăn hoặc sử dụng ngải cứu, đặc biệt dưới dạng dùng với lượng nhiều, thường xuyên hoặc chế phẩm cô đặc. Cơ quan Quản lý Dược phẩm Úc (TGA) cũng cảnh báo các sản phẩm chứa các loài thuộc chi Artemisia, trong đó có Artemisia vulgaris (ngải cứu), có thể tiềm ẩn nguy cơ trong thai kỳ và khuyến cáo ngừng sử dụng khi mang thai.

Nếu mẹ đã lỡ ăn một món có ngải cứu trước khi biết mình mang thai, không nên quá lo lắng. Hãy ngừng tự sử dụng ngải cứu và thông báo cho bác sĩ trong lần khám thai tiếp theo, đặc biệt nếu đã dùng với lượng lớn hoặc sử dụng thường xuyên. Có bầu ăn ngải cứu được không là vấn đề cần được xem xét dựa trên từng trường hợp cụ thể thay vì tự xác định liều lượng an toàn.

3. Những trường hợp bà bầu nên tránh hoặc hỏi bác sĩ trước khi ăn ngải cứu

Mặc dù ngải cứu thường được dùng như một loại rau gia vị trong một số món ăn nhưng dữ liệu khoa học về độ an toàn của ngải cứu trong thai kỳ còn hạn chế. Vì vậy, mẹ bầu nên tránh tự ý dùng ngải cứu, đặc biệt dưới dạng trà, nước sắc, thuốc hoặc sản phẩm có chiết xuất ngải cứu.

Những trường hợp sau càng cần trao đổi với bác sĩ trước khi sử dụng:

• Bà bầu trong 3 tháng đầu thai kỳ: Đây là giai đoạn thai nhi hình thành các cơ quan quan trọng nên việc sử dụng các loại thảo dược cần được cân nhắc kỹ. Với ngải cứu, do chưa có đủ dữ liệu xác định mức độ an toàn trong thai kỳ, mẹ bầu không nên tự ý sử dụng với mục đích chữa bệnh hoặc dùng thường xuyên.

• Mẹ có thai kỳ nguy cơ cao hoặc đang có bất thường sản khoa: Nếu từng được bác sĩ cảnh báo về thai kỳ nguy cơ cao, có biểu hiện đau bụng, ra máu âm đạo, cơn co bất thường hoặc đang được theo dõi một vấn đề sản khoa, mẹ nên hỏi bác sĩ trước khi bổ sung bất kỳ loại thảo dược nào, trong đó có ngải cứu. Không nên tự dùng ngải cứu với mục đích giảm đau, điều hòa kinh nguyện hay xử lý các triệu chứng liên quan đến thai kỳ.

• Người đang sử dụng thuốc điều trị: Nếu mẹ bầu đang dùng thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn hoặc thực phẩm bổ sung, cần thông báo cho bác sĩ trước khi sử dụng thêm các sản phẩm từ thảo dược. Các sản phẩm thảo dược có thể có tương tác với thuốc và mức độ an toàn phụ thuộc vào từng thành phần, liều lượng và tình trạng sức khỏe.

• Bà bầu định dùng ngải cứu với liều lượng lớn hoặc dạng cô đặc: Ăn một lượng nhỏ ngải cứu như một thành phần của món ăn khác với việc uống nước ngải cứu, trà ngải cứu, dùng cao hoặc sản phẩm chiết xuất. Dạng cô đặc có thể đưa vào cơ thể lượng hoạt chất lớn hơn và chưa có đủ dữ liệu để xác định mức độ an toàn trong thai kỳ. Vì vậy, mẹ bầu không nên tự ý sử dụng các chế phẩm ngải cứu với mục đích điều trị.

• Mẹ có tiền sử dị ứng với các loại thảo dược hoặc thực vật: Nếu từng bị dị ứng sau khi ăn hoặc tiếp xúc với các loại cây thuốc, mẹ nên thận trọng và trao đổi với bác sĩ trước khi thử ngải cứu. Khi xuất hiện các dấu hiệu như nổi mề đay, ngứa, sưng môi hoặc mặt, khó thở sau khi ăn, cần ngừng sử dụng và đi khám ngay.

Nhìn chung, bà bầu có ăn được ngải cứu không còn phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe, giai đoạn thai kỳ và lượng sử dụng. Ngải cứu có thể xuất hiện trong chế độ ăn với lượng vừa phải ở một số mẹ bầu, nhưng không nên lạm dụng hoặc tự ý dùng như một loại thuốc. Nếu đang mang thai và có bệnh lý, tiền sử thai kỳ bất thường hoặc chưa chắc chắn về việc sử dụng ngải cứu, mẹ nên trao đổi với bác sĩ để được tư vấn phù hợp, đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.