Thoát vị bẹn: Dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân và cách điều trị

Thoát vị bẹn là tình trạng một phần mô hoặc tạng trong ổ bụng chui qua điểm yếu ở vùng bẹn, tạo thành khối phồng bất thường. Bệnh có thể gây đau tức, khó chịu và dẫn đến biến chứng nguy hiểm nếu không được xử trí kịp thời. Nhận biết sớm các dấu hiệu, tìm hiểu nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp giúp người bệnh chủ động bảo vệ sức khỏe.

1. Thoát vị bẹn là gì? Nguyên nhân và dấu hiệu nhận biết

Thoát vị bẹn là tình trạng mỡ hoặc một phần ruột trong ổ bụng chui qua điểm yếu của thành bụng ở vùng bẹn, tạo thành khối phồng dưới da.

Nguyên nhân thoát vị bẹn chủ yếu là do thành bụng vùng bẹn bị suy yếu hoặc tồn tại khiếm khuyết từ khi sinh ra. Bệnh được chia thành hai loại:

• Thoát vị bẹn gián tiếp: Do ống bẹn không đóng kín hoàn toàn trong quá trình phát triển của thai nhi. Khối thoát vị có thể xuất hiện từ nhỏ hoặc nhiều năm sau khi sinh.

• Thoát vị bẹn trực tiếp: Xảy ra khi mô và cơ thành bụng vùng bẹn suy yếu theo thời gian, thường gặp ở nam giới trưởng thành.

Ngoài ra, các yếu tố làm tăng áp lực ổ bụng như ho mạn tính, táo bón kéo dài, bê vác vật nặng hoặc thường xuyên gắng sức có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh hoặc khiến khối thoát vị rõ hơn. Tuổi tác, yếu tố di truyền và rối loạn mô liên kết cũng có thể góp phần làm tăng nguy cơ.

Người mắc thoát vị bẹn thường có các biểu hiện sau:

• Xuất hiện khối phồng ở vùng bẹn, đôi khi lan xuống bìu ở nam giới.

• Cảm giác đau, căng tức, nặng hoặc nóng rát vùng bẹn.

• Khối phồng và cảm giác khó chịu tăng khi ho, rặn, đứng lâu hoặc nâng vật nặng; thường giảm khi nằm nghỉ.

Lưu ý: Nếu khối phồng đột ngột đau dữ dội, căng cứng, không xẹp khi nằm, kèm buồn nôn hoặc nôn, người bệnh cần đến cơ sở y tế cấp cứu vì có thể bị nghẹt thoát vị.

2. Chẩn đoán thoát vị bẹn bằng cách nào?

Để chẩn đoán thoát vị bẹn, bác sĩ sẽ khai thác triệu chứng, tiền sử bệnh và khám trực tiếp vùng bụng, bẹn. Người bệnh có thể được yêu cầu đứng, ho hoặc rặn nhẹ để làm rõ khối phồng ở vùng bẹn.

Bác sĩ đồng thời kiểm tra vị trí, kích thước và khả năng đẩy khối thoát vị trở lại ổ bụng. Nếu kết quả khám chưa rõ ràng hoặc cần đánh giá thêm, người bệnh có thể được chỉ định các phương pháp chẩn đoán hình ảnh:

• Siêu âm: Giúp phát hiện túi thoát vị và xác định các thành phần bên trong.

• Chụp cắt lớp vi tính (CT): Hỗ trợ đánh giá vị trí, kích thước khối thoát vị và các biến chứng nếu có.

• Chụp cộng hưởng từ (MRI): Cung cấp hình ảnh chi tiết về mô mềm, hữu ích khi kết quả khám hoặc các phương pháp khác chưa xác định rõ bệnh.

Không phải trường hợp nào cũng cần thực hiện đầy đủ các phương pháp trên. Bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp phù hợp dựa trên triệu chứng và kết quả khám lâm sàng.

3. Điều trị thoát vị bẹn: Khi nào cần mổ và các phương pháp phẫu thuật?

Phẫu thuật là phương pháp điều trị thoát vị bẹn phổ biến, giúp đưa phần mô hoặc ruột thoát vị về vị trí bình thường và gia cố điểm yếu ở thành bụng. Bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp phù hợp dựa trên kích thước khối thoát vị, triệu chứng, tuổi tác, tình trạng sức khỏe và tiền sử bệnh của người bệnh.

Với nam giới bị thoát vị bẹn không có triệu chứng hoặc triệu chứng nhẹ, bác sĩ có thể cân nhắc theo dõi định kỳ và trì hoãn phẫu thuật. Tuy nhiên, người bệnh cần tái khám theo hướng dẫn và theo dõi sự thay đổi của khối thoát vị. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như khối phồng đau dữ dội, không thể đẩy lên, buồn nôn hoặc nôn, cần đến cơ sở y tế ngay vì đây có thể là dấu hiệu của biến chứng thoát vị bẹn như nghẹt hoặc tắc ruột, cần được xử trí khẩn cấp.

Hiện nay, có hai phương pháp mổ thoát vị bẹn phổ biến:

• Mổ mở: Bác sĩ rạch một đường tại vùng bẹn để đưa phần thoát vị về vị trí bình thường và gia cố thành bụng, thường bằng lưới nhân tạo.

• Mổ nội soi: Bác sĩ thực hiện phẫu thuật qua các đường rạch nhỏ, sử dụng camera và dụng cụ chuyên dụng. Phương pháp này thường giúp giảm đau sau mổ và rút ngắn thời gian hồi phục ở những trường hợp phù hợp.

Mỗi phương pháp đều có ưu điểm và hạn chế riêng. Người bệnh nên trao đổi với bác sĩ về lợi ích, nguy cơ và thời gian hồi phục để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp với tình trạng sức khỏe của mình.

Tóm lại, thoát vị bẹn cần được phát hiện và điều trị kịp thời để hạn chế nguy cơ biến chứng, đặc biệt là nghẹt hoặc tắc ruột. Khi nhận thấy khối phồng bất thường ở vùng bẹn, đau tức hoặc khó chịu khi vận động, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám. Nếu khối phồng đau dữ dội, không đẩy lên được, kèm buồn nôn hoặc nôn, cần đi cấp cứu ngay. Chủ động thăm khám và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ giúp người bệnh lựa chọn phương pháp điều trị thoát vị bẹn phù hợp, bảo vệ sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống.