5 cách làm giảm phù chân khi mang thai

Phù chân là một hiện tượng sinh lý phổ biến mà hầu hết phụ nữ đều phải đối mặt, đặc biệt trong giai đoạn tam cá nguyệt thứ ba. Sự gia tăng thể tích dịch trong cơ thể cùng áp lực lớn từ tử cung chèn ép lên các mạch máu khiến quá trình tuần hoàn bị cản trở, dẫn đến tình trạng sưng nề tại mắt cá và bàn chân. Để giúp các mẹ bầu giảm bớt sự khó chịu này, dưới đây là tổng hợp 5 cách làm giảm phù chân khi mang thai dựa trên các khuyến nghị từ những tổ chức y tế uy tín.

1. 5 cách làm giảm phù chân khi mang thai

Phù nề, đặc biệt ở mắt cá chân và bàn chân, là tình trạng phổ biến mà hầu hết phụ nữ mang thai đều gặp phải do cơ thể tích trữ nước và áp lực từ tử cung ngày càng lớn. Để giúp các mẹ bầu cảm thấy thoải mái hơn, chuyên gia khuyến cáo mẹ nên áp dụng các phương pháp sau.

1.1 Duy trì đủ nước và cân bằng chế độ dinh dưỡng

Nhiều mẹ bầu thường băn khoăn làm sao để hết phù chân khi mang thai và có tâm lý e ngại uống nước vì sợ cơ thể sẽ tích nước thêm. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế khẳng định điều ngược lại: việc cung cấp đủ nước là chìa khóa để hạn chế phù nề.

Theo hướng dẫn từ Mayo Clinic (Mỹ), phụ nữ mang thai nên duy trì lượng nước nạp vào cơ thể khoảng 10 cốc (tương đương 2,3 lít) mỗi ngày. Việc hydrat hóa đầy đủ giúp cơ thể tăng cường đào thải độc tố và thực sự hỗ trợ giảm thiểu tình trạng tích nước.

cách làm giảm phù chân khi mang thai — Uống đủ nước và cân bằng dinh dưỡng giúp giảm thiểu tình trạng phù chân thai kỳ

Bên cạnh đó, chế độ dinh dưỡng cũng đóng vai trò then chốt. Theo Midwives of New Jersey, sự mất cân bằng điện giải, cụ thể là khi lượng Natri (muối) trong cơ thể cao hơn Kali, sẽ khiến tình trạng phù nề trở nên trầm trọng hơn. Do đó, mẹ bầu nên ưu tiên bổ sung các thực phẩm giàu Kali như chuối, cam, bơ, rau diếp romaine và đu đủ. Đồng thời, cần hạn chế tối đa đường và các loại thực phẩm chế biến sẵn để tránh gây giữ nước.

1.2. Điều chỉnh tư thế nghỉ ngơi khoa học

Thay đổi tư thế sinh hoạt là một cách giảm phù chân khi mang thai đơn giản nhưng mang lại hiệu quả vượt trội trong việc cải thiện tuần hoàn máu.

Ưu tiên nằm nghiêng về bên trái: Theo khuyến cáo của Mayo Clinic, tư thế ngủ tối ưu nhất cho bà bầu là nằm nghiêng về bên trái. Tư thế này giúp giảm thiểu áp lực của tử cung lên tĩnh mạch chủ dưới – tĩnh mạch lớn chịu trách nhiệm vận chuyển máu từ phần dưới cơ thể trở về tim. Nhờ đó, dòng máu lưu thông thuận lợi hơn, giúp cải thiện đáng kể tình trạng sưng phù.
Kê cao chân khi thư giãn: Các chuyên gia tại UTSouthwestern Medical Center khuyên rằng mẹ bầu nên chủ động nâng cao chân lên trên mức tim khi đọc sách, xem TV hoặc nghỉ ngơi. Bạn có thể sử dụng gối mềm để kê chân trong khoảng 15 đến 20 phút và thực hiện lặp lại vài lần trong ngày. Động tác này tận dụng trọng lực để hỗ trợ đưa máu và chất lỏng dư thừa từ chi dưới trở về tim.

1.3. Sử dụng vớ nén y khoa và giày dép hỗ trợ

Việc đầu tư vào các phụ kiện hỗ trợ chuyên dụng là một trong những cách làm giảm phù chân khi mang thai được giới chuyên môn đánh giá cao.

Theo UTSouthwestern Medical Center, sử dụng vớ nén có áp lực từ 15-20 mmHg, loại dài đến đầu gối, có thể giúp giảm đau nhức và hỗ trợ đẩy dịch dư thừa trở lại hệ tuần hoàn. Thời điểm tốt nhất để mang vớ là vào buổi sáng, khi chân chưa bị sưng nhiều. Lưu ý quan trọng là mẹ bầu nên tránh các loại vớ có phần dây thun quá chật ở cổ chân vì có thể gây cản trở lưu thông máu.

Ngoài ra, mẹ bầu nên lựa chọn giày có gót thấp (tránh đế bệt hoàn toàn) và có khả năng nâng đỡ vòm bàn chân tốt, ví dụ như giày thể thao, để giảm áp lực lên cột sống và bàn chân.

1.4. Sử dụng các phương pháp trị liệu bằng nước

Nước không chỉ giúp thư giãn mà còn có tác dụng vật lý tuyệt vời trong việc giảm áp lực lên các khớp và mạch máu.

Ngâm chân nước mát: Theo UTSouthwestern Medical Center, việc ngâm chân và mắt cá chân trong nước mát khoảng 20 phút, vài lần một tuần, giúp giảm sưng tấy hiệu quả nhờ nhiệt độ thấp làm co các mạch máu nhỏ. Để tăng cường hiệu quả thư giãn, mẹ bầu có thể pha thêm một chút muối Epsom vào nước.
Vận động dưới nước: Theo thông tin từ Mayo Clinic, việc đứng hoặc đi bộ nhẹ nhàng trong hồ bơi sẽ tạo ra áp lực nước tự nhiên giúp nén các mô ở chân, từ đó hỗ trợ giảm phù chân khi mang thai một cách hiệu quả.

1.5. Cải thiện tuần hoàn máu bằng vận động và massage

Sự vận động hợp lý giúp kích hoạt “máy bơm cơ học” ở chân, hỗ trợ máu hồi lưu về tim. Mayo Clinic gợi ý các động tác đơn giản như xoay tròn cổ chân hoặc nhẹ nhàng gập duỗi bàn chân để kéo giãn cơ bắp chân ngay cả khi đang ngồi.

Song song đó, liệu pháp massage cũng giúp dẫn lưu hệ bạch huyết và đưa chất lỏng trở lại hệ tuần hoàn chung để bài tiết qua thận. Theo hướng dẫn của Midwives of New Jersey, thao tác massage nên được thực hiện theo chiều từ ngón chân vuốt ngược lên phía gót chân và mắt cá chân.

2. Khi nào tình trạng phù chân cần can thiệp y tế?

Mặc dù việc áp dụng các cách làm giảm phù chân khi mang thai kể trên thường mang lại hiệu quả tích cực, mẹ bầu vẫn cần hết sức cảnh giác với các dấu hiệu bất thường.

Nếu bạn gặp tình trạng sưng phù đột ngột hoặc nghiêm trọng ở mặt và tay, hoặc sưng đau khu trú chỉ ở một bên chân, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo của tiền sản giật hoặc huyết khối tĩnh mạch sâu. Trong trường hợp này, hãy liên hệ ngay với bác sĩ để được thăm khám và xử trí kịp thời.

Nguồn tham khảo: UTSouthwestern Medical Center, Mayo Clinic, Midwives of New Jersey