Chụp X-quang vú có ảnh hưởng gì không?

Chụp X-quang vú là phương pháp sàng lọc quan trọng giúp phát hiện sớm ung thư vú ngay từ giai đoạn chưa có triệu chứng. Tuy nhiên, nhiều người vẫn băn khoăn liệu chụp X-quang vú có ảnh hưởng gì đến sức khỏe, đặc biệt là nguy cơ phơi nhiễm tia X hoặc tác động lâu dài lên mô tuyến vú. Hiểu đúng về mức độ an toàn, lợi ích và những lưu ý khi thực hiện chụp nhũ ảnh sẽ giúp chị em yên tâm hơn khi chủ động bảo vệ sức khỏe vú.

1. Chụp X-quang tuyến vú là gì?

Hiện nay, việc đánh giá và chẩn đoán các bệnh lý tuyến vú có thể được thực hiện bằng nhiều phương pháp khác nhau như siêu âm, chụp X-quang, sinh thiết, xét nghiệm, hoặc các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu hơn như chụp cắt lớp vi tính (CT) hay cộng hưởng từ (MRI). Trong số đó, chụp X-quang tuyến vú được xem là một trong những phương pháp quan trọng, thường được chỉ định sớm trong quá trình thăm khám, song song với siêu âm và sinh thiết vú.

Chụp X-quang tuyến vú, còn gọi là chụp nhũ ảnh (mammography), là kỹ thuật sử dụng tia X tương tự chụp X-quang thông thường nhưng được tối ưu để khảo sát chi tiết mô tuyến vú trong một vùng khu trú hẹp. Đây là phương pháp chẩn đoán hình ảnh không xâm lấn, kỹ thuật thực hiện tương đối đơn giản, chi phí hợp lý nhưng mang lại giá trị cao trong phát hiện và đánh giá các tổn thương tuyến vú. Nhờ khả năng ghi nhận những thay đổi rất nhỏ trong cấu trúc mô vú, chụp nhũ ảnh giúp hỗ trợ và bổ sung thông tin cho siêu âm, sinh thiết, đồng thời cho phép phát hiện các khối u hoặc vi vôi hóa ngay cả khi người bệnh chưa xuất hiện triệu chứng lâm sàng hay sờ thấy bất thường. Việc phát hiện sớm này góp phần nâng cao hiệu quả điều trị, tăng khả năng điều trị triệt để hoặc bảo tồn tuyến vú cho người bệnh.

2. Chụp X-quang vú có ảnh hưởng gì không?

Chụp X-quang tuyến vú (nhũ ảnh) là phương pháp tầm soát an toàn, ít rủi ro và không gây hại đáng kể cho sức khỏe, với liều tia bức xạ rất thấp. Mặc dù có sử dụng tia X, lượng bức xạ này không đủ để gây ung thư và lợi ích phát hiện sớm ung thư vú cao hơn nhiều so với hạn chế. Một số người có thể thấy đau nhẹ hoặc khó chịu tạm thời do ép vú.

Các vấn đề cần lưu ý khi được chỉ định chụp X-quang vú:

Tác động của tia X: Lượng bức xạ tương đương với khoảng 2-3 tháng bức xạ tự nhiên, mức thấp không đáng kể.
Cảm giác khó chịu/đau: Việc ép vú cần thiết để có hình ảnh rõ nét có thể gây khó chịu hoặc đau tạm thời.
Ảnh hưởng khác: Vú có thể bị đỏ hoặc nhạy cảm tạm thời, nhưng không gây hại lâu dài.
Đối tượng cần lưu ý: Phụ nữ mang thai hoặc nghi ngờ mang thai cần báo cho bác sĩ trước khi chụp.
Độ chính xác: Có thể có kết quả “dương tính giả” (cho thấy bất thường nhưng không phải ung thư).
Việc chụp X-quang vú tại các cơ sở uy tín, với trang thiết bị hiện đại, tuân thủ tiêu chuẩn an toàn sẽ giúp giảm thiểu tối đa các tác động tiêu cực.

3. Chụp X-quang vú có làm tăng nguy cơ ung thư không?

Quan niệm cho rằng chụp X-quang tuyến vú có thể gây ung thư hoặc làm khối u di căn do ép vú hay phơi nhiễm tia X là không có cơ sở khoa học. Trên thực tế, liều bức xạ sử dụng trong chụp nhũ ảnh rất thấp và nằm trong ngưỡng an toàn cho phép. Mức phơi nhiễm này chỉ tương đương lượng bức xạ tự nhiên mà một phụ nữ bình thường tiếp xúc trong khoảng 2-3 tháng sinh hoạt hằng ngày.

Nhờ liều tia thấp nhưng hình ảnh có độ phân giải cao, chụp nhũ ảnh được xem là phương pháp an toàn và hiệu quả trong sàng lọc ung thư vú. Việc phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm giúp nâng cao khả năng điều trị thành công, đồng thời cải thiện đáng kể tiên lượng và tỷ lệ sống cho người bệnh.

4. Chụp x quang tuyến vú để làm gì

Chụp X-quang tuyến vú (chụp x quang tuyến vú mammography) là phương pháp sử dụng tia X liều thấp để ghi lại hình ảnh nhu mô vú, mục đích chính là tầm soát sớm ung thư vú (kể cả khi chưa có triệu chứng) và chẩn đoán các khối u, vi vôi hóa, hoặc bất thường khác. Đây là công cụ hữu hiệu nhất giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, tăng tỷ lệ điều trị thành công.

Các mục đích chính của chụp X-quang tuyến vú:

Tầm soát ung thư vú: Phát hiện sớm các dấu hiệu ung thư vú ở phụ nữ từ 40 tuổi trở lên (định kỳ 1-2 năm/lần) ngay khi chưa có triệu chứng lâm sàng.
Chẩn đoán: Kiểm tra khi có các triệu chứng bất thường như: khối u vú, đau vú, núm vú tiết dịch hoặc lõm xuống, thay đổi da vùng vú.
Phát hiện các thay đổi nhỏ: Tìm ra vi vôi hóa (microcalcifications) – hoặc các khối u nhỏ mà bác sĩ không sờ thấy khi khám lâm sàng.
Theo dõi: Kiểm tra định kỳ sau điều trị hoặc đánh giá các tổn thương nghi ngờ trên hình ảnh.

Lưu ý:

Phương pháp này có thể phát hiện các loại ung thư vú như ung thư biểu mô ống xâm lấn và ung thư biểu mô tiểu thùy xâm lấn.
Chụp X-quang vú đặc biệt quan trọng với phụ nữ trên 40 tuổi, phụ nữ có nguy cơ cao, hoặc người có mô vú dày.
Thời điểm chụp tốt nhất là sau khi sạch kinh 1 tuần.

Nhìn chung, chụp X-quang vú là phương pháp an toàn, mang lại giá trị cao trong sàng lọc và phát hiện sớm các bất thường tại tuyến vú khi được thực hiện đúng chỉ định y khoa. Việc chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ, trong đó có chụp nhũ ảnh kết hợp với các xét nghiệm và thăm khám chuyên sâu, giúp phát hiện bệnh từ giai đoạn sớm, nâng cao hiệu quả điều trị và bảo vệ sức khỏe lâu dài. Để an tâm theo dõi sức khỏe toàn diện, chị em có thể lựa chọn gói khám sức khỏe định kỳ tổng quát tại Thu Cúc TCI, nơi quy tụ đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, trang thiết bị hiện đại và quy trình thăm khám khoa học, giúp đánh giá tổng thể tình trạng sức khỏe và tầm soát sớm các bệnh lý nguy hiểm.