Trang chủ » Sống khỏe » Bệnh tim mạch » Suy nút xoang tim: Nguyên nhân, triệu chứng và điều trị

Suy nút xoang tim: Nguyên nhân, triệu chứng và điều trị

Suy nút xoang tim là hội chứng thường gặp ở những người trên 50 tuổi, là nguyên nhân gây ra 50% số trường hợp phải đặt máy tạo nhịp. Tuy nhiên, nhiều người chưa thực sự có kiến thức về căn bệnh này. Vậy suy nút xoang là gì? Làm thế nào để chẩn đoán và điều trị bệnh suy nút xoang? 

1. Suy nút xoang tim là gì?

Nút xoang tim là một bộ phận của tim và đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nhịp đập của tim. Nút xoang được định vị ở thành của tâm nhĩ phải, ngay phía ngoài chỗ nối của tĩnh mạch chủ trên vào nhĩ phải.

Nút xoang phát xung động và truyền khắp quả tim, điều khiển hoạt động co bóp của tim. Cụ thể:  Từ nút xoang, xung động điện học được dẫn truyền đến 2 buồng tâm nhĩ và kích thích tâm nhĩ co bóp tống máu từ nhĩ xuống thất. Sau đó xung động được dẫn truyền xuống thất nhờ nút nhĩ thất. Tại nút nhĩ thất, tốc độ dẫn truyền bị chậm lại sau đó truyền xuống 2 buồng thất. Khi đến hai buồng tâm thất, xung động lan ra kích thích cơ tâm thất co bóp, bơm máu vào hệ thống động mạch chủ đi nuôi cơ thể và động mạch phổi để máu trao lấy O2, thải CO2.

Suy nút xoang là hiện tượng rối loạn chức năng của nút xoang tim

Suy nút xoang là hiện tượng rối loạn chức năng của nút xoang tim

Suy nút xoang còn gọi là hội chứng nút xoang bệnh lí, rối loạn chức năng nút xoang, bệnh nút xoang…Đây là một hội chứng lâm sàng gây nên do rối loạn chức năng nút xoang với nhiều bất thường như: 

– Rối loạn hình thành xung động tại nút xoang

– Rối loạn dẫn truyền xung động từ nút xoang ra cơ nhĩ

– Suy yếu chức năng tạo nhịp của các chủ nhịp dưới nút xoang

– Tăng tính nhạy cảm của cơ nhĩ nên dễ xuất hiện các rối loạn nhịp nhanh nhĩ

Các rối loạn trên có thể gây ra các dạng suy nút xoang bao gồm: 

– Nhịp chậm xoang

– Block xoang nhĩ

– Hội chứng nhịp nhanh nhịp chậm

2. Hội chứng suy nút xoang thường gặp ở những đối tượng nào?

Suy nút xoang tim đa số gặp ờ những người trên 50 tuổi, tỷ lệ mắc ở nam và nữ tương đương. Hội chứng suy nút xoang chiếm trên 50% các trường hợp có chỉ định cấy máy tạo nhịp vĩnh viễn ở Mỹ. Đây là một trong những nguyên nhân gây ngất hay gặp nhất.

3. Nguyên nhân gây suy nút xoang tim 

Các nguyên nhân gây suy nút xoang rất đa dạng, được chia thành 2 nhóm chính:

3.1 Các nguyên nhân nội sinh

Là những nguyên nhân tổn thương thực tổn tại nút xoang, bao gồm:

– Thoái hoá

– Thiếu máu cơ tim cục bộ

– Bệnh cơ tim

– Chấn thương nút xoang sau các phẫu thuật tim

– Nhiễm trùng như viêm màng ngoài tim, thấp tim…

3.2 Các nguyên nhân ngoại sinh gây suy nút xoang tim

Đôi khi, chức năng nút xoang bị rối loạn do những nguyên nhân bên ngoài tác động lên nút xoang, thường gặp nhất là:

– Do thuốc: chẹn beta giao cảm, chẹn kênh calci, các thuốc chống loạn nhịp tim…

– Do rối loạn điện giải: hạ kali máu, hạ can-xi máu…

– Suy giáp

– Tăng áp lực nội sọ

Viêm màng tim là một trong những nguyên nhân gây suy nút xoang tim

Viêm màng tim là một trong những nguyên nhân gây suy nút xoang tim

4. Chẩn đoán hội chứng nút xoang tim

4.1 Chẩn đoán lâm sàng

Chức năng nút xoang bị rối loạn dễ dẫn đến nhịp tim quá chậm, nhịp nhanh kịch phát hoặc biến chứng tắc mạch do rung nhĩ. Do vậy, bệnh nhân thường có các triệu chứng của tình trạng thiếu máu não, thiếu máu cơ tim… Cụ thể là:

– Ngất, thoáng ngất, chóng mặt

– Mệt mỏi, giảm khả năng gắng sức

– Hồi hộp trống ngực do xuất hiện rung nhĩ, cuồng nhĩ, nhịp nhanh nhĩ

– Có cảm giác tim đập rất chậm hoặc hầu như không đập sau cơn hồi hộp, đặc biệt trong trường hợp có hội chứng tim nhanh – chậm.

