Điện tim thường là gì? Giúp phát hiện vấn đề gì của tim?

Trong các gói khám sức khỏe hiện nay, đo điện tâm đồ là danh mục thiết yếu không thể bỏ qua. Tuy nhiên, nhiều người vẫn thắc mắc điện tim thường là gì và phương pháp này có thực sự quan trọng hay không? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ vai trò của điện tim thường, những vấn đề tim có thể được phát hiện sớm, cũng như ai nên thực hiện xét nghiệm này định kỳ.

1. Giải đáp điện tim thường là gì 

Điện tim là một xét nghiệm không xâm lấn, không gây đau, giúp ghi lại tín hiệu điện do cơ tim tạo ra khi co bóp và thư giãn. Dựa vào bản ghi này, bác sĩ có thể đánh giá nhịp tim, tần số tim và sự dẫn truyền xung điện trong buồng tim.

Khi kết quả cho thấy các sóng điện có hình dạng, biên độ và khoảng cách trong giới hạn cho phép, đó được gọi là điện tim thường. Kết quả này phản ánh tim đang hoạt động tương đối ổn định tại thời điểm đo. Tuy nhiên, điện tim bình thường không đồng nghĩa với việc loại trừ hoàn toàn mọi bệnh tim mạch tiềm ẩn. Một số bệnh lý chỉ biểu hiện khi gắng sức hoặc xuất hiện từng cơn, cần phương pháp theo dõi chuyên sâu hơn.

2. Tìm hiểu về đo điện tim

2.1. Đo điện tim là gì? 

Đo điện tim (hay còn gọi là ECG hoặc EKG) thực chất là quá trình ghi lại các xung điện do tế bào cơ tim phát ra. Mỗi khi tim đập, một xung điện sẽ lan truyền khắp các buồng tim, khiến cơ tim co lại và đẩy máu đi nuôi cơ thể.

Trong quá trình đo, các điện cực nhỏ được gắn lên da và thu nhận tín hiệu điện và truyền về máy để hiển thị dưới dạng sóng đặc trưng. Kết quả điện tâm đồ cho phép bác sĩ đánh giá nhịp tim, tần số tim và phát hiện rối loạn dẫn truyền. Đây là cơ sở quan trọng để chẩn đoán nhiều bệnh lý tim mạch phổ biến.

Đo điện tim có ưu điểm thực hiện nhanh, chi phí hợp lý và phù hợp với nhiều đối tượng khác nhau. Chính vì vậy, phương pháp này thường được chỉ định trong khám sức khỏe định kỳ. Nếu bạn đang băn khoăn đo điện tim để biết gì, thì đây chính là bước sàng lọc tim mạch đơn giản nhưng rất cần thiết.

2.2. Cơ chế hoạt động điện tim đồ 

Cơ chế hoạt động của điện tâm đồ dựa trên việc ghi lại toàn bộ lộ trình dẫn truyền điện trong tim. Một chu kỳ tim hoàn chỉnh sẽ được thể hiện qua ba thành phần chính trên biểu đồ: sóng P, phức bộ QRS và sóng T. Mỗi loại sóng đại diện cho một giai đoạn co bóp hoặc tái cực của các buồng tim.

• Sóng P phản ánh hoạt động khử cực của tâm nhĩ, cho thấy nhĩ đang co bóp đẩy máu xuống thất.
• Phức bộ QRS thể hiện sự khử cực của tâm thất, giai đoạn tim co bóp mạnh nhất.
• Sóng T biểu thị quá trình tái cực của tâm thất, khi tim chuẩn bị cho chu kỳ co bóp tiếp theo.

Dựa vào hình dạng và khoảng cách giữa các sóng, bác sĩ đánh giá được tình trạng hoạt động điện tim. Nếu các sóng này biến dạng hoặc lệch khoảng, đó có thể là dấu hiệu của rối loạn dẫn truyền hoặc cơ tim bị tổn thương. Quá trình đo diễn ra trong vài phút, không gây đau và không ảnh hưởng đến sức khỏe người thực hiện.

2.3. Vị trí đo điện tim 

Khi đo điện tâm đồ, các điện cực được đặt tại những vị trí đã được chuẩn hóa trên cơ thể. Thông thường, điện cực sẽ gắn trên ngực, hai tay và hai chân của người bệnh. Hệ thống điện tâm đồ tiêu chuẩn gồm 12 chuyển đạo, phản ánh hoạt động điện tim ở nhiều góc độ khác nhau. Để tạo ra 12 chuyển đạo, bác sĩ sử dụng tổng cộng 10 điện cực nhỏ dán lên da. Những điện cực này được nối với máy đo bằng dây dẫn chuyên dụng. Máy sẽ thu nhận, khuếch đại tín hiệu điện tim và ghi lại dưới dạng sóng.

