Áp xe vú do vi sinh vật kỵ khí gây ra

Áp xe vú là biến chứng nhiễm trùng không hiếm gặp, đặc biệt ở phụ nữ sau sinh hoặc đang cho con bú. Trong đó, áp xe vú do sinh vật kỵ khí thường diễn tiến âm thầm, khó nhận biết sớm nhưng có thể gây đau, sưng, mưng mủ kéo dài và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tuyến vú nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

1. Áp xe vú do sinh vật kỵ khí là gì?

Áp xe vú do sinh vật kỵ khí là tình trạng nhiễm trùng tại mô vú, trong đó hình thành ổ mủ do sự tham gia của các vi khuẩn kỵ khí – những vi sinh vật có khả năng phát triển trong môi trường thiếu oxy. Đây là một dạng nhiễm khuẩn áp xe vú có thể gặp ở cả phụ nữ đang cho con bú và không cho con bú, đặc biệt ở những trường hợp viêm vú kéo dài hoặc tái phát nhiều lần.

Về cơ chế bệnh sinh, khi da vùng vú hoặc núm vú bị tổn thương, vi khuẩn từ bên ngoài hoặc từ ống tuyến sữa có thể xâm nhập vào mô vú. Trong điều kiện thiếu oxy bên trong mô bị viêm, các vi khuẩn kỵ khí phát triển mạnh, gây phản ứng viêm và dẫn đến tích tụ mủ, hình thành áp xe. Trên thực tế lâm sàng, áp xe vú do sinh vật kỵ khí thường không xuất hiện đơn độc mà hay gặp dưới dạng nhiễm trùng phối hợp giữa vi khuẩn kỵ khí và hiếu khí.

So với các trường hợp thông thường, áp xe có sự tham gia của vi khuẩn kỵ khí dễ tiến triển thành áp xe vú nặng, biểu hiện bằng sưng đau nhiều, vùng vú căng nóng, đỏ và có thể kèm theo sốt hoặc mệt mỏi toàn thân. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, nhiễm khuẩn áp xe vú có thể lan rộng, gây khó khăn cho điều trị và làm tăng nguy cơ tái phát.

2. Nguyên nhân và dấu hiệu bị áp xe vú do sinh vật kỵ khí

Áp xe vú do sinh vật kỵ khí xảy ra khi các vi khuẩn kỵ khí (vi khuẩn phát triển trong môi trường ít hoặc không có oxy) xâm nhập và gây nhiễm trùng mô vú. Nhóm vi khuẩn này thường xâm nhập qua các vết nứt, trầy xước ở núm vú, tình trạng tắc nghẽn ống dẫn sữa hoặc sẹo xơ ở núm vú. Khi điều kiện thuận lợi, vi khuẩn phát triển mạnh, gây nhiễm khuẩn áp xe vú và làm hình thành ổ mủ sâu trong tuyến vú. Nếu không được kiểm soát kịp thời, tình trạng này có thể tiến triển thành áp xe vú nặng.

Ở giai đoạn sớm, người bệnh thường cảm thấy đau âm ỉ, đau sâu trong vú, nhưng da bên ngoài có thể chưa thay đổi rõ rệt nếu ổ viêm nằm sâu. Khi ổ áp xe phát triển, các dấu hiệu trở nên rõ hơn như vùng da trên ổ viêm nóng, đỏ, căng và sưng đau. Đồng thời, người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện nhiễm khuẩn áp xe vú như sốt, ớn lạnh, mệt mỏi, buồn nôn hoặc nôn.

Trong trường hợp nặng, áp xe vú do sinh vật kỵ khí có thể gây biến chứng nghiêm trọng. Vú sưng to, phù nề nhiều, da có thể chuyển màu vàng nhạt hoặc xuất hiện vùng hoại tử. Người bệnh có dấu hiệu nhiễm trùng toàn thân như tụt huyết áp, suy kiệt, hạch bạch huyết vùng nách sưng và đau. Đây là biểu hiện của áp xe vú nặng, cần được thăm khám và điều trị khẩn cấp để tránh nguy hiểm.

3. Cách điều trị áp xe vú do sinh vật kỵ khí

Cách điều trị áp xe vú do sinh vật kỵ khí tập trung vào việc kiểm soát nhiễm trùng và dẫn lưu mủ đúng cách, tùy theo mức độ bệnh.

Trường hợp áp xe vú do sinh vật kỵ khí được phát hiện sớm, ổ mủ còn nhỏ và chưa lan rộng, bác sĩ có thể chỉ định kháng sinh phù hợp với vi khuẩn kỵ khí để kiểm soát tình trạng nhiễm khuẩn áp xe vú mà chưa cần can thiệp thủ thuật. Việc dùng thuốc cần tuân thủ đúng liều và thời gian để hạn chế nguy cơ tái phát.

Ngược lại, khi ổ mủ đã lớn, đau nhiều, có dấu hiệu áp xe vú nặng hoặc kháng sinh không còn đáp ứng, người bệnh thường phải chích rạch và dẫn lưu mủ để loại bỏ nguồn nhiễm trùng. Phương pháp này giúp cải thiện triệu chứng nhanh hơn nhưng cần theo dõi sát vì có thể phát sinh biến chứng như hình thành ổ áp xe mới hoặc đường rò ra da.

Bên cạnh điều trị y tế, người bệnh nên hỗ trợ quá trình hồi phục bằng cách:

Nghỉ ngơi hợp lý, uống đủ nước và ăn uống đầy đủ chất để tăng sức đề kháng.
Giữ vùng vú sạch sẽ, có thể chườm khăn ấm lên khu vực viêm để giảm đau và hỗ trợ dẫn lưu.
Với phụ nữ đang cho con bú, cần vệ sinh kỹ đầu vú; nên tạm ngưng cho bú bên vú bị áp xe cho đến khi tình trạng nhiễm khuẩn áp xe vú được kiểm soát hoàn toàn.

Việc điều trị áp xe vú do sinh vật kỵ khí cần được theo dõi bởi bác sĩ chuyên khoa để lựa chọn phương pháp phù hợp, tránh tiến triển nặng và hạn chế biến chứng về sau.

Tóm lại, áp xe vú do sinh vật kỵ khí là một tình trạng nhiễm trùng nghiêm trọng, cần được phát hiện sớm và điều trị đúng cách để tránh biến chứng kéo dài hoặc tái phát. Việc kết hợp điều trị kháng sinh phù hợp với dẫn lưu ổ mủ, cùng theo dõi sát của bác sĩ chuyên khoa, đóng vai trò quyết định trong hiệu quả điều trị. Bên cạnh đó, người bệnh cần chú ý chăm sóc vú đúng cách, tuân thủ phác đồ điều trị và tái khám đầy đủ nhằm hạn chế nguy cơ tiến triển nặng, bảo vệ sức khỏe tuyến vú lâu dài.