– Đau ngực

– Khó thở

– Một số trường hợp bệnh gây ra tai biến mạch não, tắc mạch chi…do tắc mạch ở bệnh nhân suy nút xoang có rung nhĩ.

4.2 Chẩn đoán cận lâm sàng giúp phát hiện chính xác bệnh suy nút xoang tim 

Các triệu chứng lâm sàng kể trên có thể xuất hiện không thường xuyên, lúc có, lúc không khiến người bệnh dễ bỏ qua. Tuy nhiên bệnh có thể được xác định chính xác nhờ các chẩn đoán cận lâm sàng.

Điện tâm đồ

Điện tâm đồ là phương pháp thường được dùng để chẩn đoán suy nút xoang.

Nhịp chậm xoang là triệu chứng thường gặp và xuất hiện sớm nhất ở những người mắc bệnh này. Ở những người bị suy nút xoang, nhịp chậm xoang có những đặc điểm sau: nhịp chậm thường xuyên, nhịp tim chậm và không tăng nhiều khi gắng sức, hịp xoang chậm kèm theo có triệu chứng ngừng xoang, nghỉ xoang, block xoang nhĩ các mức độ, rối loạn nhịp, ngừng xoang dài, rung nhĩ không do dùng thuốc.

Tuy nhiên, các triệu chứng trên không đặc hiệu. Có những trường hợp chỉ xuất hiện từng thời điểm ngắn, còn lại nhịp tim của bệnh nhân hoàn toàn bình thường. Chính vì vậy, đề phát hiện được những triệu chứng trên cần phải ghi điện tâm đồ liên tục bằng Holter điện tâm đồ, máy ghi sự kiện, máy ghi điện tâm đồ liên tục cấy dưới da…

 

Holter điện tâm đồ là một phương pháp chẩn đoán bệnh suy nút xoang hiệu quả

Holter điện tâm đồ là một phương pháp chẩn đoán bệnh suy nút xoang hiệu quả

Nghiệm pháp atropin

Người bệnh được tiêm tĩnh mạch atropin và đánh giá nhịp tim 30 phút sau tiêm. Nếu kết quả dương tính với nhịp tim < 90ck/ph hoặc nhịp tim tăng < 20% so với nhịp tim trước tiêm atropin thì có thể bệnh nhân bị suy nút xoang.

Nghiêm pháp gắng sức điện tâm đồ

Khi thực hiện phương pháp này, nhịp tim tăng không tương xứng với mức độ gắng sức.

Thăm dò điện sinh lí tim

Phương pháp này không những cho phép đánh giá chức năng nút xoang mà còn đánh giá chức năng nút nhĩ thất, giúp phát hiện các rối loạn nhịp tim kèm theo trong hội chứng suy nút xoang. 

5. Điều trị suy nút xoang

Do các triệu chứng không đặc hiệu nên thông thường người bệnh chỉ phát hiện ra bệnh qua thăm khám định kỳ hoặc khi có biểu hiện ngất, thoáng ngất. Để xử lý các trường hợp cấp tính, bệnh nhân các loại thuốc như atropin, dopamin, dobutamin, Isoproterenol, adrenalin… hoặc sử dụng máy tạo nhịp tạm thời.

Để điều trị lâu dài, người bệnh có thể phải dùng máy tạo nhịp vĩnh viễn. Ngoài ra, người bệnh cần ngừng ngay các thuốc nghi ngờ làm chậm nhịp tim, điều trị suy giáp,…nếu đó là nguyên nhân gây ra chứng suy nút xoang. 

Như vậy, suy nút xoang tim là một hội chứng không quá nguy hiểm nếu được phát hiện và điều trị sớm. Hãy duy trì thăm khám định kỳ và đừng bỏ qua những dấu hiệu dù là nhỏ nhất để bảo vệ sức khỏe của chính mình.

Từ khóa:
Dịch vụ liên quan