2.4. Đối tượng cần thực hiện đo điện tâm đồ 

• Người có triệu chứng bất thường về tim mạch: Các triệu chứng như đau tức ngực, đánh trống ngực liên hồi, chóng mặt hoặc ngất xỉu đột ngột
• Người có bệnh lý nền: Những đối tượng trên 55 tuổi hoặc người mắc các bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu 
• Người sinh hoạt không điều độ: người có thói quen hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia hoặc thừa cân béo phì cũng nên tầm soát để kiểm soát gánh nặng cho tim.
• Người khỏe mạnh muốn tầm soát tim mạch: Ngay cả người trẻ tuổi, không có triệu chứng, vẫn nên đo điện tim trong khám sức khỏe định kỳ. Nhiều rối loạn nhịp tim tiến triển âm thầm và không có dấu hiệu rõ ràng ban đầu.

4. Điện tâm đồ giúp phát hiện vấn đề gì của tim? 

4.1. Rối loạn nhịp tim

Điện tim giúp phát hiện các rối loạn nhịp tim như nhịp nhanh, nhịp chậm hoặc nhịp không đều. Những tình trạng phổ biến gồm rung nhĩ, cuồng nhĩ, ngoại tâm thu hoặc nhịp nhanh thất.

4.2. Thiếu máu và nhồi máu cơ tim

ECG giúp nhận diện các dấu hiệu thiếu máu nuôi tim do tắc nghẽn mạch vành, từ đó cấp cứu kịp thời tình trạng nhồi máu cơ tim cấp. Những biến đổi tức thời của đoạn ST và sóng T, từ đó xác định chính xác vị trí mạch máu bị tắc nghẽn cũng như phân biệt giữa thiếu máu cơ tim thoáng qua hay nhồi máu cơ tim cấp tính. Bên cạnh đó, thông qua sự thay đổi đặc trưng của các sóng điện học theo thời gian, bác sĩ có thể đánh giá mức độ tổn thương cơ tim là mới khởi phát hay đã để lại sẹo cũ (di chứng nhồi máu).

4.3. Rối loạn dẫn truyền

Đo điện tim giúp phát hiện các tình trạng nghẽn nhĩ thất hoặc hội chứng Wolff-Parkinson-White. Những bất thường này thường không gây ra triệu chứng rõ rệt ở trạng thái nghỉ ngơi nhưng có thể bùng phát thành các cơn nhịp nhanh kịch phát hoặc ngừng tim đột ngột khi người bệnh xúc động mạnh hoặc gắng sức quá độ. Đây vốn là nguyên nhân gây đột tử ở người trẻ, đặc biệt khi các rối loạn này diễn ra âm thầm. 

4.4. Bệnh lý cơ tim và tim bẩm sinh

Điện tim đồ nhận diện các dấu hiệu cơ tim phì đại, giãn buồng tim hoặc các hội chứng di truyền như Brugada. Khi các buồng tim bị dày lên hoặc giãn rộng do quá tải áp lực, các xung điện sẽ mất nhiều thời gian hơn để đi qua, tạo nên những biến đổi đặc trưng trên bản ghi.

4.5. Theo dõi hiệu quả điều trị

Đánh giá mức độ đáp ứng của tim sau khi đặt máy tạo nhịp hoặc sau các cuộc phẫu thuật tim mạch lớn. Việc thực hiện đo điện tim về tác dụng phụ của thuốc cũng rất quan trọng, đặc biệt là với các loại thuốc điều trị loạn nhịp hoặc thuốc tâm thần có thể gây kéo dài khoảng QT.

Việc đo điện tim nên được thực hiện định kỳ, đặc biệt với người có yếu tố nguy cơ. Đây là phương pháp đơn giản, tiết kiệm nhưng mang lại hiệu quả to lớn trong việc tầm soát các bệnh lý tử vong hàng đầu như nhồi máu cơ tim hay đột quỵ. Chủ động đo điện tim định kỳ tại cơ sở y tế uy tín như Thu Cúc TCI sẽ giúp bạn sớm nhận biết bất thường tim mạch và bảo vệ sức khỏe tim lâu dài.